Dystrofia mięśniowa Duchenne'a
| dystrofia mięśniowa Duchenne'a | |||
| dystrophia progressiva pseudohypertrophica | |||
|
|||
Choroba Duchenne'a, dystrofia mięśniowa Duchenne'a/Beckera (łac. dystrophia progressiva pseudohypertrophica, DMD/BMD) – choroba genetyczna powodująca postępującą i nieodwracalną dystrofię (zanik) mięśni. Jest to najczęściej spotykana forma dystrofii mięśniowej. Po raz pierwszy została opisana przez francuskiego neurologa Guillaume’a Benjamina Amanda Duchenne’a w roku 1861.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Dystrofia mięśniowa Duchenne’a/Beckera to najczęstsza prowadząca do śmierci dziedziczona recesywnie choroba sprzężona z płcią[1]. Częstość występowania wynosi ok. 1:3500 urodzeń chłopców. Łagodniejsza postać – dystrofia mięśniowa Beckera (BMD) występuje z częstością ok. 1:18000. Ze względu na sposób dziedziczenia zapadają na nią niemal wyłącznie chłopcy - istnieją pojedyncze przypadki wystąpienia DMD u dziewczynek z zespołem Turnera(jeden chromosom X)[2]. W 2/3 przypadków DMD/BMD jest skutkiem mutacji przekazywanej synowi przez matkę, która jest nosicielką defektywnego genu, w pozostałych choroba wywołana jest nowo powstałą mutacją. Spotyka się także przypadki mozaicyzmu germinalnego.
Przyczyna [edytuj]
Obie postacie choroby uwarunkowane są uszkodzeniem w allelu recesywnym położonym na chromosomie X (prążek Xp21). Są to różne mutacje genu DMD kodującego białko dystrofinę. U chorych zazwyczaj stwierdza się delecje jednego lub więcej egzonu (60%), duplikacje (5-10%) i mutacje punktowe (30-35%). Dystrofina wraz z kompleksem innych białek łączy włókna aktynowe z błoną komórkową, a także bierze udział w przekazywaniu sygnałów w komórkach. Jej brak powoduje uszkodzenia błony komórkowej i nekrozę komórek mięśniowych. W DMD mutacje powodują przesunięcie ramki odczytu i całkowity brak dystrofiny w mięśniach, natomiast w BMD występuje skrócona wersja dystrofiny, dzięki czemu choroba ma lżejszy przebieg.
Objawy [edytuj]
Choroba ma charakter postępujący, początkowo zajmuje mięśnie szkieletowe, potem także mięsień sercowy – prowadząc do kardiomiopatii. Pierwsze objawy występują w wieku 3–8 lat. Obejmują opóźniony rozwój ruchowy, kaczkowaty chód i kłopoty z bieganiem oraz chodzeniem po schodach. Chorzy przy wstawaniu pomagają sobie rękami (objaw Gowersa). Inne objawy to: pseudohipertrofia mięśni łydek i hiperlordoza lędźwiowa. W wieku 12 lat większość chorych nie jest już w stanie samodzielnie chodzić. Często występuje kardiomiopatia. Średni okres przeżycia wynosi w USA 28 lat (Duchenne'a) i 45 (Beckera), najczęściej w wyniku niewydolności oddechowej lub niewydolności krążenia. W przypadku dystrofii mięśniowej Beckera objawy występują między 5 a 25 rokiem życia, przebieg choroby jest łagodniejszy, czas życia pacjentów jest dłuższy. Poza defektem ruchowym u 40% dzieci z chorobą diagnozuje się lekki stopień upośledzenia umysłowego.[3]
Diagnostyka [edytuj]
- badania genetyczne na obecność mutacji w genie kodującym dystrofinę (także badania prenatalne)
- badania biochemiczne (badanie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy)
- biopsja mięśnia (cechy miopatii, brak lub nieprawidłowa dystrofina w badaniu immunocytochemicznym)
- EMG
- EKG
- USG serca
- Spirometria
- Gazometria
Diagnostyka Preimplantacyjna [edytuj]
Diagnostyka preimplantacyjna pozwala wykryć mutację jeszcze przed implantacją zarodka w jamie macicy. W przypadku obecności mutacji, można zrezygnować z implantacji zarodka obciążonego tą jednostką chorobową[4].
Leczenie [edytuj]
Jak dotąd nie ma skutecznej terapii leczącej dystrofię mięśniową. Terapia sterydami we wczesnych etapach może opóźniać postęp choroby. Nowoczesne metody rehabilitacji, połączone z zabiegami ortopedycznymi, mogą wydłużyć zdolność do utrzymywania pozycji stojącej. Nie oznacza to jednak utrzymania zdolności samodzielnego chodzenia. Poradnictwo genetyczne powinno obejmować wszystkie rodziny, w których stwierdzono występowanie DMD lub BMD.
Przypisy
- ↑ JR Mendell, Z Sahenk, TW Prior. The childhood muscular dystrophies: diseases sharing a common pathogenesis of membrane instability. „J Child Neurol”. 10 (2), s. 150-159, 1995. doi:10.1177/088307389501000219. PMID 7782608.
- ↑ Pierre Ferier, H. Muscular Dystrophy (Duchenne) in a Girl with Turner's Syndrome. „Journal of Medical Genetics”. 2, s. 38-46, 1965.
- ↑ Marta Nowik: Dystrofia mięśniowa Duchenne'a (DMD) (pol.). 2013. [dostęp 2013-10-05].
- ↑ ESHRE: Guidelines for FISH-based PGD.
