Dystrybucjonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dystrybucjonizm – doktryna polityczna odrzucająca tak kapitalizm z jego monopolami jak i komunizm z jego wszechwładzą państwa, jako ustroje w równym stopniu krępujące indywidualizm i ograniczające własność. Postuluje stworzenie społeczeństwa dobrobytu poprzez upowszechnianie drobnej własności w przemyśle, handlu i rolnictwie.

Jej twórcami byli Gilbert Keith Chesterton i Hilaire Belloc, myśliciele konserwatywni, pozostający pod wpływem katolickiej nauki społecznej (encyklika Rerum Novarum papieża Leona XIII).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie idei dystrybucjonizmu oparte było na dziewiętnasto- i dzwudziestowiecznym nauczaniu papieskim, zapoczątkowanym encykliką papieża Leona XIII Rerum Novarum. W latach trzydziestych XX wieku w Stanach Zjednoczonych, temat dystrybucjonizmu był poruszany przez szereg artykułów Chestertona, Belloca i innych autorów w The American Review, publikowanym przez Sewarda Collinsa. Najważniejsze prace poruszające tę tematykę to The Servile State oraz Outline of Sanity.

Dysrybucjonizm został potem zaadaptowany przez Catholic Worker Movement, łącząc go z myślą Dorothy Day oraz Petera Maurina. Dystrybucjonizm miał również wpływ na Antigonish Movement, który wprowadzał w życie niektóre idee dystrybucjonizmu, przede wszystkim pomoc ubogim.

Relacje względem innych doktryn politycznych[edytuj | edytuj kod]

Poglądy społeczne Williama Cobbetta miały wpływ na Chestertona.

Stanowisko dystrybucjonistów w porównaniu do innych filozofii politycznych jest paradoksalne i skomplikowane. Mocno zakorzeniony w organicznym ale bardzo angielskim katolicyzmie, dystrybucjonizm popiera tradycyjne i rolnicze wartości kulturowe. Dystrybucjoniści wyznawali swego rodzaju "liberalizm", ale zdecydowanie różny od głównego nurtu. "Liberalizm" ten będąc pod wpływem Williama Cobbetta oraz Johna Ruskina, którzy połączyli zawierał radykalizmu, który kwestionował ustaloną pozycje establishmentu, ale z perspektywy odnowy, a nie rewolucji; widział w sobie próbę przywrócenia tradycyjnej wolności Anglii i jej ludzi, która został im zabrany między innymi przez rewolucję przemysłową.

Choć zbieżny z pewnymi elementami tradycyjnych Torysów, w szczególności z uznaniem średniowiecznego i organicznego społeczeństwa, istniało kilka istotnych punktów spornych. Choć wielu konserwatystów było zdecydowanie przeciwstawnych reformom, dystrybucjoniści jednak w niektórych przypadkach postrzegali to nie jako obronę słusznej tradycyjnej koncepcji Anglii, ale w wielu przypadkach, umacnianie szkodliwych błędów i innowacji. Belloc wyraźnie przeciwstawiał się protestantyzmowi jako koncepcji oraz schizmie z Kościołem katolickim w ogóle, a drugi podział świata chrześcijańskiego (Christianitas) w XVI wieku, postrzegał jako jedno z najbardziej dramatycznych zdarzeń w historii Europy.

Wiele z Dorothy L. Sayers pism w sprawach społecznych i gospodarczych ma wiele wspólnego z dystrybucjonizmem, aczkolwiek Sayers nigdy nie identyfikowała się z nim. Być może była pod wpływem tych idei, mogła też sama dojść do podobnych wniosków. Jako Anglikanka budowała swoje poglądy na teologii stworzenia i wcielenia, więc są one nieco inne niż katolików Chestertona i Belloca.

Poglądy ekonomiczne[edytuj | edytuj kod]

Własność prywatna[edytuj | edytuj kod]

System cechowy[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj ładu ekonomicznego proponowany przez wczesnych myślicieli dystrybucyjnych zakładałby powrót do pewnego rodzaju systemu cechowego. Obecnie istniejące związki zawodowe nie spełniają tej roli w ładzie ekonomicznym proponowanym przez dystrybucjonistów, ponieważ organizacje te są zorganizowane "poziomo" i obejmują tylko daną klasę społeczną przez co promują interesy klasowe, podczas gdy cechy są połączonymi konsorcjami zrzeszającymi pracowników i pracodawców dla osiągnięcia wspólnych korzyści.

Banki[edytuj | edytuj kod]

Dystrybucjonizm jest przeciwny obecnemu systemowi prywatnych banków, lub dokładniej jego sposobowi wytwarzania dochodów. To nie oznacza konieczności nacjonalizacji, ale jakiegoś rodzaju udział rządu w zarządzaniu systemem bankowym.

Dystrybucjonizm alternatywy dla banków upatruje w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

Polityka anty-monopolowa[edytuj | edytuj kod]

Idee dystrybucjonistów wydają się mieć duży wpływ na przepisy anty-monopolowe w Ameryce i Europie, mających na celu zmniejszenia nadmiernej koncentracji kapitału i produkcji w jednej lub tylko kilku firmach, trustach oraz kartelach. Zgodnie z tą filozofią Chesterton wyjaśniał, że zbyt dużo kapitalizmu oznacza za mało kapitalistów. Przepisy amerykańskie starają się zapobiegać koncentracji władzy ekonomicznej w danej branży w rękach jednej lub kilku firm. Powodem takiego podejścia jest założenie, że działalność gospodarcza wielu zdecentralizowanych podmiotów gospodarczych jest lepsza dla społeczeństwa, niż monopol jednej lub kilku firm, które mogą narzucać społeczeństwu nieuczciwe ceny.

Poglądy społeczne[edytuj | edytuj kod]

Ludzka rodzina[edytuj | edytuj kod]

Subsydiarność[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Subsydiarność.

Społeczeństwo rzemieślnicze[edytuj | edytuj kod]

Zapomogi socjalne[edytuj | edytuj kod]

Poglądy geopolityczne[edytuj | edytuj kod]

Ład polityczny[edytuj | edytuj kod]

Dystrybucjonizm nie faworyzuje żadnej formy rządów. Nie popiera również anarchizmu, aczkolwiek niektórzy dystrybucjoniści, jak Dorothy Day było także anarchistami. Dystrybucjonizm nie popiera skrajnych rozwiązań politycznych jak libertarianizm i etatyzm, hiper-indywidualizm i kolektywizm.

Partie polityczne[edytuj | edytuj kod]

Dystrybucjonizm nie przywiązują się do jednej krajowej partii politycznej lub w jakiejkolwiek innej części świata. Istnieją nowoczesne partie polityczne w Wielkiej Brytanii, które czerpią z poglądów dystrybucjonistów jak Brytyjska Partia Narodowa oraz British National Front.

Wojna[edytuj | edytuj kod]

Dystrybucjoniści zwykle używają teorii wojny sprawiedliwej w celu ustalenia, czy wojna powinna być zwalczana, czy nie. Historyczne stanowisko dystrybucjonistycznych myślicieli dają wgląd w ich poglądy na temat wojny. Zarówno Belloc i Chesterton przeciwstawiali się agresywnemu brytyjskiemu imperializmowi, szczególnie podczas II wojny burskiej, wspierali natomiast brytyjski udział w I wojnie światowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]