Dytryk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy księcia dzielnicowego. Zobacz też: Teodoryk — imię męskie.
Dytryk
rzeczywisty, bądź tytularny
polski książę dzielnicowy
Okres panowania od 1032
do 1033
Następca Mieszko II Lambert
Dane biograficzne
Dynastia Piastowie
Urodziny po 992
Śmierć po 1032
Ojciec Świętopełk, Mieszko lub Lambert
Matka N.N.

Dytryk (ur. po 992, zm. po 1032) – rzeczywisty, bądź tytularny polski książę dzielnicowy[1], panujący na części państwa polskiego od 1032 do ok. 1033.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Był synem jednego z przyrodnich braci Bolesława Chrobrego: Świętopełka Mieszkowica, Mieszka Mieszkowica lub Lamberta; wnuk Mieszka I i Ody[2]. Najmniej prawdopodobnym ojcem Dytryka jest Świętopełk, który zmarł przed 25 maja 992 r. Natomiast z równym prawdopodobieństwem ojcem mogł być Lambert, jak i Mieszko. Kazimierz Jasiński, za Oswaldem Balzerem przyjmuje Mieszka[3]. Jedyna o nim wzmianka w Rocznikach hildesheimskich określa go jako patruelis, czyli jako brata styjecznego Mieszka II[4].

Imię otrzymał prawdopodobnie po pradziadku, Dytryku margrabim Marchii Północnej[5].

Urodzony prawdopodobnie w Niemczech, po wygnaniu jego ojca z Polski przez Bolesława Chrobrego. Jego losy przed 1032 rokiem nie są znane[6]. W 1032 roku na zjeździe w Merseburgu został przez cesarza Konrada II przewidziany na jednego z książąt dzielnicowych miał objąć prawdopodobnie dawne państwo gnieźnieńskie, czyli Wielkopolskę[7].

Prawdopodobnie został wygnany z kraju po roku 1033. Wtedy to zmarł Otto Bolesławowic, co dało Mieszkowi II okazję do przejęcia pozostałych dzielnic i ponownego zjednoczenia państwa[8]. Dalsze losy Dytryka nie są znane, podobnie jak małżeństwo, potomstwo, data jego śmierci i miejsce pochówku[9].

Istnieje także hipoteza według której Dytryk był księciem pomorskim i ojcem lub bratem Siemomysła, a tym samym dał początek piastowskiej gałęzi dynastii książąt pomorskich[10].

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Hipoteza 1 (według E. Rymara)[edytuj | edytuj kod]

Mieszko I
ur. w okr. 922–945
zm. 25 V 992
Oda
ur. ok. 955–960
zm. 1023
N.N.
ur. ?
zm. ?
N.N.
ur. ?
zm. ?
         
     
  Świętopełk Mieszkowic
ur. w ok. 979–985
zm. przed 25 V 992 (?)
N.N.
ur. ?
zm. ?
     
   
Dytryk
ur. po 992, zm. po 1032

Hipoteza 2 (według B. Śliwińskiegi i J. Dobosza)[edytuj | edytuj kod]

Mieszko I
ur. w okr. 922–945
zm. 25 V 992
Oda
ur. w ok. 955–960
zm. 1023
N.N.
ur. ?
zm. ?
N.N.
ur. ?
zm. ?
         
     
  Mieszko Mieszkowic
ur. w ok. 978–984
zm. po 25 V 992
N.N.
ur. ?
zm. ?
     
   
Dytryk
ur. po 992, zm. po 1032

Hipoteza 3 (według B. Śliwińskiegi i J. Dobosza)[edytuj | edytuj kod]

Mieszko I
ur. w ok. 922–945
zm. 25 V 992
Oda
ur. w ok. 955–960
zm. 1023
N.N.
ur. ?
zm. ?
N.N.
ur. ?
zm. ?
         
     
  Lambert Mieszkowic
ur. w ok. 981–986
zm. po 25 V 992 (1030?)
N.N.
ur. ?
zm. ?
     
   
Dytryk
ur. po 992, zm. po 1032

Przypisy

  1. Brak tekstów źródłowych nt. zasięgu jego księstwa. S. Szczur sugeruje, że jego dzielnicą była Wielkopolska. Zob. S. Szczur, Historia Polski. Średniowiecze, s. 80.
  2. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 72–73.
  3. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 126.
  4. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 126.
  5. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 126.
  6. M. D. Kowalski, Dytryk, [w:] Piastowie. Leksykon biograficzny, red. nauk. S. Szczur i K. Ożóg, Kraków 1999, s. 497.
  7. S. Szczur, Historia Polski. Średniowiecze, Kraków 2008, s. 80.
  8. S. Szczur, Historia Polski. Średniowiecze, Kraków 2008, s. 81.
  9. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, s. 126.
  10. E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, s. 72–73, 79.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]