Dywizja Pancerna Kempf

Dywizja Pancerna Kempf Panzer-Division Kempf
Historia
Państwo	III Rzesza
Sformowanie	1939
Rozformowanie	1939
Dowódcy
Pierwszy	gen. mjr Werner Kempf
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Podporządkowanie	I Korpus Armijny
Rodzaj wojsk	wojska pancerne
Rodzaj sił zbrojnych	wojska lądowe
Skład	patrz tekst

Dywizja Pancerna Kempf (niem. Panzer-Division Kempf, Panzerverband Ostpreussen) – improwizowana niemiecka dywizja pancerna z okresu II wojny światowej

Historia

Pod koniec lipca 1939 roku w związku z planowanym atakiem na Polskę na teren Prus Wschodnich przerzucono drogą morską oddziały dyspozycyjne SS – pułk SS „Deutschland”, pułk artylerii SS, bataliony SS: rozpoznawczy, przeciwlotniczy i łączności oraz dywizjon przeciwpancerny SS. Oddziały te skierowano na teren poligonu w miejscowości Stablack (obecnie Dołgorukowo), gdzie do tych oddziałów dołączono jednostki Wehrmachtu – 7 pułk czołgów i 505 batalion pionierów.

10 sierpnia 1939 roku z oddziałów znajdujących się na poligonie Stablack utworzono improwizowaną dywizję pancerną, której dowódcą został gen. Kempf. Od jego nazwiska dywizja otrzymała nazwę.

Dywizja po sformowaniu weszła w skład I Korpusu Armijnego 3 Armii Grupy Armii „Północ” i pod koniec sierpnia 1939 roku zajęła pozycję wyjściowe do ataku na Polskę w rejonie Nidzicy.

1 września 1939 roku dywizja wzięła udział w natarciu na pozycję 20 Dywizji Piechoty pod Mławą. Natarcie to nie przyniosło efektów, także w dniu następnym nie zdołano przełamać tych pozycji.

3 września dywizja została przerzucona w rejon Ciechanowa, gdzie zepchnięto z pozycji obronnych Mazowiecką Brygadę Kawalerii i 4 września dywizja wspólnie z innymi oddziałami niemieckimi zajęła Ciechanów.

5 września dywizja wykonała zwrot na wschód i uderzyła częścią sił na pozycje polskie nad Narwią w rejonie Różana, a pułk SS Deutschland został przerzucony w rejon Pułtuska. 6 września nastąpiło załamanie obrony polskiej nad rzeką Narwią i oddziały dywizji rozpoczęły marsz na południe z niewielkim oporem ze strony sił polskich.

16 września dywizja w rejonie Maciejowic nad Wisłą nawiązała kontakt z oddziałami niemieckimi z XVI Korpusu Armijnego idącymi z zachodu – w ten sposób zamknięto pierścień okrążenia wokół Armii „Łódź”, „Poznań” i „Pomorze” oraz załóg Warszawy i Modlina.

Następnie częścią sił skierowano ją do oblężenia Modlina, w którym uczestniczyły one od 19 września.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej w październiku 1939 roku dywizja w została rozwiązana. Pułk pancerny wszedł w skład 10 Dywizji Pancernej, a oddziały SS przekazano dowództwo SS i stały się one zalążkiem Waffen SS.

Zbrodnie wojenne

5 września 1939 żołnierze Dywizji „Kempf” urządzili w Krasnosielcu zakrojoną na szeroką skalę łapankę, w trakcie której schwytali kilkudziesięciu żydowskich mężczyzn. Zatrzymanych zmuszono do pracy przy naprawie mostu na Orzycu, a pod wieczór zapędzono do miejscowej synagogi i tam rozstrzelano. Ofiarą masakry padło ok. 50 Żydów. Generał Georg von Küchler, dowódca 3. Armii, miał przy tej okazji stwierdzić z oburzeniem, że „oddział SS Kempfa plami honor armii”.

28 września 1939 w Zakroczymiu, tuż po kapitulacji twierdzy Modlin, SS-mani z Dywizji Pancernej „Kempf” mimo trwającego rozejmu niespodziewanie zaatakowali przygotowujących się do złożenia broni polskich żołnierzy. Według niektórych źródeł w Zakroczymiu zginęło tego dnia około 500 jeńców oraz około 100 cywilnych mieszkańców miasta.

Dowódca

• gen. mjr Werner Kempf (sierpień – październik 1939)

Skład

• 7 pułk pancerny (Panzer Regiment 7)
• pułk piechoty SS Deutschland (zmot.) (SS Infanterie Regiment Deutschland)
• pułk artylerii SS (SS Artillery Regiment)
• II dywizjon 47 pułku artylerii (Artillery Regiment II/47)
• batalion łączności (Nachrichtenabteilung (gemischt))
• batalion rozpoznawczy SS (SS Aufklärungs Abteilung)
• 2 batalion przeciwlotniczych karabinów maszynowych SS (2 SS-Fla-MG-Bataillon)
• 511 batalion przeciwpancerny (Panzerabwehr-Abtailung 511)
• 505 batalion pionierów (Pionier-Bataillon 505)

Bibliografia

• Marcin Bryja: Panzerwaffe. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996. ISBN 8386209674.
• Chris Bishop: Niemieckie wojska pancerne w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2009. ISBN 9788311113916.
• Tadeusz Jurga: Armia Modlin. Warszawa: Wyd. MON, 1987. ISBN 8311072744.
• Ryszard Majewski: Waffen-SS mity i rzeczywistość. Wrocław: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983. ISBN 8303001027.
• Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna : 1939-1945. Warszawa: Wyd. Lampart, 1998. ISBN 8386776366.
• Jacek Solarz: SS Verfügungstruppen 1939. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 2004. ISBN 8372191879.