Dzięciur krasnogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzięciur krasnogłowy
Melanerpes erythrocephalus[1]
(Linnaeus, 1758)
Dzięciur krasnogłowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd dzięciołowe
Rodzina dzięciołowate
Podrodzina dzięcioły
Rodzaj Melanerpes
Gatunek dzięciur krasnogłowy
Synonimy
  • Picus erythrocephalus Linnaeus, 1758[2]
Podgatunki
  • M. e. erythrocephalus
  • M. e. brodkorbi
  • M. e. caurinus
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dzięciur krasnogłowy (Melanerpes erythrocephalus) – gatunek ptaka z rodzaju Melanerpes, zaliczanego do rodziny dzięciołowatych. Występuje w Ameryce Północnej.

Systematyka
Dzięciur krasnogłowy jest jednym z wielu gatunków opisanych przez Karola Linneusza w jego pracy Systema Naturae[4]. Nazwa łacińska ptaka wywodzi się z języka greckiego, z połączenia dwóch wyrazów erythros "czerwony" i kephalos "głowa"[5]. Znane są trzy podgatunki:
  • M. e. erythrocephalus
  • M. e. brodkorbi
  • M. e. caurinus
Głos
Dorosłe osobniki czysto trójkolorowe, tył i ogon są czarne, głowa oraz szyja jaskrawoczerwona, natomiast cała część brzuszna jest głównie biała. Skrzydła są czarne z białymi lotkami. Dorosłe samce i samice są identyczne w upierzeniu[6]. Młode są opierzone podobnie, jednak ich pióra mają brązowy odcień[6]. Często można błędnie zidentyfikować ten gatunek jako dzięciura czerwonobrzuchego (Melanerpes carolinus), ponieważ pokrywają się regiony ich występowania. Dzięciur czerwonobrzuchy ma czerwone ubarwienie na plecach, szyi i głowie, jednak dzięciur krasnogłowy ma dużo głębszy odcień czerwonego, ponadto czerwone opierzenie całkowicie obejmuje jego głowę i szyję.
Głos
Ptaki te wydają specyficzny odgłos ("tchur-tchur"), którym zaznaczają swoją obecność na danym terenie.
Głos
Ptaki te polują na owady latające lub znajdujące się na ziemi. Po schwytaniu zdobycz zjadana jest na drzewie lub "zmagazynowana na później" w dziupli. Są wszystkożerne, jedzą owady, nasiona, owoce, jagody, orzechy, a czasami nawet jaja innych ptaków[6]. Około 2/3 ich diety składa się z roślin[6].
Lęgi
Gniazdują w dziuplach suchych drzew 2,5 do 25 m nad ziemią[6]. Samica składa na początku maja od czterech do siedmiu jaj, które są wysiadywane przez dwa tygodnie[6]. W ciągu jednego sezonu z gniazda mogą wyjść dwa lęgi młodych[6].
Ochrona
Populacja dzięciura krasnogłowego od 1966 roku drastycznie spada w związku ze zwiększoną konkurencją w zajmowaniu gniazd ze strony szpaków, oraz utratę miejsc gniazdowania (wycinka martwych drzew). W wielu północnych stanach Ameryki Północnej nie ma już gniazd dzięciura krasnogłowego. Dzięciur krasnogłowy jest wymieniony jako jeden z zagrożonych gatunków w Kanadzie oraz w niektórych stanach USA. Liczebność ptaków spadła z powodu utraty siedlisk, spowodowanej przez likwidowanie suszek (martwych drzew), rozwój rolnictwa, regulację rzek oraz monokulturę upraw.
W kulturze
  • w 1996 roku w Stanach Zjednoczonych Postal Service wydał znaczki pocztowe przedstawiające dzięciura krasnogłowego[7]. Znaczek został ponownie wydany w 1999 roku i był dostępny w sprzedaży aż do 2006 roku[8].
  • tytułowa postać kreskówki dla dzieci dzięcioł Woody Woodpecker był wzorowany na dzięciurze krasnogłowym.

Przypisy

  1. Melanerpes erythrocephalus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Red-headed Woodpecker (Melanerpes erythrocephalus). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 15 sierpnia 2011].
  3. Melanerpes erythrocephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. C Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata.. Holmiae. (Laurentii Salvii)., 1758.
  5. Henry George Liddell, Robert Pickett Scott: A Greek-English Lexicon (Abridged Edition). Wielka Brytania: Oxford University Press, 1980. ISBN 0-19-910207-4.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Eloise F. Potter, James F. Parnell, Robert P. Teulings, Ricky Davis: Birds of the Carolinas. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2006, s. 220. ISBN 978-0-8078-5671-0.
  7. ASP (1996)
  8. USA Philatelic (2006)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • America's 1996 Stamps Program (1996): Red-headed Woodpecker
  • BirdHouses101.com (2007): Red-headed Woodpecker
  • Henninger, W.F. (1906): A preliminary list of the birds of Seneca County, Ohio. Wilson Bull. 18(2): 47-60. [1] [2]
  • Ohio Ornithological Society (OOS) (2004) PDF
  • USA Philatelic (2006): Red-headed Woodpecker. USA Philatelic

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]