Działko GSz-23

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grazjew-Szipunow GSz-23
GSh-23L cannon.jpg
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Rodzaj działko automatyczne
Zasada działania zasada Gasta
Historia
Produkcja seryjna 1965 – ?
Dane techniczne
Liczba luf 2
Kaliber 23 mm
Nabój 23 x 115 mm
Wymiary
Długość GSz-23: 1387 mm
GSz-23L: 1537 mm
Wysokość 168 mm
Szerokość 165 mm
Długość lufy 1000 mm
Masa
Broni 50,5 kg
Inne
Prędkość pocz. pocisku 720 m/s
Masa pocisku 174 g
Szybkostrzelność teoretyczna 3000 – 3400 strz./min.
Dane operacyjne
Platformy strzeleckie
MiG-21, MiG-23, SOKO J-22 Orao, IAR 93, Tu-22, Tu-95, Mi-24WP, PZL W-3 Sokół
Odmiany broni
GSz-23Ł

GSz-23 (ros. ГШ-23, skrót od Grazjew-Szipunow) – dwulufowe działko automatyczne kalibru 23 mm skonstruowane w ZSRR jako pokładowe uzbrojenie strzeleckie samolotów. Zostało wprowadzone do uzbrojenia w 1965 roku, zastępując wcześniej używane działko NR-23 tego kalibru.

Działko GSz-23 działa na zasadzie Gasta, opracowanej w 1916 roku przez niemieckiego inżyniera Karla Gasta z firmy Vorwerk. Zasada Gasta polega na przeładowywaniu jednej lufy działka przy pomocy energii gazów prochowych z drugiej lufy. Takie rozwiązanie zapewnia dużo większą szybkostrzelność niż w przypadku działek jednolufowych, przy jednoczesnej małej komplikacji konstrukcji, chociaż nie może się ona równać z napędzanymi elektrycznie działkami systemu Gatlinga takimi jak M61 Vulcan. Konstrukcje działające na zasadzie Gasta były konstruowane także na Zachodzie, ale nie zdobyły takiej popularności, jak w byłym Związku Radzieckim.

Działko występowało w dwóch wariantach, podstawowym GSz-23 i popularniejszym, zmodernizowanym GSz-23Ł (ros. ГШ-23Л), różniącym się od wersji podstawowej hamulcem wylotowym osłabiającym siłę odrzutu broni. Działko tego typu stanowiło podstawowe uzbrojenie strzeleckie późniejszych wersji samolotów bojowych MiG-21 w wersjach M, MF, SMT i bis, MiG-23, SOKO J-22 Orao i IAR 93. Stosowano je również w ogonowych stanowiskach strzeleckich bombowców Tu-22 i późniejszych wersji Tu-95. Niecodzienną cechą działka była zdolność do wystrzeliwania flar i pocisków z paskami folii metalowej zakłócającej promieniowanie radarowe, dzięki czemu GSz-23 mogło być używane zarówno jako broń jak i środek obrony przed namierzeniem przez pociski rakietowe. Działko GSz-23Ł było montowane także w niektórych śmigłowcach: Mi-24WP w ruchomych wieżach strzeleckich typu NPPU-23, oraz w polskim śmigłowcu PZL W-3W Sokół jako uzbrojenie stałe.

Niektóre samoloty MiG-21 drugiej generacji (PF i PFM) mogły być uzbrojone w działko GSz-23Ł zamontowane w podkadłubowym zasobniku oznaczonym jako GP-9, mieszczącym oprócz działka także 200 sztuk amunicji. Później zasobnik ten został zastąpiony innym o bardziej opływowych kształtach. Użytkowano również inne typy zasobników z działkiem przystosowanych do zamocowania na standardowych węzłach podwieszeń samolotu. Był to zestaw UPK-23, do walki powietrznej, z jednym lub dwoma działkami GSz-23Ł i zapasem 250 sztuk amunicji, oraz SPPU-22 przeznaczony do atakowania celów naziemnych, w którym umieszczono działko GSz-23 strzelające pod zmiennym kątem od 0° do -30°, pozwalające na ciągłe ostrzeliwanie celu w locie poziomym. Zasobniki tego typu były najczęściej przenoszone przez samoloty Su-17/20/22.