Dzień Dziękczynienia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy święta w Ameryce. Zobacz też: Dzień Dziękczynienia w Polsce.
Dzień Dziękczynienia
The First Thanksgiving Jean Louis Gerome Ferris.png
"Pierwszy Dzień Dziękczynienia" (ang. The First Thanksgiving) - obraz amer. malarza, Jeana Leona Gerome Ferrisa
Dzień 2.poniedziałek października (Kanada)
4.czwartek listopada (USA)
Kraje  Kanada (2.poniedziałek października)
 Stany Zjednoczone (4.czwartek listopada)
Upamiętnia w Kanadzie: pierwsze Dziękczynienie członków kolonii Plymouth w 1621
w USA: Dziękczynienie z 8 września 1565 w miejscu, które dziś nosi nazwę Saint Augustine
Inne nazwy Święto Dziękczynienia, Dziękczynienie
Podobne święta Dzień Dziękczynienia w Polsce

Dzień Dziękczynienia, Święto Dziękczynienia (ang. Thanksgiving Day lub Thanksgiving) – święto obchodzone w Stanach Zjednoczonych Ameryki w czwarty czwartek listopada, a w Kanadzie w drugi poniedziałek października jako pamiątka pierwszego Dziękczynienia członków kolonii Plymouth w 1621.

Dzień Dziękczynienia w USA[edytuj | edytuj kod]

Nie ma zgodności co do daty i miejsca pierwszych obchodów Dnia Dziękczynienia, niemniej pierwsze poświadczone obchody odbyły się 8 września 1565 w miejscu, które dziś nosi nazwę Saint Augustine na Florydzie[1]. Wbrew dowodom naukowym tradycyjnie uważa się, że pierwszy Dzień Dziękczynienia był obchodzony w kolonii Plymouth w 1621 roku.

Pielgrzymi, którzy przypłynęli do Ameryki na pokładzie statku Mayflower, byli członkami Angielskiego Kościoła Separatystycznego (odłamem Purytanów). Wcześniej ruszyli ze swych domostw w Anglii i pożeglowali do Holandii (Niderlandów), aby uciec przed prześladowaniem religijnym. Tam cieszyli się większą tolerancją religijną, ale w końcu rozczarowali się holenderskim sposobem życia, uznając go za bezbożny. Szukając lepszego życia, tzw. Separatyści wynegocjowali z londyńską kompanią handlową sfinansowanie pielgrzymki do Ameryki. Tylko około jedna trzecia odbywających podróż na pokładzie "Mayflower" była Separatystami, pozostali zostali wynajęci dla zabezpieczenia interesów firmy.

Pielgrzymi wylądowali na Skale Plymouth 11 grudnia 1620 roku. Po pierwszej ostrej zimie, do początku kolejnej jesieni zmarło 46 ze 102 osób zaokrętowanych na "Mayflower". Ale ponieważ żniwa 1621 roku były obfite, koloniści postanowili uczcić to świętem wraz z 91 Indianami z plemienia Wampanoagów (ang. Wampanoag), którzy wraz z wodzem Massasoitem pomogli im przetrwać pierwszy rok.

Święto miało więcej z tradycyjnych angielskich obyczajów dożynkowych, niż z "obchodów dziękczynnych", dla Wampanoagów było piątą z sześciu tradycyjnych ceremonii dziękczynnych w roku[2]. Trwało trzy tygodnie, w okresie między 21 października i 11 listopada 1621 roku. Indianie dostarczyli na ucztę co najmniej pięć jeleni, w menu nie było natomiast sosu żurawinowego (z braku cukru), ziemniaków, ciasta z dyni ani indyków, zamiast których podano ptactwo wodne (kaczki, gęsi)[3].

Pielgrzymi i tubylcy porozumiewali się za pośrednictwem Squanto, Indianina z plemienia Patuxet, który znał angielski dzięki swoim wcześniejszym kontaktom z podróżnikami brytyjskimi. Oprócz ucztowania, święto obejmowało także wspólny wypoczynek oraz zabawę kolonistów i Indian. Nie zachowały się natomiast żadne inne relacje o podobnych spotkaniach międzykulturowych w kolejnych latach. Znane są tylko dwa opisy tego święta: w liście kolonisty i książce powstałej 20 lat później.

Świętem narodowym ogłosił je w 1863 roku prezydent Abraham Lincoln i z tego samego okresu datują się stereotypy o Dniu Dziękczynienia.

Dzień po tym święcie jest nieoficjalne święto zakupów: Czarny piątek.

Dzień Dziękczynienia w Kanadzie[edytuj | edytuj kod]

Historia dnia dziękczynienia sięga wstecz do angielskiego odkrywcy, Martina Frobishera, który bezskutecznie próbował znaleźć przejście północne do Chin. Udało mu się jedynie założyć osadę w Kanadzie. W roku 1578 Frobisher odprawił oficjalny ceremoniał w miejscu, które teraz zwane jest Nową Fundlandią i Labradorem, aby podziękować za przeżycie tak długiej wyprawy. Ceremoniał ten uważany jest za pierwsze kanadyjskie dziękczynienie i jedno z pierwszych oficjalnych dziękczynień w Ameryce Północnej. Następni osadnicy kontynuowali tradycyjny ceremoniał zapoczątkowany przez Frobishera, oznaczonego tytułem szlacheckim, a zatoka, przez którą wpłynął, nazywa się Zatoką Frobishera (ang. Frobisher Bay).

Ceremoniał z roku 1578 nie jest pierwszym dziękczynieniem według tradycji Pierwszych Narodów (tubylczych ludów Kanady). Długo przed przypłynięciem Frobishera tradycją wielu kultur tubylców było składać dziękczynienie podczas jesiennych zbiorów, np. w kulturze Haudenosaunee dziękczynienie jest modlitwą ku czci "trzech sióstr" (fasola, kukurydza i dynia) podczas zbiorów.

Przypisy

  1. Craig Wilson: Florida teacher chips away at Plymouth Rock Thanksgiving myth (ang.). USA Today, 2007-11-20. [dostęp 2009-09-21].
  2. Jackson Snyder: The Who's Who of Thanksgiving. The Sad Story of the Pilgrims and the Wampanoags (ang.). 1997-11-20. [dostęp 2009-09-21].
  3. Traditional Thanksgiving food in history (ang.). 2002. [dostęp 2009-09-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]