Dzień Edukacji Narodowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzień Edukacji Narodowej
Dzień 14 października
Kraje  Polska
Upamiętnia powstanie Komisji Edukacji Narodowej
Znaczenie podkreślenie wiodącej roli nauczycieli w jakości edukacji
Inne nazwy Dzień Nauczyciela (do 1982)

Dzień Edukacji Narodowej – polskie święto oświaty i szkolnictwa wyższego ustanowione 27 kwietnia 1972 r. określone ustawą – Karta praw i obowiązków nauczyciela jako Dzień Nauczyciela[1]. Od 1982, na mocy ustawy – Karta Nauczyciela obchodzone jako Dzień Edukacji Narodowej[2].

Upamiętnia rocznicę powstania Komisji Edukacji Narodowej, która została utworzona z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i zrealizowana przez Sejm Rozbiorowy w dniu 14 października 1773 r. Potocznie, dzień ten nadal zwany jest Dniem Nauczyciela.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Historia Dnia Nauczyciela w Polsce ma swoje początki w 1957 r. Podczas Światowej Konferencji Nauczycielskiej w Warszawie ustalono, że 20 listopada będzie Międzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela i świętem nauczycieli. Konferencja została zorganizowana przez Związek Nauczycielstwa Polskiego[a][3]. Ustawa z dnia 27 kwietnia 1972 r. zwana Kartą praw i obowiązków nauczyciela, wprowadziła Dzień Nauczyciela[4], obchodzony w rocznicę powołania Komisji Edukacji Narodowej. W 1982 r. Kartę praw i obowiązków nauczyciela zastępuje Karta Nauczyciela zmieniając nazwę święta na Dzień Edukacji Narodowej oraz wprowadzając przepis: Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty (…)[5].

Obchody święta w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Dzień Edukacji Narodowej jest uroczyście obchodzony w instytucjach związanych z oświatą. Jest okazją do nagradzania wyróżniających się dla niej nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Minister Edukacji Narodowej wręcza nauczycielom złote, srebrne, brązowe Krzyże Zasługi, medale Komisji Edukacji Narodowej oraz nagrody Ministra Edukacji Narodowej za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze[6]. Odznaczenia i wyróżnienia dla nauczycieli wręczane są przez kuratorów oświaty, władze samorządowe oraz dyrektorów szkół na uroczystych galach.

Dzień Nauczyciela na świecie[edytuj | edytuj kod]

Dzień Nauczyciela w chińskiej szkole (Singapur)

Dzień Nauczyciela obchodzi większość państw na świecie m.in.:

W jednych państwach ma on charakter oficjalny, w innych zwyczajowy. Dzień ten, podobnie jak w Polsce, związany jest z lokalnymi wydarzeniami[8].

Światowy Dzień Nauczyciela[edytuj | edytuj kod]

Światowy Dzień Nauczyciela (ang. World Teacher's Day) pod patronatem UNESCO obchodzony jest 5 października. Dzień ten proklamowany został w 1994 r., na pamiątkę podpisania w 1966 r. „Rekomendacji w sprawie statusu nauczyciela”, opracowanej przez UNESCO i Międzynarodową Organizację Pracy. Jest okazją do podkreślenia wiodącej roli nauczycieli, w zapewnieniu najwyższej jakości edukacji na wszystkich poziomach nauczania[9].

W Polsce od 1997 roku 5 października również jest obchodzony Światowy Dzień Nauczyciela, przez nauczycieli reprezentujących sektor nauki i szkolnictwa wyższego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Dzień Edukacji Narodowej (2011)

Uwagi

  1. Związek od chwili powstania, po dziś bierze aktywny udział w nauczycielskim międzynarodowym ruchu związkowym. W 1952 r. przystąpił do Światowej Federacji Pracowników Nauki. Jako pierwszy sformułował na konferencji w Paryżu w 1946 r. ideę Karty Nauczyciela, przyczynił się do powołania Międzynarodowego Dnia Karty Nauczyciela w 1957 r. KKTiS w Toruniu: Projekt Komisji Kultury, Turystyki i Sportu, z dnia 3.11.2004 r., druk 811, w sprawie nadania nazwy: Plac Związku Nauczycielstwa Polskiego. Toruń: 2004, s. 3.

Przypisy

  1. Dz. U. z 1972 r. Nr 16, poz. 114.
  2. Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19, z poźn. zm.
  3. Związek Nauczycielstwa Polskiego: Jubileusz 100-lecia Związku Nauczycielstwa Polskiego (pol.). [dostęp 2009-10-06].
  4. Karta praw i obowiązków nauczyciela (Dz. U. z 1972 r. Nr 16, poz. 114).
  5. Art. 74 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19, z poźn. zm.)
  6. Ministerstwo Edukacji Narodowej: MEN świętuje Dzień Edukacji Narodowej (pol.). [dostęp 2009-10-12].
  7. nertila: Albański Dzień Nauczyciela (Gazeta.pl) (pol.). [dostęp 2012-10-10].
  8. 8,0 8,1 Ika: Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Nauczyciela (pol.). [dostęp 2012-10-10]. – "Głos Nauczycielski", nr 41.
  9. Polski Komitet ds UNESCO: Budujmy przyszłość inwestując w nauczycieli. [dostęp 2010-03-03]. (kopia informacji: 2010-06-25)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]