Dziennik Serafiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dziennik Serafiny – powieść współczesna Józefa Ignacego Kraszewskiego, napisana w tzw. drezdeńskim okresie jego twórczości, wydana w 1876[1]. Pisarz zastosował w niej chwyt uwiarygodniający całą opowieść, polegający na oświadczeniu w prologu, iż książka ta jest autentycznym pamiętnikiem, znalezionym na ławce w parku w Vichy, a on sam jest jedynie redaktorem, a nie autorem.

Krótko o treści[edytuj | edytuj kod]

15 marca roku 18.. Serafina, biorąc przykład z koleżanek z pensji, zaczyna pisać dziennik. Początkowo brakuje jej tematów - życie pensjonarki nie obfituje w ciekawe wydarzenia, więc pisze o swoim dzieciństwie i pochodzeniu. Jednak wkrótce spotyka ją niespodzianka - przyjeżdża jej jak zawsze piękna i wytworna matka, aby zabrać ją do domu. Jeszcze w mieście zaczynają się przygotowania do wprowadzenia Serafiny w świat. Cała jej powierzchowność, od pożądanej bieli i delikatności dłoni po zaróowioną, lecz pilnie chronioną przed słońcem twarz jest teraz pod specjalnym nadzorem. Matka tłumaczy jej, jak ma się poruszać, uśmiechać i mówić. Dwie próby generalne wypadają nadzwyczaj pomyślnie. Zaprzyjaźniona hrabina wydaje korzystny werdykt: panna jest ładna i obiecująca, a odegrana na polecenie rodzicielki przed majętnym wujaszkiem scena owocuje znacznym wsparciem finansowym. Jak bowiem Serafina powoli odkrywa, jej matka nie jest tak zamożna, jak wskazywałby na to zbytek, w którym żyje...

Zderzenie rzeczywistości i wyobrażeń naiwnej pensjonarki[edytuj | edytuj kod]

Główną zaletą Dziennika Serafiny jest ciekawe ujęcie narracyjne - wydarzenia relacjonowane są z punktu widzenia tytułowej bohaterki, młodej, urodziwej i posażnej panny, która opuszcza mury pensji i wraca do rodzinnego domu, aby cieszyć się bujnym życiem towarzyskim i wyjść za mąż, robiąc świetną partię - pomysł, który zaczerpnął z wydanego nieco wcześniej Pamiętnika Wacławy Elizy Orzeszkowej. Kraszewski, tak samo jak Orzeszkowa, pokazuje jednak, że rzeczywistość jest zupełnie inna, niż wyobrażenia pensjonarki.

Latami izolowana na pensji od zewnętrznego świata Serafina często opacznie tłumaczy sobie motywy ludzkiego postępowania, nie jest też świadoma konsekwencji ich działań. Prowadzi to do dramatycznego zderzenia prawdziwej wymowy faktów i ich błędnej interpretacji przez naiwną Serafinę[2]. Wincenty Danek, jeden z największych dwudziestowiecznych badaczy twórczości Kraszewskiego i autor jego monografii, nazwał Dziennik Serafiny, a także napisany w tym samym czasie Pamiętnik panicza: "popisem sztuki narratorskiej Kraszewskiego" [3].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rok wydania za Wincentym Dankiem. Zob. Chronologiczne zestawienie dzieł Kraszewskiego [w:] Wincenty Danek, Józef Ignacy Kraszewski, Warszawa 1973.
  2. Zob. Stanisław Burkot, Powieści współczesne 1863-1887 Józefa Ignacego Kraszewskiego, Kraków 1967, s. 149.
  3. Zob. Wincenty Danek, op. cit., s. 429.