Dzierżążno (powiat kartuski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w pow. kartuskim. Zobacz też: Inne miejscowości o nazwie Dzierżążno: Dzierżążno, Dzierżążno Małe, Dzierżążno Wielkie.
Dzierżążno
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat kartuski
Gmina Kartuzy
Liczba ludności (2005) 1314
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 83-332
Tablice rejestracyjne GKA
SIMC 0163104
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Dzierżążno
Dzierżążno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzierżążno
Dzierżążno
Ziemia 54°18′58″N 18°16′02″E/54,316111 18,267222Na mapach: 54°18′58″N 18°16′02″E/54,316111 18,267222

Dzierżążno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Dzérzążno, niem. Seeresen) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy przy drodze wojewódzkiej nr Tabliczka DW211.svg. Zapis jako Derisno poświadcza jej istnienie w 1241 roku.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Miejscowość położona jest przy drodze łączącej Trójmiasto z Kartuzami.

W Dzierżążnie znajduje się szpital rehabilitacyjny, będący jedynym tego typu ośrodkiem na obszarze północnej Polski. Wcześniej na jego miejscu znajdowało się sanatorium przeciwgruźlicze utworzone w 1953 r. Historia budynków szpitalnych sięga jeszcze czasów II wojny światowej.

W miejscowości znajduje się też Sala Królestwa Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy[1].

W pobliżu wsi znajdują się jeziora Dzierżąskie i Mezowskie, z malowniczą wyspą pośrodku. Zdaniem historyków i archeologów na wyspie tej w średniowieczu istniał gród obronny, zniszczony w okresie kształtowania się państwowości polskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi zapisana jako Derisno pochodzi z 1241 r.[2]. Jej podstawą jest nazwa rośliny wodnej dzierzęga lub też dzierżęga. Wyraz ten bywa odnoszony do rzęsy lub turzycy, ale na Kaszubach oznacza knieć błotną (kasz. dzerzãga). W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Jezioro Dzierżąskie[3].

Walki wyzwoleńcze w rejonie miejscowości toczone były w dniach 8-23 marca 1945 r. przez 65 armię wojsk radzieckich pod dowództwem P. Batowa.

8 marca 1945 w godzinach przedpołudniowych wojska radzieckie atakowały z Dzierżążna w kierunku Kartuz. Oddziałom niemieckim z pomocą przybyło 5 czołgów PzKpfw V „Panther" i jeden transporter. Natarcie zostało odrzucone. Dzierżążno ponownie zostało zajęte przez Niemców. Zniszczono dwa radzieckie działa samobieżne, a jedno typu SU-100 zdobyto. Po godz. 17 Niemcy uderzyli z Dzierżążna w kierunku Borkowa. Atak zakończony został niepowodzeniem. Nocą radzieckie czołgi wdarły się do Kobysewa. Armia Czerwona nacierała na linii BorkowoKobysewo w kierunku zachodnim. Niemcy wycofali się ze stacji kolejowej w Kiełpinie Kartuskim.

9 marca o 5 rano oddziały niemieckie uderzyły z Kartuz w kierunku Kobysewa i Przodkowa. Natarcie zatrzymało się 1,5 km od Przodkowa. Przy tym oddziały niemieckie zniszczyły 5 radzieckich czołgów. Jednocześnie zostało wyprowadzone natarcie z Żukowa w kierunku Borkowa. Jednak uległo ono załamaniu. Po południu Armia Czerwona dotarła do Kłosowa. Z uwagi na zagrożenie okrążenia "zgrupowania kartuskiego" oddziały niemieckie wycofały się z Dzierżążna. Nastąpił odwrót przez Kartuzy - Prokowo - Łebno - Szemud.

Przypisy

  1. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.
  2. Bolesław Augustowski (red.): Pojezierze Kaszubskie. Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo Wrocław, Oddział Gdańsk 1979, s. 303
  3. Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 8 listopada 2009].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]