Dzików (Tarnobrzeg)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dzików, łac. Dzikovia – część Tarnobrzega, dawniej osobny obszar słynący z Pałacu Tarnowskich wraz z dworem i kompleksem parkowo-ogrodowym.

Dzików w granicach Tarnobrzega
Zamek
Dzikowski
Osiedle
Dzików
Pałac Tarnowskich w Dzikowie

Pałac, potocznie nazywany Zamkiem Dzikowskim, stanowił siedzibę rodu Tarnowskich. Miały tu miejsce ważne wydarzenia historyczne, z których najważniejszym była konfederacja dzikowska zawiązana w celu obrony tronu polskiego dla króla Stanisława Leszczyńskiego (1734) oraz zjazd stronnictwa konserwatywnego w 1927. Konfederacja dzikowska przegrała, a król musiał wyemigrować do Francji. Zamek słynie także jako pierwotna siedziba obrazu Matki Bożej, która z racji tej do dziś nazywana jest Dzikowską.

Dzikowskie ogrody[edytuj | edytuj kod]

Dzików słynie z najpiękniejszego parku Tarnobrzega - miejsca częstych spacerów mieszkańców miasta. Pierwsze zachowane wzmianki o ogrodzie w Dzikowie pochodzą z XIX wieku, kiedy Jan Feliks Tarnowski postanowił urządzić tu swą stałą siedzibę. W 1830 roku przebudował zamek według projektu Franciszka Marii Lanciego (neogotyk). Zaprojektował też szereg budowli ogrodowych: neogotycką kapliczkę, oranżerię, fontannę oraz ażurowe kute ogrodzenie. Najprawdopodobniej taki park oglądała przejeżdżająca nieopodal Klementyna z Tańskich Hoffmanowa: "Widziałam (za pomocą perspektywy, z wielkim żalem, że z daleka) Dzików głośny czarującym położeniem, dawnym zamkiem, zbiorem ksiąg, zabytków ojczystych i sztuk pięknych; rzadkich roślin dobrem, przyjemnym ogrodem"[1]. Idee narodowe były wpisane w założony przez Jana Feliksa park, w którym otoczył on szczególną pieczą drzewa zasadzone za czasów konfederacji barskiej, walk pod Sandomierzem pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego czy też konfederacji zawiązanej w obronie Stanisława Leszczyńskiego. Rósł tu także miłorząb japoński, sadzony ręką Tadeusza Czackiego, szwagra Jana Feliksa.

Dzikowskie zbiory[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: Zbiory dzikowskie.

Jan Feliks Tarnowski, przejęty puławską ideą zbierania pamiątek narodowych, postanowił stworzyć w posiadłości ich kolekcję. Do najcenniejszych z nich należały:

W zbiorach dzikowskich znajdowały się liczne inkunabuły oraz komplet wszystkich tłumaczeń "Biblii" na język polski (bez względu na wyznanie). W Dzikowie mieściła się także najsłynniejsza w Polsce XIX-wieczna kolekcja malarstwa, zawierająca między innymi takie arcydzieła jak:

Na Dzikowie znajduje się Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega ze stałą ekspozycją, ukazującą losy rodu Tarnowskich JHS.

Osiedle Dzików[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: Wymysłów (Tarnobrzeg).
Herb Tarnobrzega Dzików
osiedle Tarnobrzega
Miasto Tarnobrzeg
Status osiedle
Przewodniczący Rady Osiedla Wojciech Wąsik[2]
Ludność (2006)
 • liczba ludności

4013
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 39-400
Tablice rejestracyjne RT
Położenie na mapie Tarnobrzega
Mapa lokalizacyjna Tarnobrzega
Dzików
Dzików
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzików
Dzików
Ziemia 50,58°N 21,68°E/50,579200 21,675600
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

W latach 90 XX w. na ternach położonych na północ od kompleksu pałacowo-parkowo-ogrodowego Tarnowskich zaczęto budowę osiedla mieszkaniowego. Mimo iż teren ten nazywany był Wymysłowem, administracja Tarnobrzeskiej Spółdzielni Mieszkaniowej postanowiła nazwać nowo powstające osiedle "Dzikowem". Uzasadnieniem tej decyzji było "sąsiedztwo z Zamkiem Dzikowskim", które to nawet nie ma uzasadnienia logicznego, gdyż znacznie bliżej położone Zamku Dzikowskiego są Serbinów czy Centrum. W maju 2010 r. część osiedla położona nad Wisłą zostało zalane w wyniku powodzi i podtopień. Administracyjnie zalana część należy współcześnie do Osiedla Dzików, natomiast historycznie zalane zostało Podłęże.

Zabudowa osiedla[edytuj | edytuj kod]

Osiedle spełnia przede wszystkim funkcję sypialni miasta. Zabudowę stanowią głównie bloki wielorodzinne budowane w latach 90. (ulice Konfederacji Dzikowskiej, Marczaka, Tarnowskiego, Słomki) oraz domki jednorodzinne (ulice: Pawłowskiego, Wiejska, Paderewskiego, Szewery, Aleja Lipowa) W 1996 r. zbudowano Kościół pw. Miłosierdzia Bożego, a w 1997 r. erygowano parafię Miłosierdzia Bożego. Na osiedlu w Dawnym Spichlerzu znajduje się Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega.

Komunikacja na osiedlu[edytuj | edytuj kod]

Główną linią autobusową spełniającą funkcje łączące z centrum miasta jest linia "11".

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Helena Maria Grad i Małgorzata Kostuchowska, Ogrody historyczne, [w:] "Podkarpacie". Wyd. LIBRA i PROT, Rzeszów 2008
  2. Biuletyn Informacji Publicznej - Osiedla Miasta

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]