Dziurawiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju roślin. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dziurawiec
Dziurawiec zwyczajny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina dziurawcowate
Rodzaj dziurawiec
Nazwa systematyczna
Hypericum L.
Sp. Pl. 783. 1753
Typ nomenklatoryczny
Hypericum perforatum L.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Dziurawiec (Hypericum L.) – rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych liczący około 400 gatunków. Przedstawiciele występują przeważnie na w klimacie umiarkowanym oraz w górach strefy tropikalnej. Zasiedlają bardzo zróżnicowane siedliska – od miejsc skalistych w górach, poprzez lasy, łąki i murawy do mokradeł. Gatunki drzewiaste spotykane są w afrykańskich górach, a krzewy głównie w Himalajach[3]. W Polsce występuje naturalnie 8 gatunków, spośród których najbardziej rozpowszechniony jest dziurawiec zwyczajny[4]. Jest on też ceniona rośliną leczniczą. Jako gatunki ozdobne uprawiane są nierzadko dziurawce krzewiaste[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne, byliny, krzewy i niskie drzewa o wysokości do 8 m[3].
Łodyga
Często czworoboczna[3].
Liście
Naprzeciwległe, siedzące, całobrzegie. Cechą charakterystyczną są rzędy małych dziurek, widocznych jeśli patrzy się na liść pod światło (stąd nazwa rodzaju – dziurawiec), są to wewnętrzne zbiorniki z olejkiem eterycznym.
Kwiaty
Zebrane najczęściej w groniaste kwiatostany w szczytowej części rośliny. Rzadziej pojedyncze na szczytach łodyg. Działki kielicha 4 lub 5, często gruczołowate, czasem zrośnięte u nasady. Płatki żółte, w liczbie pięciu. Pręciki zawsze liczne, zebrane w pęczki naprzeciw płatków. Zalążnia górna, 3–5 komorowa, z 3–5 szyjkami słupka[3].
Owoce
Wielonasienne torebki[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja według APW (aktualizowany system APG III z 2009)

Królestwo rośliny, klad rośliny naczyniowe, klad Euphyllophyta, klad rośliny nasienne, klad okrytonasienne, klad różowych, rząd malpigiowce (Malpighiales Juss. ex Bercht. & J. Presl), rodzina dziurawcowate (Hypericaceae Jussieu, nom. cons.), rodzaj dziurawiec (Hypericum L.)[1].

Pozycja według systemu Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Theanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd herbatowce (Theales Lindl.), rodzina dziurawcowate (Clusiaceae Lindl.), podrodzina Hypericoideae Choisy, plemię Hypericeae Choisy, rodzaj dziurawiec (Hypericum L.)[5].

Gatunki flory Polski[4]
Gatunki uprawiane[4][7]
Pozostałe gatunki (wybór)[6]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-11].
  2. Hypericum. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2014-02-22].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 120. ISBN 0333748905.
  4. 4,0 4,1 4,2 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hypericum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
  6. 6,0 6,1 Hypericum L. w bazie danych: GRIN (Germplasm Resources Information Network) na http://www.ars-grin.gov (ang.)
  7. Ludmiła Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.