E-6

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Proces E-6 (CRK-2) – odwracalny proces fotograficzny służący do wywoływania slajdów barwnych. Odpowiedniki: AP-44 Agfa, CR-56 Fuji.

W przeciwieństwie do niektórych procesów pozytywowych (np. K-14 do slajdów Kodachrome) można go przeprowadzić w warunkach amatorskich, przy użyciu wyposażenia takiego jak przy wywoływaniu negatywów czarno-białych lub kolorowych C-41. Główną trudnością jest utrzymanie wysokiej temperatury: 38,3 °C, przy czym maksymalne wahania w czasie obu wywoływań nie powinny przekraczać ±0,3 °C. Pozostałe kąpiele nie wymagają takiego reżimu temperaturowego. Z powodu tych trudności jeszcze kilka lat temu proces E-6 odbywał się głównie w maszynach, w profesjonalnych zakładach (labach) fotograficznych. Obecnie z powodu zmniejszenia popytu na wywoływanie tradycyjnych materiałów światłoczułych wzrosła cena usługi oraz, w większości przypadków, znacznie spadła jakość wywoływania[potrzebne źródło]. Dotyczy to głównie mniejszych zakładów foto, gdzie często używana jest zużyta chemia. Dlatego też wielu amatorów fotografii tradycyjnej wywołuje slajdy samodzielnie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

E-6 został wprowadzony przez Kodaka pod koniec XX wieku. Zastąpił on Procesy E-3 i E-4. Wadą E-3 była konieczność zaświetlenia (w E-6 używa się chemicznego zadymiacza) oraz szybkie blednięcie slajdów. E-4 zaś wykorzystywał w charakterze zadymiacza TBAB (boran tetraaminobutylu), który jest silnie toksyczny.

Etapy procesu E-6[edytuj | edytuj kod]

Ogólnie w procesie E-6 można wyróżnić następujące etapy:

  • pierwsze wywołanie (wywołanie negatywowe czarno-białe),
  • zaświetlanie (lub zadymianie chemiczne),
  • drugie wywołanie (wywołanie pozytywowe barwne),
  • odbielanie/utrwalanie,
  • płukanie,
  • stabilizacja.

W wersji „domowej” procesu E-6, pomiędzy poszczególnymi etapami stosuje się płukanie w wodzie. Często także stosuje się wstępne płukanie, mające na celu „wygrzanie” koreksu i filmu, dzięki czemu po wlaniu pierwszego wywoływacza temperatura kąpieli nie zmniejsza się gwałtownie.

Wersje E-6[edytuj | edytuj kod]

Na rynku są dostępne zestawy E-6 do wywoływania slajdów w maszynach (dla punktów usługowych) lub w koreksie/tanku (dla osób wywołujących slajdy we własnym zakresie). Dodatkowo występują dwa rodzaje zestawów do wywoływania na małą skale: 3- i 6-kąpielowe. W wersji trójkąpielowej jako samodzielne kąpiele nie występują: zadymiacz (połączony z 2-gim wywoływaczem) oraz odbielacz (połączony z utrwalaczem). Istnieje również 7-kąpielowa wersja tego procesu produkowana przez Kodaka. Różni się ona występowaniem etapu kondycjonowania po wywoływaczu kolorowym, przed odbielaniem.

E-6 na przykładzie 6-kąpielowym[edytuj | edytuj kod]

Etapy (szczegółowo):

  1. FD (wywoływanie pierwsze)– wywołanie czarno-białego obrazu negatywowego.
  2. RE (zadymianie)– za pomocą światła lub związków chemicznych (np. SnCl2) pozostałe w emulsji halogenki srebra przekształcają się w obraz utajony.
  3. CD (wywoływanie drugie) – wywoływanie czarnobiałego i kolorowego obrazu pozytywowego.
  4. BC (kondycjonowanie) – zamiana pH z silnie zasadowego na obojętne/lekko kwaśne.
  5. BL (odbielanie) – przekształcenie wolnego srebra w związki łatwe do wypłukania.
  6. FX (utrwalanie) – usunięcie z emulsji srebra, pozostaje jedynie kolorowy, pozytywowy obraz.
  7. płukanie – usunięcie resztek utrwalacza z emulsji.
  8. FI (garbowanie) – utwardzanie emulsji w celu zwiększenia odporności na uszkodzenia mechaniczne (np. rysy).