ELC AMX

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ELC AMX
Czołg ELC AMX bis w Musée des Blindés.
Czołg ELC AMX bis w Musée des Blindés.
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent AMX
Typ pojazdu czołg lekki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2
Historia
Prototypy 1956
Egzemplarze 2 prototypy
Dane techniczne
Silnik SOFAM 8Gxb
Transmisja mechaniczna
Pancerz grubość: 10–14 mm
Długość 4,97 m
Szerokość 2,24 m
Wysokość 1,58 m
Masa 6,7 t
Osiągi
Prędkość 65 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 działo kaliber 90 mm D 914
(zapas amunicji – 60 szt.)

ELC AMX – prototyp francuskiego czołgu lekkiego z okresu po II wojnie światowej. Choć pojazd miał zastąpić serię AMX-13, ostatecznie nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1955 roku Francuskie Ministerstwo Obrony rozpoczęło projekt ELC (Lekki Pojazd Bojowy, fr. Engin Léger de Combat)[1]. Celem prac było stworzenie serii lekkich pojazdów bojowych, które można by transportować drogą powietrzną, we wnętrzu samolotów transportowych[2]. Owocem projektu ELC były dwa projekty oparte o to samo podwozie zaprojektowane w zakładach Hotchkiss: niszczyciela czołgów ELC EVEN oraz lekkiego czołgu ELC AMX[2].

Pierwszy prototyp o masie ok. 8,8 tony wykorzystywał podwozie o czterech kołach jezdnych, pochodzące z produkowanej od 1952 tankietki transportowej Hotchkiss CC-2[2][1], dzięki czemu posiadał wyjątkowo niską sylwetkę[1]. Inaczej niż w większości współczesnych czołgów, całą załogę stanowiło dwóch ludzi: mechanik-kierowca oraz dowódca-strzelec-ładowniczy[1]. Obaj siedzieli w wieży, po obu stronach działa, pod osobnymi włazami umieszczonymi w dachu wieży[1][2].

Przetestowano na nim kilka różnych wież[2], ostatecznie zdecydowano się na tę uzbrojoną w 90 mm działo D914 wyposażone w hamulec wylotowy[1]. Ze względu na ograniczony rozmiar pojazdu, a co za tym idzie niewielką przestrzeń wewnętrzną, wieża pojazdu mogła obracać się o 360 stopni, ale jedynie podczas postoju pojazdu[2][1]. W trakcie jazdy możliwość dostosowania kierunku strzału poprzez obrót działem była bardzo ograniczona[1], podobnie jak w niszczycielach czołgów z czasów II wojny światowej[2]. Poza tym pojazd wyposażony był w wyrzutniki granatów dymnych[1].

Po testach pierwszego prototypu w 1957 zdecydowano się na zamówienie kolejnego, o masie zaledwie ok. 6 ton, tym razem z przeprojektowanym i nieco wydłużonym podwoziem o pięciu kołach jezdnych[1]. Tak skonfigurowany pojazd zyskał miano ELC AMX Bis, jego prototyp ukończono w 1961[2].

Pojazd był szczytowym osiągnięciem w dziedzinie tzw. miniczołgu, czyli niewielkiego pojazdu, którego zadaniem jest wsparcie piechoty i jej pojazdów[3]. Jednak po testach kilku różnych wariantów uzbrojenia (m.in. dział 90 mm i działek 30 mm), francuskie władze wojskowe uznały, że koncepcja tak lekkiego czołgu z założenia ustępuje typowym czołgom, i jako taka jest nieperspektywiczna[3]. Dlatego projekt skasowano[3], a żadna z wersji pojazdu nigdy nie weszła do produkcji seryjnej.

Jedyny zachowany egzemplarz czołgu ELC AMX w wersji Bis znajduje się w Musée des Blindés we francuskim Saumur[2][1].

Kultura popularna[edytuj | edytuj kod]

Pojazd ELC AMX Bis jest jednym z czołgów dostępnych w grze komputerowej World of Tanks[1].

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • RogerR. Avignon RogerR., Jean-PierreJ. Valantin Jean-PierreJ., PierreP. Touzin PierreP., LaurentL. Deneu LaurentL., PascalP. Danjou PascalP., OlivierO. Debras OlivierO., ThierryT. Faucheret ThierryT., StéphaneS. Ferrard StéphaneS., RobertR. Four RobertR., LaurentL. Provos LaurentL., FrancoisF. Vauvillier FrancoisF., EmmanuelE. Goriot EmmanuelE., ClaudeC. Balmefrezol ClaudeC., LaurentL. Lecocq LaurentL., DavidD. Lehmann DavidD., StéphaneS. Bonnaud StéphaneS., Jean-PhilippeJ. Uhring Jean-PhilippeJ. i inni, 1955 ELC AMX, [w:] AntoineA. Misner (red.), Chars français sur le net, Mulhouse: association de droit local "Chars français sur le net", 2015 [dostęp 2015-05-09] (fr.).
  • RomanR. Dżerelejko RomanR., ELC AMX - пара прототипов одного танка, VadimV. Smirnov (red.), [w:] „Военное обозрение”, 14 lipca 2012 [dostęp 2015-05-09] (ros.).
  • Richard M.R. M. Ogorkiewicz Richard M.R. M., Mechanized Infantry, [w:] „Military Review: Professional Journal of the US Army”, John H. Cushman, Glenn McCue, LIV (8), Fort Leavenworth, KS, sierpień 1974, s. 67–74, ISSN 0026-4148 [dostęp 2015-05-09] (ang.).