Edfu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Edfu
Państwo  Egipt
Położenie na mapie Egiptu
Mapa lokalizacyjna Egiptu
Edfu
Edfu
Ziemia 24°58′40″N 32°52′24″E/24,977778 32,873333Na mapach: 24°58′40″N 32°52′24″E/24,977778 32,873333
Posąg Horusa z Edfu
Commons in image icon.svg
Pylony świątyni w Edfu

Edfu (Idfu, egip. Behdet, w czasach rzymskich Apollonopolis Magna) – miasto w południowym Egipcie na zachodnim brzegu Nilu. Stolica nomu, ośrodek produkcji rolniczej, nadgraniczne centrum handlowe.

W czasach Starego Państwa pełniło rolę strażnika tzw. "bramy elefantyjskiej", chroniącej południową granicę państwa. Zamożność miasta wynikała z jego położenia na szlaku handlowym przez Pustynię Arabską nad Morze Czerwone i bliskości południowej granicy, oraz do Doliny Królów gdzie został pochowany Faraon Tutenchamon.

Świątynia Horusa[edytuj | edytuj kod]

Już w starożytnym Egipcie Edfu było ośrodkiem kultu Horusa. Budowę świątyni w miejscu wcześniejszej świątyni z czasów Nowego Państwa rozpoczął w 237 p.n.e.[1] Ptolemeusz III, a zakończona została około roku 60 p.n.e. w czasach panowania Ptolemeusza XII. Należy ona aktualnie do najlepiej zachowanych egipskich budowli sakralnych z tego okresu i jest drugą co do wielkości spośród zachowanych świątyń w Egipcie (największą zachowaną świątynią jest Karnak). Jej ogromne pylony wysokości 35 m, szerokości 35 m i długości 137 m należą do największych. Relief zdobiący ścianę pylonów przedstawia Ptolemeusza XII[1] zabijającego wrogów Egiptu w obecności Horusa i Hathor. Za pylonami wybudowano dziedziniec otoczony kolumnadą. Przejście przez pronaos prowadzi do sali hypostylowej. Dalej znajduje się sanktuarium. Długość całej świątyni wynosi 137 m, a jej szerokość to 79 m.

Do dziś zachowała się w tej świątyni sala biblioteczna z wyrytym na ścianie katalogiem książek, zawierającym 21 działów.[2]

Tell w Edfu[edytuj | edytuj kod]

Na zachód od świątyni Horusa znajduje się tzw. Tell (Kom), miejsce badań archeologicznych z lat 1937-1939 prowadzonych przez trzy kompanie wykopaliskowe archeologicznej misji polsko-francuskiej Uniwersytetu Warszawskiego i Francuskiego Instytutu Archeologii Wschodu w Kairze. Badania te, kierowane przez Kazimierza Michałowskiego, doprowadziły do odnalezienia cmentarzyska z okresu archaicznego.

Na cmentarzysku tym znajduje się wiele grobowców rodzinnych z okresu Starego Państwa, z których najważniejsza jest mastaba Isi. Odkryte groby zbiorowe z okresu Średniego Państwa cechują się niespotykaną przedtem formą katakumb i pseudokolumbariów.

Na szczycie tellu odkryto warstwy ptolemejsko-rzymskie i koptyjskie. Dają one obraz życia ludności rzemieślniczej i drobnokupieckiej zamieszkującej zachód miasta oraz urbanistyki tego okresu. Wśród znalezisk pochodzących z tych warstw należy wymienić rzymskie łaźnie publiczne i prywatne, mury obronne, dom lekarza-farmaceuty z III w. p.n.e. i pracownię rzeźbiarza z II w. p.n.e. Odnaleziono także greckie, łacińskie i koptyjskie ostraka i papirusy.

Większość odnalezionych zabytków sztuki i kultury materialnej znajduje się obecnie w warszawskim Muzeum Narodowym.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Praca zbiorowa: Lonely Planet Egypt. Wyd. IX. Lonely Planet, 2008, s. 294. ISBN 978-174-104-315-0.
  2. Dzieje książki i bibliotek : w zarysie / Henryk Dubowik ; Centrum Ustawicznego Kształcenia Bibliotekarzy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała encyklopedia kultury antycznej, Warszawa 1990\

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]