Eduard Limonow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Eduard Limonow
Fotografia Limonowa podczasVI Międzynarodowego Festiwalu Książki w Moskwie, 2011
Fotografia Limonowa podczas
VI Międzynarodowego Festiwalu Książki w Moskwie, 2011
Imiona i nazwisko Eduard Wieniaminowicz Sawienko
(Эдуард Вениаминович Савенко)
Pseudonim Eduard Limonow
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1943
Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka Dzierżyńsk
Zawód pisarz, publicysta, dziennikarz, redaktor, polityk
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Obywatelstwo radzieckie (1943-1974)
Apatryda (1974-1987)
francuskie (1987-2011)
rosyjskie (od 1992)
Okres od 1958
Gatunki proza, liryka, publicystyka, eseje, autobiografia
Ważne dzieła To ja – Ediczka
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Eduard Limonow w Wikiźródłach
Wikicytaty Eduard Limonow w Wikicytatach
Strona internetowa

Eduard Limonow (ros. Эдуард Лимонов, właśc. Eduard Wieniaminowicz Sawienko (ros. Эдуард Вениаминович Савенко); ur. 22 lutego 1943 w Dzierżyńsku, Rosyjska Federacyjna SRR) – rosyjski pisarz, poeta, dziennikarz, polityk, przewodniczący Partii Narodowo-Bolszewickiej, redaktor naczelny gazety partyjnej „Limonka”.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Jest synem oficera wojsk NKWD. Młode lata spędził w Charkowie (wschodnia Ukraina).

W 1958 zaczął pisać wiersze, literaturą zajmuje się od 1965.

W latach 1958–1963 figurował w milicyjnym rejestrze, wielokrotnie podlegał administracyjnej karze aresztu. W styczniu 1958 roku obrabował sklep. Pracował m.in. jako hutnik, monter wysokościowy, krawiec i handlarz książek.

W 1966 po raz pierwszy przyjechał do Moskwy, gdzie przebywał bez obowiązkowego pozwolenia na pobyt. Zarabiał na życie szyjąc spodnie. W 1967 przybywa do Moskwy po raz drugi, zaznajamia się z środowiskiem moskiewskiego podziemia literackiego. W latach 1968-1969 zaczął pisać krótkie awangardowe opowiadania. Za pomocą własnych środków udało mu się w niskim nakładzie wydać pięć tomików wierszy.

Okres emigracji[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1974 otrzymał pozwolenie na wyjazd z ZSRR.

W USA często zmieniał miejsce pracy, łącznie pracował w 13 zawodach, m.in. jako kamieniarz, kelner, guwerner. W latach 1975-1976 pracował jako korektor w nowojorskiej gazecie rosyjskich emigrantów „Nowoje Russkoje Słowo”. W latach 1975–1976 uczestniczył w spotkaniach i pracach amerykańskich trockistów z Socialist Workers Party. W maju 1976 razem z korektorem „Nowego Russkowo Słowa” Walentynem Prusakowym pikietował redakcje „New York Times”.

W 1976 roku moskiewska gazeta „Niedielja” przedrukowała z „Nowego Russkowo Słowa” opublikowany we wrześniu 1974 roku artykuł Limonowa pt. Rozczarowanie. Artykuł był krytycznym spojrzeniem na sytuacje emigrantów z ZSRR w USA. Po publikacji artykułu w ZSRR Limonow został zwolniony z „Nowego Russkowo Słowa”.

W roku 1976 napisał pierwszą powieść To ja – Ediczka, książka została wydrukowana w paryskim emigracyjnym wydawnictwie „Russika” ze zmienioną nazwą wydawnictwa na wymyślone „Indeks – Press”.

W listopadzie 1980 powieść To ja – Ediczka wydana w przekładzie francuskim pod tytułem Rosyjski poeta woli dużych murzynów. Po tym wydaniu książka odniosła międzynarodowy sukces i została przetłumaczona na 15 języków. Limonow został profesjonalnym pisarzem i w ciągu następnych 10 lat napisał około 7 powieści.

Powieść To ja – Ediczka opowiada o losach rosyjskiego poety-emigranta będącego alter ego samego Limonowa, niedocenionego i odtrąconego przez amerykańskie społeczeństwo, opuszczonego przez ukochaną żonę, wiodącego żywot społecznego wyrzutka na ulicach Nowego Jorku.

Aleksander Sołżenicyn określił młodego pisarza Limonowa jako “małego insekta piszącego pornografię”. Limonow w rewanżu zwykle opisuje Sołżenicyna jako zdrajcę ojczyzny, który przyczynił się do upadku ZSRR.

W 1977 opublikował wiersze i prozę w zbiorze Apollo – 77 (Paryż), który był antologią rosyjskiej awangardy lat 70 XX w.

W 1982 przeprowadził się do Paryża, gdzie szybko zyskał uznanie tamtejszych kręgów literackich.

W 1987 otrzymał obywatelstwo francuskie. Był członkiem kolegium redakcyjnego tygodnika „L’ldiot International”. Udzielał się też na łamach prasy skrajnie prawicowej i lewicowej.

Powrót do Rosji i działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 1992 odnowił obywatelstwo rosyjskie.

Od 1991 uczestniczy w politycznym życiu Rosji. Początkowo pojawiał się w kraju sporadycznie a od połowy lat 90 XX w. osiedlił się na stałe.

W latach 1992-1993 drukował w gazetach „Dień” i „Zawtra”, miał stałą rubrykę w gazecie „Sowieckaja Rossija”.

W 1992 roku wstąpił do Partii Liberalno-Demokratycznej. 22 czerwca 1992 na konferencji prasowej został przedstawiony Władimirowi Żirinowskiemu w roli członka „gabinetu cieni” PLD. W listopadzie 1992 wystąpił z PLD.

Podczas wojny w Jugosławii Limonow zwrócił na siebie uwagę swoim demonstrowaniem sympatii dla serbskiej strony konfliktu. Wiosną 1993 r. udał się do Jugosławii, gdzie spotykał się z serbskimi partyzantami. Złą sławę uzyskał przyłączając się do patrolu snajperskiego w okolicach Sarajewa; wypowiadał się również o potrzebie użycia „serbskiej taktyki” celem odzyskania terenów byłego Związku Radzieckiego ze znaczną ilością ludności rosyjskiej. W filmie dokumentalnym Serbski epos, nakręconym przez ekipę BBC znajduje się scena, w której Limonow strzela z km-u w stronę Sarajewa, z okopów w okolicach oblężonego miasta.

Wiosną 1993 napisał i wydrukował Program partii nacjonal-bolszewickiej, pod który nie utworzono wtedy jeszcze struktur partyjnych. Przed wyborami do Dumy ponownie bezskutecznie próbował przyłączyć się do Liberalno Demokratycznej Partii Rosji.

Jesienią 1994 rozpoczął budowę struktur Partii Narodowo-Bolszewickiej. Ideologię partyjną opracował filozof Aleksandr Dugin. Limonow rozpoczął wydawanie gazety partyjnej – „Limonka”. Do ścisłej współpracy w ramach partii założycielom udało się namówić ważniejsze figury młodzieżowej kontrkultury m.in. awangardowego kompozytora Siergieja Kuriechina i wokalistę punkowego, lidera zespołu Grażdanskaja Oborona Jegora Letowa.

Program polityczny i wizja państwa według Limonowa są osobliwą mieszanką radziecko-rosyjskiego nacjonalizmu i komunizmu, „w którym prawa człowieka zostaną zastąpione przez prawa narodu”. Program pozostaje pod dużym wpływem ideologii eurazjatyckiej. W roku 2004 na specjalnym zjeździe przyjęto nowy program NBP zakładający między innymi walkę w obronie praw socjalnych i za przywrócenie wolności słowa w putinowskiej Rosji.

Chociaż Partia Narodowo-Bolszewicka nigdy nie starała się o uzyskanie statusu oficjalnej partii, pozostała aktywna na polu społecznego i politycznego protestu. Znana jest zwłaszcza ze szczególnie surowej krytyki rządów Władimira Putina.

W ramach kampanii wyborczej do Dumy, w roku 1995, w kwaterze głównej partii organizował wystawę pt. „Ekstremizm i erotyka”. Limonow zdobył w swoim okręgu 1,85% głosów.

W kwietniu 2001 Limonow został osadzony w więzieniu za nielegalne posiadanie broni, działalność terrorystyczną, organizowanie nielegalnej grupy zbrojnej i próbę rewolucji w Kazachstanie. Oskarżenie bazowała na artykule w „Limonce”, na podstawie którego wywnioskowano, że Limonow planuje utworzenie armii celem inwazji na Kazachstan. Został skazany i odbył karę dwóch lat pozbawienia wolności, po czym został zwolniony za dobre sprawowanie.

Wśród swoich idoli Limonow wymienia Józefa Stalina, Michała Bakunina, Juliusa Evolę i Yukio Mishimę.

Był czterokrotnie żonaty, posiada dwójkę dzieci.

Nagrody i osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

W 1992 otrzymał nagrodę właścicieli i redaktorów ważniejszych francuskich wydawnictw „Jean Frustie” za powieść Cudzoziemiec w rodzinnym mieście, która opowiada o jego pierwszych po emigracji odwiedzinach w Moskwie i Charkowie.

Bibliografia (ważniejsze pozycje)[edytuj | edytuj kod]

Na emigracji napisał powieści:

  • „To ja – Ediczka” (w pierwszym francuskim tłumaczeniu pod tytułem Rosyjski poeta woli dużych murzynów, 1976), wydana po polsku
  • tomik wierszy „Rosyjskie” (1979); ponadto dzieła prozatorskie
  • „Dziennik nieudacznika”
  • „Historia jego sługi” (1982)
  • „Wyrostek Sawienko” (1983)
  • „„Kat” (1986)
  • „Młody Łajdak” (po francusku Autoportret dorastającego bandyty, 1986).
  • „Dzika dziewczyna”

Dzieła polityczne:

  • „Limonow kontra Żirinowski”
  • „Anatomia Bohatera” – autobiografia
  • „Ruskie Psycho”
  • „Kontrolny wystrzał”
  • „Moja polityczna biografia”
  • „Inna Rosja”
  • „Limonow vs. Putin”(2006)
  • „Śmierć” (2008)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]