Edukacja w Kłodzku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Edukacja w Kłodzku - system oświatowy w Kłodzku złożony jest obecnie ze szkół publicznych, prowadzonych przez miasto, prowadzonych przez miasto oraz szkół niepublicznych, nad którymi opiekę sprawują zakładające je stowarzyszenia.

Historia kłodzkiej edukacji[edytuj | edytuj kod]

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Początki edukacji w Kłodzku sięgają początków XIV wieku, kiedy to pod mamy pierwsze pisane poświadczania dotyczące prowadzenia przez zakon joannitów, osiadłych w mieście w 1183 roku. Prowadzili oni szkołę parafialną, do której uczęszczały dzieci mieszczan i szlachty kłodzkiej. Do sprowadzenia do Kłodzka kanoników regularnych przez abpa Arnoszta z Pardubic była to jedyna taka placówka w mieście[1].

Otwarcie drugiej szkoły przez przybyłych w 1350 roku augustianów (kanonicy regularni), wywołało ostry sprzeciw joannitów. Spór załagodził sam arcybiskup Arnoszt, który przyznał rację joannitom i nie zezwolił na utworzenie szkoły[2]. Spór został wznowiony w 1365 roku, kiedy kolejny arcybiskup praski, Jan Očko z Vlašimi wyraził zgodę augustianom na otworzenie szkoły dla szesnaściorga dzieci obywateli Kłodzka. W kolejnych latach liczba jej uczniów została zwiększona do dwudziestu czterech[3]. Ostatecznie spór został zażegnany w połowie XV wieku przez starostę Hynka Krušinę na korzyść augustianów[4].

Nowożytność[edytuj | edytuj kod]

Wraz z pojawieniem się humanizmu i reformacji w XVI wieku utworzenie nowej szkoły, odpowiadającej nowym ideą i poszukującą do ich realizacji nowych metod i treści dydaktycznych, stało się koniecznością dla władz miejskich. Stało się to w 1562 roku, kiedy powołano do życia szkołę humanistyczną, która w 1590 roku otrzymała status wyższej szkoły protestanckiej. Prezentowała ona dobry poziom, ponieważ jej absolwenci udawali się na studia m.in. do Krakowa, Marburgu, Heidelbergu, Strasburgu i Pragi[5].

Ważnym wydarzeniem było przybycie do miasta w 1597 roku jezuitów, którzy objęli probostwo i szkołę po augustianach. W tym czasie prawdopodobnie założyli kolegium. W 1626 roku przejęli szkołę po joannitach, a w 1655 roku rozpoczęli budowę nowego gmachu według projektu włoskiego architekta Carlo Lurago, którego budowa trwała z przerwami 25 lat - do 1690 roku. W tym samym czasie w pobliżu, u zbiegu ulic Judengasse i Grünestrasse zaadaptowali pięć kamienic mieszczańskich, znacznie je przebudowując na potrzeby konwiktu[6], w którym w 1696 roku mieszkało 60 uczniów. Kolegium jezuickie stało na bardzo wysokim poziomie i należało do lepszych szkół tego typu w regionie, jednak działalność edukacyjna jezuitów skupiała się wyłącznie wokół szkolnictwa średniego ze szkodą dla szkolnictwa elementarnego[7].

Kolejne stulecie przyniosło ze sobą potrzebę wprowadzenia dużych zmian w szkolnictwie, zarówno w sensie organizacyjnym jak i dydaktyczno-metodycznym. W drugiej połowie XVIII wieku zadaniom tym próbował sprostać opat z Żagania - Johann Ignatz Felbiger, który zaproponował zmiany w szkolnictwie, polegającą m. in. na organizacji terytorialnej szkół[8]:

  • szkoła elementarna (Trivialschule) - miała być w każdym mieście, wsi, a uczyć miała czytać, pisać i religii,
  • szkoła podstawowa - miała być w każdym okręgu i uczyć łaciny, geografii, historii, matematyki, podstaw gospodarstwa domowego i uprawy roli,
  • szkoła normalna (Normalschule) - miała istnieć w każdej prowincji i przygotowywać do zawodu nauczyciela.

Postulował też objęciem obowiązkiem szkolnym dziewcząt. Niewątpliwym osiągnięciem tego pedagoga było utworzenie w Kłodzku pod koniec XVIII wieku, seminarium nauczycielskiego. Zbiegło się to w czasie z zakończeniem działalności w 1776 roku przez kolegium jezuitów, co związane było z kasatą tego zakonu w monarchii pruskiej. Jego dobra 11 lat później (1787/1788) sprzedano podczas licytacji za 53 250 talarów[9].

Długi wiek XIX[edytuj | edytuj kod]

Dopiero w 1800 roku w miejscu dawnego kolegium władze pruskie utworzyły męskie gimnazjum, przekształcone w 1810 roku po połączeniu z konwiktem w Królewskie Gimnazjum Katolickie, do którego uczęszczało 300 uczniów (lata 20. XIX wieku)[10].

Niezmiennie natomiast działała dawna szkoła parafialna, do której w 1825 roku uczęszczało 221 uczniów i 210 uczennic. W 1830 roku szkołę przejęło miasto i pełniła od tej pory rolę szkoły gminnej. W tym czasie wzniesiono na jej potrzeby nowy budynek przy placu Kościelnym. Nauka odbywała się w sześciu klasach, a liczba uczniów wzrosła do 789. W 1854 ich liczba sięgała już 957, wobec czego szkołę podzielono na: żeńską (456 uczennic), współprowadzoną przez zakonnice i męską (537 uczniów). Do elementarnej szkoły ewangelickiej uczęszczało w 1825 roku 146, a 15 lat później już 400 dzieci. Poza tym działa szkoła garnizonowa, w której naukę pobierało 55 uczniów i uczennic (1825), a nadzorowana była przez kapelana garnizonowego[11].

Połowa XIX wieku to okres rozkwitu w Kłodzku szkolnictwa średniego za sprawą przybycia do miasta zakonnic z kongregacji Marii Teresy, które w 1858 roku założyły prywatną szkołę kończącą się egzaminem maturalnym, zwaną Therisanum. Szkoła ta cieszyła się ze względu na wysoki poziom nauczania zainteresowaniem ze strony mieszkańców całego hrabstwa kłodzkiego. W 1855 roku panna Dreschner założyła kolejną szkołę średnią dla protestanckich dziewcząt[12]. Zapotrzebowanie na rzemieślników spowodowało uruchomienie w 1875 roku szkoły dokształcającej rzemieślników, w której uczyło się 270 uczniów. W w 1900 roku swoją siedzibę w Kłodzku znalazła przeniesiona z Bystrzycy Kłodzkiej zimowa szkoła rolnicza, licząca 120 uczniów[13].

Wielka zmiana nastąpiła w kłodzkim szkolnictwie na początku XX wieku, ponieważ wtedy w latach 1912-1914 wybudowano nowy gmach dla katolickiej szkoły elementarnej[14]. W tym samym roku Therisanum uzyskało status liceum, co związane było z wprowadzeniem reformy edukacji w Niemczech, polegającej na ustanowieniu ogniwa pośredniego między szkołami podstawowymi a szkołami wyższymi[15]. Równocześnie założono miejską szkołę średnią dla chłopców, którą umieszczono w nowo wybudowanym budynku szkolnym przy obecnej ulicy Zawiszy Czarnego, łącząc ją organizacyjnie z katolicka szkołą elementarną pod nazwą Szkoły im. Franza Ludwiga[16].

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

W 1927 roku franciszkanie odzyskali od władz wojskowych swój klasztor na Piasku, dokonując jego renowacji do 1933 roku, kiedy to uruchomiono w nim studia filozoficzne, przenosząc do Kłodzka pierwszy rok alumnów Wyższego Seminarium Duchownego Franciszkanów z Karłowic, ze względu na przepełnienie wrocławskiej uczelni[17].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego rozbudowano w Kłodzku szkolnictwo zawodowe w oparciu o dwie istniejące do tej pory szkoły, z których pierwsza, szkoła rolnicza działa do 1945 roku, a w roku szkolnym 1928/1929 utworzono na niej klasę żeńską. Z kolei powstała przed I wojną światową szkoła dokształcająca młodzież w zawodach kupieckim i rzemieślniczym została w 1927 roku przekształcona w szkołę zawodową z prawdziwego zdarzenia, na którą składały się[18]:

  • jednoroczna wyższa [średnia - przyp.autora] szkoła handlowa,
  • dwuletnia szkoła handlowa,
  • szkoła gospodarstwa domowego

W 1938 roku zmieniono nazwę Gimnazjum Katolickiego na Szkołę Hrabiego Götzena (Reichsgraf Friedrich Wilhelm von Götzen Schule)[19]. Rok później władze miejskie powołały ostatnią niemiecką placówkę oświatową jaką była miejska szkoła średnia dla dziewcząt, wchodząca w skład Szkoły im. Franza Ludwiga. Ze względu na jej przepełnienie większość zajęć odbywała sie w ratuszu. Podczas II wojny światowej zajęcia edukacyjne w Kłodzku odbywały się do końca stycznia 1945 roku[20].

Szkoły publiczne[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe i gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Szkoła Podstawowa nr 3
im. kpt. Stanisława Betleja
57-300 Kłodzko
ul. Jana Pawła II 4
1974 SP nr 3 SP nr 3 Kłodzko.jpg 707[21] Dyrektor:
mgr Dorota Ręczkowska
Wicedyrektor:
mgr Małgorzata Delegacz–Pawłów
Wicedyrektor ds. klas 0-3:
mgr Marzena Dworczak
Szkoła Podstawowa nr 6
im. Unii Europejskiej
57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 22
1978 SP nr 6 SP nr 6 w Kłodzku.jpg 430[22] Dyrektor:
Antoni Gałuza
Wicedyrektor:
Wiesława Górska
Miejski Zespół Szkół
*
Szkoła Podstawowa nr 7
im. Tadeusza Kościuszki
*
Gimnazjum nr 2 im. Stanisława Wyspiańskiego
57-300 Kłodzko
ul. Henryka Sienkiewicza 61
2008 (1986/1999)[23] MZS Szkoła Podstawowa nr 7.JPG 193 (Szkoła Podstawowa nr 7)
126 (Gimnazjum nr 2)[24]
Dyrektor:
mgr Iwona Sarkowska
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Anna Zubik
Wicedyrektor ds. dydaktycznych:
mgr Mirosława Mielcarek
Zespół Szkół Integracyjnych
im. Jana Pawła II
*
Szkoła Podstawowa nr 2
*
Gimnazjum nr 3
57-300 Kłodzko
ul. Zamiejska 24
1986 ZSI Szkoła Podstawowa nr 2 (2).JPG 251 (Szkoła Podstawowa nr 2)
60 (Gimnazjum nr 3)[25]
Dyrektor:
mgr Iwona Banyś
Wicedyrektor:
mgr Zofia Grodzicka
Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 1 im. Adama Mickiewicza 57-300 Kłodzko
ul. Zawiszy Czarnego 5
1999 Gim 1 Gimnazjum im. mickiewicza w kłodzku.jpg 365[26] Dyrektor:
mgr Wanda Kręgielewska
Wicedyrektor ds. dydaktycznych:
dr Jacek Unuczek
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Małgorzata Salecka
Gimnazjum Publiczne im . Władysława Stanisława Reymonta 57-300 Kłodzko
ul. Romualda Traugutta 1a
1999 GP Gimnazjum Publiczne w Kłodzku.jpg Dyrektor:
mgr inż. Krzysztof Szkudlarek
Wicedyrektor:
mgr Ewa Szczepaniak

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego 57-300 Kłodzko
ul. Wojska Polskiego 11
1945 I LO
Gmach I LO w Kłodzku, dawne Kolegium Jezuickie
601[27] Dyrektor:
mgr Mirosław Gil
Wicedyrektor ds. dydaktycznych:
mgr Bożena Czak
Wicedyrektor ds. wychowawczych:
mgr Tomasz Biernacik
Kłodzka Szkoła Przedsiębiorczości 57-300 Kłodzko
ul. Szkolna 8
2002
(1974)
KSP
Główny budynek KSP przy ul. Szkolnej
1090[28] Dyrektor:
mgr Ireneusz Ręczkowski
Wicedyrektorzy:
mgr Bolesław Majerowicz

mgr Andrzej Niemiec
mgr Rafał Hankus

Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. prof. W. Żenczykowskiego 57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 6
1965
(2002)
ZSP 1
Główny budynek ZSP nr 1 przy ul. Bohaterów Getta 6
467[29] Dyrektor:
mgr Zbigniew Armata
Wicedyrektor ds. pedagogicznych:
mgr Dorota Błauta
Wicedyrektor ds. kształcenia dorosłych:
mgr Krzysztof Piotrzkowski
Wicedyrektor ds. kształcenia zawodowego:
inż. Jacek Szczepański

Szkoły specjalne[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Zespół Szkół Specjalnych 57-300 Kłodzko
ul. Wyspiańskiego 2
ZSS 24[30] Dyrektor:
mgr Marlena Runiewicz-Wac
Zasadnicza Zawodowa Szkoła Specjalna 57-300 Kłodzko
ul. Warty 70
1991 brak 65[31] Dyrektor:
mgr Krzysztof Szymański

Szkoły artystyczne[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Fryderyka Chopina 57-300 Kłodzko
ul. Tadeusza Kościuszki 8
1946 PSM
Siedziba PSM I stopnia przy ul. Kościuszki 8
Dyrektor:
mgr Małgorzata Panek-Kiszczak

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Zamiejscowy ośrodek dydaktyczny studiów zaocznych Uniwersytetu Wrocławskiego 57-300 Kłodzko
ul. Bohaterów Getta 6
2004[32] UWr
Siedzibą zamiejscowego ośrodka dydaktycznego UWr jest gmach ZSP nr 1
410[33]

Szkoły niepubliczne[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczna Szkoła Podstawowa 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [1] Szkoła Społeczna w K-ku.jpg mgr Iwona Lemiesz

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczne Gimnazjum 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [2] Szkoła Społeczna w K-ku.jpg mgr Iwona Lemiesz
Gimnazjum Alternatywne
(w Zespole Szkół Alternatywnych)
57-300 Kłodzko
ul. Łużycka 8
1999 [3] mgr Mariola Łuszczewska

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Społeczne Liceum Ogólnokształcące 57-300 Kłodzko
ul. Daszyńskiego 12
1991 [4] Szkoła Społeczna w K-ku.jpg mgr Iwona Lemiesz
Liceum Ogólnokształcące
(w Zespole Szkół Alternatywnych)
57-300 Kłodzko
ul. Łużycka 8
1999 [5] mgr Mariola Łuszczewska

szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Logo Szkoła Adres Rok założenia Adres internetowy Budynek szkolny Liczba uczniów Dyrekcja
Wyższa Szkoła Zarządzania Edukacja we Wrocławiu
Wydział Turystyki
57-300 Kłodzko
ul. Wyspiańskiego 2f
2002 [6] Wydział Turystyki Wyższej Szkoły Zarządzania Edukacja w Kłodzku.jpg 255[34] dr Mirosław Mrówka
Dolnośląska Szkoła Wyższa we Wrocławiu 57-300 Kłodzko
ul. Zawiszy Czarnego 3
2010 [7] Gimnazjum im. mickiewicza w kłodzku.jpg dr hab. Bożena Wojtasik
Sudecka Wyższa Szkoła 57-300 Kłodzko
ul. Łukasińskiego 43
2012 [8] inż Czesław Wojciechowski

Przypisy

  1. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, pod red. J. Laski i M. Kowalcze, t. 1, Kłodzko 2009, s. 306.
  2. Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 44.
  3. A. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg-Wrocław 2006, s. 48.
  4. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, op. cit., s. 307.
  5. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 87.
  6. W. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Wrocław 1970, s. 7.
  7. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 88.
  8. Kłodzko. Dzieje miasta,op. cit., s. 89.
  9. Popularna Encyklopedia Ziemi Kłodzkiej, op. cit., s. 75-76.
  10. Z. Szczepaniak, Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Kłodzku, Kłodzko 2005, s. 8.
  11. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 108.
  12. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 108.
  13. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 118.
  14. M. Salecka, Historia Gimnazjum nr 1 w Kłodzku
  15. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 118.
  16. M. Salecka, op. cit.
  17. A. K. Dudek, Franciszkanie w Kłodzku, Wrocław 2002, s. 8.
  18. Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 130.
  19. Z. Szczepaniak, op. cit., s. 8.
  20. M. Salecka, op. cit.
  21. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, Kłodzko 2011, s. 36.
  22. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit.
  23. Daty odnoszą się do założenia poszczególnych szkół składowych MZS, czyli Sp nr 7 i Gimnazjum nr 2.
  24. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit.
  25. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit.
  26. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit.
  27. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  28. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  29. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  30. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  31. Raport o stanie Miasta Kłodzka z roku 2011, op. cit, s. 47.
  32. Uchwała Nr 42/2004 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego podjęta na posiedzeniu w dniu 26 maja 2004 r.
  33. Dane Uniwersytetu Wrocławskiego na rok akademicki 2008/2009.
  34. „Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r.”, s. 209, 2012. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1506-2163 (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]