Edward Csató
Edward Csató (ur. 19 grudnia 1915 w Olszanicy - zm. 27 kwietnia 1968 w Warszawie) – eseista, krytyk i historyk teatru.
W 1933 roku ukończył IV Państwowe Gimnazjum we Lwowie. Studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a po wybuchu wojny tajnym na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Debiutował na łamach tygodnika "Sygnały" we Lwowie jako krytyk literacki. Brał udział w Kampanii Wrześniowej. W latach 1942-1944 był żołnierzem AK[potrzebne źródło]. Pracował jako inspektor w Miejskim Wydziale Oświaty oraz kancelista w warsztatach kolejowych w Wilnie. W latach 1945-47 przebywał w Łodzi, gdzie był publicystą "Robotnika" i "Dziennika Łódzkiego".
Ukończył studia teatrologiczne na Uniwersytecie Warszawskim, pod kierownictwem Stefana Morawskiego oraz Szkołę Teatralną w Łodzi, gdzie jego wykładowcą był Leon Schiller. W latach 1947-48 był redaktorem tygodnika "Nowiny Literackie". Był twórcą i redaktorem naczelnym (w latach 1952-1968) dwutygodnika "Teatr". Namówił do publikowania w tym piśmie praktyków sceny, np. Erwina Axera, czy Jerzego Kreczmara. Był współtwórcą i redaktorem naczelnym Almanachu Sceny Polskiej.
W latach 1949-1952 oraz 1958-1962 był wykładowcą warszawskiej PWST W 1962 roku uzyskał na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu stopień doktora. Tematem rozprawy doktorskiej były Szkice o dramatach Słowackiego, a promotorem Bronisław Nadolski. W tym samym roku podjął pracę na tej uczelni. W 1966 roku opublikował pracę Leon Schiller, twórca monumentalnego teatru polskiego, która wraz z monografią Leon Schiller miały być podstawą habilitacji, która nie doszła do skutku ze względu na śmierć autora.
Pełnił funkcję Sekretarza Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Był autorem wielu książek o teatrze.
[edytuj] Twórczość
- Jak patrzeć na teatr (1949),
- Dwie strony rampy (1956),
- O niektórych powojennych inscenizacjach schillerowskich (1957),
- Widz w teatrze (1958),
- O Prometeuszu i ciuchach. Felietony, dygresje, polemiki teatralne (1959),
- Szkice o dramatach Słowackiego (1960),
- Leon Schiller, twórca monumentalnego teatru polskiego (1966),
- Polski teatr współczesny pierwszej połowy XX wieku (1967),
- Leon Schiller (monografia, 1968),
- Paradoks o reżyserze (1970)
- Interpretacje. Recenzje teatralne 1945-1964 (1979),
[edytuj] Źródła
- Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 595. ISBN 83-231-1988-0.
