Edward Hargraves

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Edward Hammond Hargraves
Edward Hargraves. ok. 1850 r.
Edward Hargraves. ok. 1850 r.
Data i miejsce urodzenia 5 października 1816
Gosport, Hampshire
Data i miejsce śmierci 29 października 1891
Sydney
Miejsce spoczynku Cmentarz Waverley
(część anglikańska)
Narodowość angielsko-australijska
Wyznanie anglikańskie
Rodzice John Edward Hargraves
Elizabeth (z domu Whitcombe)
Małżeństwo Elizabeth Mackay (z domu Mackay)
Dzieci dwóch synów i trzy córki

Edward Hammond Hargraves (ur. 5 października 1816 w Gosport, Hampshire, zm. 29 października 1891 w Sydney) – angielsko-australijski podróżnik i odkrywca, jeden z pierwszych odkrywców złóż złota w Australii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był trzecim synem Johna Edwarda Hargravesa i Elizabeth, z domu Whitcombe. Uczęszczał do gimnazjum w Brighton i Lewes. Mając 14 lat pływał jako chłopiec okrętowy na barku Wave kapitana Johna Listera[1], a w wieku 16 lat wypłynął na Clementine do Nowej Południowej Walii (1832 r.)[1][2]; z 27-osobową grupą wybrał się w podróż w okolice Cieśniny Torresa i na wyspy archipelagu wschodnio-indyjskiego; tam uczestnicy wyprawy nabawili się „gorączki” – dwudziestu spośród nich zmarło. Pozostali zostali przewiezieni do Europy – wśród nich Hargraves, który jednak wkrótce (1834 r.) wrócił do Australii[2].

Wypłukiwanie złota z użyciem „miski”[3]
E. Hargraves pozdrawia pracowników australijskiej kopalni złota

Tam pracował m.in. w Bathurst i zbierając bêche-de-mer (strzykwy) w Cieśninie Torresa; nabył ziemię w okolicy Wollongong[4]. W 1839 r. przeniósł się do East Gosford, gdzie był agentem General Steam Navigation Co.; z posagu żony kupił ziemię i wybudował hotel, jednak w 1843 r. zbankrutował. Przeniósł się nad Manning River, a po kilku latach (1849 r.) podjął niezbyt udaną wyprawę do Kalifornii w poszukiwaniu złota; korzyścią z tej wyprawy było zaobserwowanie podobieństwa kalifornijskich terenów złotonośnych do okolic Brighton i poznanie technik wydobycia[1][4].

Po powrocie do Sydney w styczniu 1851 r. przystąpił – wraz z J.H.A. Listerem, Jamesem Tomem i jego synami – do poszukiwań w okolicy Bathurst. Nauczył partnerów kalifornijskich technik wypłukiwania złota; poszukiwania doprowadziły do znalezienia pierwszych uncji. Miejsce odkrycia Hargraves nazwał Ophir[5]. Między poszukiwaczami doszło do nieporozumień, związanych z prawami do miana pierwszego odkrywcy i rządowej nagrody[1][2][4][a].

Hargraves otrzymał od rządu Nowej Południowej Walii kwotę 10 tys. funtów i stanowisko komisarza ziem koronnych. Po otrzymaniu nagrody zrezygnował z tego stanowiska; w czasie pobytu w Anglii został przedstawiony królowej Wiktorii jako odkrywca złota w Australii; otrzymał od wiktoriańskiego rządu nagrodę w wysokości 5 tys. funtów[2].

W roku 1853 komisja wyłoniona przez Legislative Council przeanalizowała wydarzenia z 1851 r. – potwierdzono kluczową rolę Hargravesa, zalecając jednak, by przekazał 2 tys. funtów innym odkrywcom (po 1 tys. funtów – Lister i bracia Tom oraz ks. William Branwhite Clarke). Hargraves polemizował z tą decyzją w swojej książce, a Lister i Tom przez wiele lat (od 1870 r.) kierowali petycje do parlamentu, wydawali broszury i drukowali pamflety w prasie. Spowodowali, że w roku 1890 sprawę ponownie rozpatrzyła komisja Zgromadzenia Ustawodawczego. Stwierdzono, że chociaż E. Hargraves nauczył współodkrywców korzystania z narzędzi do płukania złota, to niewątpliwie pierwszymi odkrywcami zasobów australijskich byli panowie Tom i Lister[4]:

Messrs Tom and Lister were undoubtedly the first discoverers of gold obtained in Australia in payable quantity.

W 1877 r. E. Hargraves otrzymał od rządu Nowej Południowej Walii rentę w wysokości 250 funtów rocznie. Zmarł 29 października 1891 r. w Sydney[2].

Uwagi

  1. Uznanie Hargravesa, J.H.A. Listera i Jamesa Toma za pierwszych odkrywców australijskiego złota budzi kontrowersje. Zwraca się uwagę, że niewielkie ilości znalazł w 1839 r. P.E. Strzelecki, a większe ilości w 1844 r. W.B. Clarke, który nie ujawnił odkrycia na prośbę gubernatora George Gippsa, [Dictionary of Australian Biography].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 John Crawshaw: Hargraves (ang.). W: The Discovery of Payable Gold in New South Wales [on-line]. www.zentus.com/tomlister. [dostęp 2012-07-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Hargraves, Edward Hammond (1816–1891), one of the discoverers of gold in Australia (ang.). W: Dictionary of Australian Biography; Project Gutenberg Australia [on-line]. gutenberg.net.au. [dostęp 2012-07-15].
  3. 3,0 3,1 Niezbędnik poszukiwacza złota. W: e-nimizmatyka.pl [on-line]. [dostęp 2012-07-17].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Bruce Mitchell: Hargraves, Edward Hammond (1816–1891) (ang.). W: Australian Dictionary of Biography [on-line]. National Centre of Biography, Australian National University. [dostęp 2012-07-15].
  5. 5,0 5,1 Edward Hargraves (ang.). W: Australian History [on-line]. australianhistory.org. [dostęp 2012-07-15].