Edward Hartwig

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edward Hartwig
Data i miejsce urodzenia 6 września 1909
Rosja Moskwa
Data i miejsce śmierci 28 października 2003
Polska Warszawa
Dziedzina sztuki fotografia
Styl piktorializm
Wikicytaty Edward Hartwig w Wikicytatach
Grób fotografika Edwarda Hartwiga w Katakumbach na Starych Powązkach w Warszawie

Edward Hartwig (ur. 6 września 1909 w Moskwie, zm. 28 października 2003 w Warszawie) – polski fotograf, brat Julii.

Jeden z najbardziej znanych na świecie fotografików polskich; uznawany za artystę wszechstronnego, łączącego w pracach fotografię i grafikę; zafascynowanego na równi pejzażem i człowiekiem, fotografią teatralną, architekturą, szczegółem.

Syn Ludwika, również fotografa, właściciela zakładu fotograficznego, właśnie od niego uczył się tajników profesji. W 1918 po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wraz z rodziną przyjechał w nowe Jej granice i zamieszkał w Lublinie. W latach 20., pod wpływem Jana Bułhaka, fotografował pejzaże, tworzył jednak prace odmienne: nastrojowe i tajemnicze, co przydało mu przydomek "mglarza". W latach 30. studiował w wiedeńskim Instytucie Graficznym pod kierunkiem Rudolfa Kopitza. Wiele jego wczesnych prac nie ocalało z wojennej pożogi, gdyż dom Hartwigów zniszczyła bomba.

Dalsze etapy jego twórczości obejmowały łączenie elementów graficznych z fotografią realistyczną, a od lat 70. eksperymenty z kolorem, kontynuowane w latach 90. (wówczas pojawiła się w jego twórczości fotografia abstrakcyjna).

Pierwszą wystawę indywidualną miał już w 1929. Był aktywny niemal do końca życia. W 1947 był współzałożycielem Związku Polskich Artystów Fotografików i przeżył wszystkich współzałożycieli. Przez FIAP został uhonorowany najwyższym tytułem: Honoraire Excellence FIAP, był też laureatem licznych nagród i odznaczeń państwowych, otrzymał m.in. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy (1997)[1]; zdobył medal na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie (1960) za fotografię sportową. Został zaproszony do udziału w prestiżowej prezentacji „Dziesięciu Fotografików Świata”. Trzykrotnie miał wystawę retrospektywną w Zachęcie. Jego twórczość prezentowano w USA, Japonii, europejskich stolicach, trafiła do zagranicznych i polskich kolekcji. Autor albumów. m.in. Wariacje fotograficzne, Fotografika. W 1994 roku TVP zrealizowała filmy "Hartwig" oraz "I co dalej, panie Hartwig" – oba w reżyserii Adama Kulika.

W 1954 roku w 10 rocznicę Polski Ludowej odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[2]. W 1999 odznaczony przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[3].

Wystawy indywidualne (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Zaułek Hartwigów w Lublinie
  • Lublin (1929, 1937, 1944)
  • "Fotografika Edwarda Hartwiga", Lublin (1948)
  • Częstochowa (1949)
  • "Lublin – Miasto PKWN", Kordegarda, Warszawa (1955)
  • "Lublin w fotografice Edwarda Hartwiga", Kordegarda, Warszawa (1957)
  • "Fotografika Edwarda Hartwiga", Zachęta, Warszawa (1959)
  • "Fotografika", Société Française de Photographie, Paryż, Francja (1959)
  • "Lublin w fotografice Edwarda Hartwiga", Lublin (1959)
  • "Lublin w fotografice Edwarda Hartwiga", Bruksela, Belgia; Ateny, Grecja; Turyn, Włochy; Mediolan, Włochy; Padwa, Włochy; Londyn, Anglia; Berlin, NRD; Drezno, NRD; Linz, Austria; Hamburg, RFN; Ostrawa, Czechosłowacja; Pardubice, Czechosłowacja; Nowy Sad, Czechosłowacja; Praga (dwukrotnie), Czechosłowacja; Budapeszt, Węgry; Bukareszt, Rumunia; Chicago, USA; Kraków (w latach 1960–3)
  • "Kulisy teatu", Warszawa, Sopot (1963)
  • "Kulisy teatu", Katowice (1964)
  • "Kulisy teatu", Poznań (1965)
  • "Kulisy teatu", Kielce (1966, 1979, 1992)
  • "Edwarda Hartwiga karty z albumu Warszawa", Kordegarda, Warszawa; Opole (1970)
  • "Edwarda Hartwiga karty z albumu Warszawa", Societe Francaise de Photographie, Paryż, Francja (1971)
  • "Fotografika", Zachęta, Warszawa (1972)
  • "Fotografika", Wrocław (1974)
  • "Kulisy teatu", Zachęta, Warszawa; Art Galery, Ateny, Grecja (1975)
  • "W moim świecie 1930–1978", Zachęta, Warszawa (1979)
  • "Fotografia z lat 1924–1979", Stara Galeria ZPAF, Warszawa (1979)
  • "Lublin w fotogramach Edwarda Hartwiga", Lublin (1979)
  • "W moim świecie", Łomża (1979)
  • "Fotografia", BWA, Łódź; Paryż, Francja; Nowy Jork, USA (1979)
  • "Fotografia – Edward Hartwig", Toruń (1980)
  • "Fotografia – Edward Hartwig", Londyn, Anglia (1981)
  • "Strefy ochronne", Mała Galeria ZPAF, Warszawa; Galeria Thrackery Soil, San Francisco, USA (1983)
  • "Krajobraz polski", Nowy Jork, USA (1983)
  • "Kazimierz, Lublin – miasto mojej młodości", Kazimierz Dolny (1984)
  • "Fotografika" (w ramach FOTOFEST) – Houston, USA (1984, 1988)
  • "Fotografika", Bogota, Kolumbia (1984)
  • "Wierzby", Bielsko Biała (1987)
  • "Fotografie", Świdnica (1987)
  • "Edward Hartwig – próba syntezy", Gorzów Wielkopolski (1987)
  • "20 × Edward Hartwig", Kielce (1987)
  • "Prace z lat 1923–1987", Bydgoszcz (1988)
  • "Zasłony", Galeria Fotografii Elementarnej, Lądek Zdrój (1988)
  • "Zaproszenie do szatni", Galeria Foto medium Art., Wrocław (1988)
  • "Wystawa prac Edwarda Hartwiga ze zbiorów Muzeum Narodowego", Muzeum Narodowe, Wrocław, Zamość, Lublin (1988)
  • "Edward Hartwig", Rzeszów, Lądek Zdrój, Opole (1988)
  • "Moja galeria", BWA, Sopot (1988)
  • "Edward Hartwig – moja galeria", Zachęta, Warszawa (1988)
  • "Edward Hartwig", Poznań (1990)
  • "Własne spotkania", Łódź (1990)
  • "Fotografia", Włocławek (1990)
  • "Retrospektywa", Musée de l'Élysée, Lozanna, Szwajcaria (1990)
  • "Foto uit Oost", Amsterdam (1990)
  • Wystawa na II Fotokonferencji Wschód–Zachód, Wojnowice (1991)
  • "Edward Hartwig – własne spotkania", Łódź (1991)
  • "Najnowsze...", BWA, Kielce; Mała Galeria ZPAF-CSW, Warszawa (1992)
  • "Foto-Sacrum", Lublin, Rzeszów (1992)
  • "Ludzie teatru – impresje fotograficzne", Kalisz; Galeria Pakamera, Suwałki (1993)
  • "Konie u wodopoju", Galeria Jednej Fotografii, Rybnik (1993)
  • "Fotografia", Galeria B&B, Bielsko Biała (1994)
  • "Czas wspomnień", Stara Galeria ZOAF, Warszawa (1994)
  • "Na bieżąco...", Mała Galeria ZPAF/CSW, Warszawa (1994)
  • "Edward Hartwig", Ryga, Łotwa (1994)
  • "Fotografia", Włodawa, Bielsko Biała (1994)
  • "Fotografia", Poznań (1995)
  • "Fotografika", Mała Galeria ZPAF, Toruń (1995)
  • "Edward Hartwig", Muzeum Historii Fotografii, Kraków (1995)
  • "Edward Hartwig", Częstochowa (1996)
  • "Edward Hartwig", Zachęta, Warszawa (1997)
  • "Wspominamy – pozdrawiamy cz.I", Stara Galeria ZPAF, Warszawa (1997)
  • "Edward Hartwig", Galeria Fotografii, Ostrowiec Świętokrzyski; Bratysława, Czechy; Galeria Fotografii,Ostrołęka; Dom KUltury, Końskie (1997)
  • "Edward Hartwig", Galeria Ślad, Ełk (2004)

Wystawy zbiorowe (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • "IX Salon Fotografii", Warszawa (1935)
  • "X MSF", Warzawa (1937)
  • "Wystawa fotografiki polskiej", Lublin (1938)
  • "I Polska Wystawa Fotografii Ojczystej", Warszawa (1938)
  • "XIX Salon Fotografii", Warszawa (1939)
  • "Wystawa Fotografii Ojczystej", Lublin (1944)
  • "Nowoczesna Fotografika Polska", Warszawa (1948)
  • "Wystawa Sztuki Nowoczesnej", Pałac Sztuki, Kraków (1948–9)
  • "II Czestochowska Wystawa Fotografiki", Częstochowa (1951)
  • Międzynarodowa Wystawa Fotografii Europejskiej, Wielka Brytania (1955)
  • "VI Ogólnopolska Wystaw Fotografiki", Warszawa (1956)
  • "Photokina", Kolonia, RFN (1965)
  • "10 Fotografów Świata", Wiedeń, Austria (1969)
  • "Fotografowie Poszukujący", Warszawa (1971)
  • "10 Fotografów FIAP", Padwa, Włochy (1975)
  • "10 Fotografów Europy", Kraków (1976)
  • "Polska fotografia artystyczna do roku 1939", Muzeum Narodowe, Wrocław (1977)
  • "Fotografia Polska 1839–1979", Nowy Jork, USA; Chicago, USA; Warszawa; Łódź; Londyn, Anglia (1979)
  • "La Photographie Polonaise 1900–81", Centre Georges Pompidou, Paryż, Francja (1981)
  • "Fotografia współczesna", Zachęta, Warszawa (1984)
  • "Fotografia współczesna", Muzeum Narodowe, Wrocław (1985)
  • "Polska fotografia krajobrazowa 1944–1984", BWA, Kilce (1985)
  • "Drugi Salon Zaposzonych", BWA, Łódź (1986)
  • "Kolekcja", Mała Galeria ZPAF, Warszawa (1988)
  • "Wystawa 40-lecia ZPAF", Zachęta, Warszawa (1988)
  • "Krajobrazy świata w fotografii polskich podróżników", Zachęta, Warszawa (1988)
  • "Fotofest Houston", Houston, USA (1988)
  • "150 lat fotografii ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu", Wrocław (1989)
  • "L'année de l'Est", Lozanna, Szwajcaria (1992)
  • "Foto's uit Oost Europa", Amsterdam, Holandia (1992)
  • "Les chefs d'oeuvre de la photographie polonaise 1912–1948", Instytut Polski, Paryż, Francja (1992)
  • IV Międzynarodowe Triennale Sztuki "Majdanek '94", Lublin (1994)
  • "Mistrzowie Polskiego Pejzarzu", MGS, Łódź; Legnica; Olsztyn; Kielce; Ostrowiec Świętokrzyski (2001)

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzyż Komandorski OOP (1995)
  • Krzyż Kawalerski OOP (1959)
  • Złoty Krzyż Zasługi (1954)
  • Medal Olimpijski na Igrzyskach w Rzymie za fotografię sportową (1960)
  • Doroczna Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (trzykrotnie) (1961)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia za działalność artystyczną w dziedzinie plastyki (1965)
  • Złoty Medal Miasta Bordeaux, Francja (1968)
  • Srebrny Medal Miasta Paryża, Francja (1986)
  • Odznaczenie "Zasłużony dla Miasta Lublina" (1986)
  • Medal im. Jana Bułhaka (1987)
  • Odznaczenie "Zasłużony dla Kultury Narodowej" (1988)
  • Nagroda Artystyczna im. Włodzimierza Pietrzaka, Warszawa (1989)
  • Nagroda Honorowa "Najpiękniejsza książka roku" w konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek, Warszawa (1996)
  • Srebrny Medal za całokształt twórczości na Międzynarodowym Sympozjum Sztuki Wizualnej w Paryżu (1990)
  • Medal Miasta Lublina (2003)

Albumy fotograficzne[edytuj | edytuj kod]

  • "Ziemia rodzinna", Warszawa (1955)
  • "Lublin-Stare miasto", Warszawa (1955)
  • "Lublin", Warszawa (1956)
  • "Łazienki", Warszawa (1956)
  • "Łazienki", Warszawa (1957)
  • "Kazimierz nad Wisłą", Warszawa (1958)
  • "Fotografika", Warszawa (1958, 1960)
  • "Moja Ziemia", Warszawa (1960)
  • "Akropol", Warszawa (1962)
  • "Teatr Narodowy w Warszawie. 50 premier", Warszawa (1962)
  • "Kraków", Warszawa (1965, 1969, 1980) + wersje językowe niemiecka, angielska, rosyjska
  • "Pieniny", Warszawa (1966, 1971)
  • "Kulisy teatru" (1969, 1974, 1983)
  • "Warszawa", Warszawa (1974, 1984) + wersje językowe: niemiecka, angielska, rosyjska
  • "Fotograficy świata – Edward Hartwig", Praga, Czechosłowacja (1966)
  • "Łowicz", Warszawa (1975)
  • "Żelazowa Wola", Warszawa (1975)
  • "Wariacje fotograficzne", Warszawa (1978)
  • "Tematy fotograficzne", Warszawa (1978)
  • "Kraków", Warszawa (1982)
  • "Kwiaty ojczystej ziemi", Warszawa (1983)
  • "Lublin", Warszawa (1983)
  • "Mistrzowie europejskiej kamery", Brno, Czechosłowacja (1983)
  • "Wierzby", Warszawa (1989)
  • "Kazimierz Dolny nad Wisłą", Warszawa (1991)
  • "Żelazowa Wola" (z Ewą Hartwig-Fijałkowską), Warszawa (1993)
  • "Polska Edwarda Hartwiga", Warszawa (1995)
  • "Spotkanie z Chopinem", Warszawa (1995)
  • "Lublin i okolice", Lublin (1997)
  • "Mój Kazimierz", Lublin (1998)
  • "Halny", Lublin (1999)
  • "Mistrzowie Polskiego Pejzażu", Kielce (2000)

Prace w zbiorach[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Sztuki (Łódź), Muzeum Narodowe (Wrocław), Muzeum (Kazimierz Dolny), Muzeum Miejskie (Lublin), Biblioteka Narodowa (Warszawa), Murray Forbes Collection (Cambridge, Anglia), Portrait Collection (Museum of Fine Arts, Houston, USA), Nawigator Foundation (Boston, USA), Israel Museum (Tel Aviv, Izrael), Muzeum Narodowe (Warszawa), Muzeum Fotografii (Kraków), Muzeum Historyczne Miasta Stołecznego Warszawy, Muzeum Teatralne (Warszawa)

Przypisy

  1. Rejestr Nagrodzonych Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy 1996-2009. Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy. [dostęp 27/04/2010].
  2. Uchwała Rady Państwa z dnia 15 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, Monitor Polski 954 nr 112 poz. 1564
  3. isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP20000060132&type=2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Fotografowie 1946–2006. Słownik biograficzny fotografów polskich", ISBN 83-916405-8-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]