Edwin Hubble

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edwin Hubble
Edwin Hubble
Data i miejsce urodzenia 20 listopada 1889
Marshfield, Missouri
Data i miejsce śmierci 28 września 1953
San Marino, Kalifornia
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Edwin Powell Hubble (ur. 20 listopada 1889 w Marshfield w Missouri, zm. 28 września 1953 w San Marino w Kalifornii) – amerykański astronom, który jako pierwszy udowodnił, że "mgławice spiralne" są odległymi galaktykami znajdującymi się poza Drogą Mleczną. Jemu też przypisuje się odkrycie w 1929 roku zjawiska rozszerzania się Wszechświata, wyrażonego matematycznie w postaci prawa nazwanego jego imieniem.[1]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

W latach młodości Hubble'a większe uznanie wzbudzały raczej jego osiągnięcia sportowe niż intelektualne – podczas jednych zawodów szkolnych w roku 1906 zdobył w różnych dyscyplinach sportowych (m.in. rzucie dyskiem, rzucie oszczepem i skoku wzwyż) siedem pierwszych i jedno trzecie miejsce. W tym samym roku ustanowił rekord w skoku wzwyż stanu Illinois.

Podczas studiów na Uniwersytecie w Chicago skoncentrował się na matematyce oraz astronomii, czego uwieńczeniem było uzyskanie tytułu Bachelor of Science w roku 1910.

Przez następne trzy lata studiował prawo na Uniwersytecie Oksfordzkim. Uzyskawszy tytuł magisterski (Master of Arts), powrócił do Stanów Zjednoczonych, gdzie został nauczycielem i trenerem koszykówki w New Albany w stanie Indiana.

Odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Do astronomii Hubble powrócił w Obserwatorium Yerkes należącym do Uniwersytetu w Chicago, gdzie uzyskał tytuł doktora w roku 1917. Dwa lata później otrzymał propozycję zatrudnienia w obserwatorium Mount Wilson w Pasadenie w Kalifornii, gdzie pracował aż do śmierci.

Jego przybycie do Mount Wilson zbiegło się w czasie z ukończeniem budowy najpotężniejszego wówczas na świecie Teleskopu Hookera o średnicy 100 cali. Dzięki poczynionym przy jego użyciu w latach 1923–1924 obserwacjom, Hubble ustalił ponad wszelką wątpliwość, że zaobserwowane już wcześniej z zastosowaniem słabszych instrumentów niewyraźne obiekty określane mianem mgławic nie znajdują się – jak dotychczas sądzono – w obrębie naszej galaktyki, lecz same stanowią odrębne galaktyki poza Drogą Mleczną. Swoje odkrycie opublikował 30 grudnia 1924 roku.

W 1929 roku odkrył i obliczył wraz z Miltonem Humasonem zależność między odległością dzielącą galaktyki a prędkością, z jaką się od siebie oddalają (obecnie zależność ta określana jest mianem Prawa Hubble'a). W tym celu Hubble użył wyznaczonych przez siebie odległości do galaktyk oraz ich prędkości ucieczki (przesunięć ku czerwieni) uzyskanych przez Humasona i (w większości) Vesto Sliphera. Idea oddalania się od siebie galaktyk doprowadziła w konsekwencji do powstania koncepcji Wielkiego Wybuchu i rozszerzania się Wszechświata.

Hubble odkrył także asteroidę (1373) Cincinnati, a jego imieniem nazwano planetoidę (2069) Hubble.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Znajdujący się od 1990 roku na orbicie Kosmiczny Teleskop Hubble'a (Hubble Space Telescope) otrzymał swą nazwę dla uhonorowania osiągnięć astronoma.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Niezależnie tego samego odkrycia dokonał dwa lata przed Hubblem Georges Lemaître; co więcej, do sformułowania prawa Hubble'a i wyznaczenia stałej Hubble'a, obaj użyli prędkości ucieczki galaktyk (przesunięć ku czerwieni ) wyznaczonych kilka lat wcześniej przez Vesto Sliphera.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]