Efekt gitarowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Efekt gitarowy typu delay Digitech Digidelay
Gitarzysta korzystający z efektów umieszczonych w pedalboardzie podczas koncertu.

Efekt gitarowy – urządzenie elektroniczne przetwarzające i modyfikujące dźwięk, stosowane przeważnie do gitary elektrycznej, jak również nazwa efektu działania takiego urządzenia.

Możliwe jest kilka sposobów zmiany sygnału wykorzystywanych w efektach gitarowych:

  • Zmiana zakresu dynamicznego sygnału
    • Kompresor – urządzenie do kompresji dynamiki (zawężania zakresu dynamicznego instrumentu)
    • Ekspander – urządzenie poszerzające zakres dynamiczny instrumentu
    • Limiter – rodzaj kompresora nie pozwalający aby średnia amplituda sygnału przekroczyła pewną ustalona wartość graniczną
    • Equalizer – urządzenie pozwalające na korekcję barwy dźwięku. Składa się z zespołu filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości. Najczęściej spotykane są korektory graficzne.
  • Obcinanie amplitudy (wprowadzanie harmonicznych jako skutek zniekształceń nieliniowych)
    • Fuzz prekursor overdrive i distortion zamienia sygnał wejściowy w sygnał quasi prostokątny. Odpowiada to wprowadzeniu nieparzystych harmonicznych do sygnału. Uzyskane brzmienie jest ziarniste i skompresowane. Efekt był z początku implementowany za pomocą uszkadzania membrany głośnika, następnie na drodze elektronicznej, przez obcinanie wierzchołków sygnału na półprzewodnikowych elementach germanowych.
    • Distortion (ang. zniekształcenie) – powoduje charakterystyczny metaliczny dźwięk gitary, uzyskiwany dzięki wprowadzaniu harmonicznych. Charakteryzuje się stosunkowo agresywnym brzmieniem.
    • Overdrive (ang. przester) – efekt podobny do distortion, jednak mniej agresywny w brzmieniu. W zamyśle ma symulować przesterowany wzmacniacz lampowy.
  • Efekty modulacyjne
    • Pitch Shifter – zmiana częstotliwości - polega na zmianie sygnału w domenie częstotliwości (FFT).
    • Chorus (ang. chór) - uzyskiwany przez zmieszanie sygnału bezpośredniego z sygnałem opóźnionym o ok. 20ms. Jest to równoznaczne z zastosowaniem filtru grzebieniowego.
    • Flanger – jeden z najstarszych efektów, wykorzystywany już przez Beatlesów - jest rodzajem chorusa, w którym czas opóźnienia sygnału jest mniejszy, wynosi ok. 5ms, a do tego wyposażony w sprzężenie zwrotne, dzięki któremu część sygnału z wyjścia efektu trafia z powrotem na jego wejście. Uzyskiwane brzmienie jest "mokre", przypomina efekty "kosmiczne".
    • Panner – efekt polegający na okresowym przesuwaniu panoramy sygnału stereo na z lewej strony na prawą i z powrotem.
    • Delay – efekt polegający na dodaniu do sygnału jego powtórzeń odległych w czasie o interwał od kilkudziesięciu ms do kilkunastu sekund.
    • Reverb (ang. pogłos) – efekt symulujący reakcję pomieszczenia na sygnał. Realizowany typowo za pomocą sprężyn pogłosowych, elektronicznie: analogowo lub cyfrowo, poprzez zwielokrotnienie efektu Delay.

Urządzenie stosowane do gitar elektrycznych ma zwykle kształt prostopadłościanu (stąd potoczna nazwa – kostka) z pokrętłami regulacyjnymi i pedałem.

Pedalboard[edytuj | edytuj kod]

Pedalboard to skrzynia, w której gitarzyści przechowują efekty gitarowe. Zazwyczaj jest on skonstruowany w ten sposób, aby przed rozpoczęciem koncertu nie trzeba było wyciągać z niego efektów - wystarczy zdjąć górną pokrywę.