Efekt kobry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Efekt kobry występuje, gdy podjęte w danym celu działania powodują efekt odwrotny do zamierzonego[1][2][3].

Kobra indyjska

Termin ten jest używany w polityce gospodarczej, aby zilustrować sytuację, gdy akcje podjęte w celu rozwiązania konkretnego problemu gospodarczego nie były adekwatne do zaistniałego problemu i nie dość, że go nie rozwiązują, to pogarszają stan rzeczy[4][3]. Zwrot "Efekt kobry" po raz pierwszy w literaturze pojawił się w książce pod tym samym tytułem[5] autorstwa Horsta Sieberta - niemieckiego ekonomisty, byłego członka Niemieckiej Rady Ekspertów Ekonomicznych - idea ta została wspomniana m.in. w opracowaniu na temat działań w rosyjskiej polityce gospodarczej[4].

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Termin "Efekt kobry" odnosi się do okresu rządów Wielkiej Brytanii w Indiach, gdy jedna z południowych prowincji została dotknięta plagą kobr. Węże te rozmnożyły się do tego stopnia, że można je było spotkać na ulicach, targach a nawet w domach. Władze brytyjskie zdecydowały się wyznaczyć nagrodę pieniężną za każdą przyniesioną głowę kobry. Początkowo przynosiło to oczekiwany skutek i populacja kobr znacznie spadła, jednak ludzie parający się chwytaniem węży, aby zwiększyć swoje zarobki, zajęli się hodowlą gadów - tym samym węże ponownie pojawiły się wszędzie w większej, niż przedtem, ilości. Działania mające na celu zlikwidowanie problemu, tylko go zaostrzyły[1][2][4][3][5][6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 The Cobra Effect. [dostęp 2009-12-15]. (ang.)
  2. 2,0 2,1 Leslie H. Brickman: Preparing the 21st Century Church. Xulon Press, 2002. ISBN 1591601673. (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 Horst Siebert: The Cobra Effect.. St.-Petersburg University of Economy and Finance, 2003. (ang.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Competitiveness and modernisation of Russian economy: Launch of the project. [dostęp 2009-12-15]. (ang.)
  5. 5,0 5,1 Der Kobra-Effekt. Wie man Irrwege der Wirtschaftspolitik vermeidet.. [dostęp 2009-12-15]. (niem.)
  6. Christian Schwartz: NCD Implementation Guide. Carol Stream Church Smart Resources, 1996, s. 126. Cytowany w książce Brickmana, strona 326.