Efekt obserwatora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Efekt obserwatora – termin, który w fizyce odnosi się do zmian jakie sam akt obserwacji wprowadza do obserwowanego zjawiska. Często wynika on z zastosowania przyrządów pomiarowych, które w sposób nieunikniony zmieniają stan badanego obiektu.

Elektronika[edytuj | edytuj kod]

Jako przykład można tu podać pomiar napięcia i natężenia prądu. Ponieważ amperomierz i woltomierz należy najpierw podłączyć do obwodu, ich obecność wpłynie na mierzone wielkości z uwagi na obciążenie jakie te przyrządy stanowią dla mierzonego obwodu.

Termodynamika[edytuj | edytuj kod]

Termometr stosowany do pomiaru temperatury również musi zaabsorbować pewną część energii termicznej układu tym samym zmieniając jego temperaturę.

Mechanika kwantowa[edytuj | edytuj kod]

Według mechaniki kwantowej wynik każdego pomiaru jest zmienną losową o określonym rozkładzie prawdopodobieństwa. Przed dokonaniem pomiaru układ istnieje zatem w superpozycji stanów dozwolonych (w pewnym sensie we wszystkich dozwolonych stanach jednocześnie). Stan układu staje się znany dopiero po dokonaniu obserwacji.

Najbardziej chyba znanym przykładem występowania efektu obserwatora w mechanice kwantowej jest słynny eksperyment myślowy znany jako paradoks kota Schrödingera, w którym rozważany, hipotetyczny kot jest przed dokonaniem obserwacji jednocześnie żywy i martwy (lub ani żywy ani martwy).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]