Efekt stroboskopowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przy oświetleniu światłem migającym odpowiednio często, powstaje złudzenie, że element się nie porusza lub porusza się z inną prędkością (również w przeciwnym kierunku)
Zdjęcie wykonane za pomocą stroboskopu o częstotliwości 25 błysków na sekundę, ilustrujące odbijającą się piłkę
Stroboskop błyskowy

Efekt stroboskopowy występuje, gdy poruszające się ciało oświetlane jest migającym światłem. W przypadku ruchu obrotowego ciała lub ciała o powtarzającym się wzorze następuje nieprawidłowe wrażenie zwolnienia, pozornego zatrzymania, a nawet odwrócenia kierunku ruchu. Jest wykorzystywany celowo do obserwacji i fotografowania ruchu ciał szybko poruszających się.

Zazwyczaj miganie (szybkie włączanie i wyłączenie) jest odpowiednio synchronizowane, tak aby wykorzystać efekt zwolnienia lub nawet zatrzymania ruchu (zobacz animacja po prawej stronie).

Zsynchronizowane miganie jest wytwarzane przez specjalne lampy zwane stroboskopowymi. Całe urządzenie nazywa się stroboskopem.

Efekt stroboskopowy powstaje na przykład w sytuacji oglądania wirującego wału lub części maszyny napędzanej silnikiem elektrycznym przy świetle ze świetlówki. Gdy świetlówka miga 100 razy podczas 1 sekundy i przedmiot, który oświetlamy również pracuje z taką częstotliwością, wtedy nie zauważymy ruchu. Efekt stroboskopowy, czyli pozorny bezruch lub nieprawidłowe wrażenie prędkości części wirujących maszyny oświetlanych lampami wyładowczymi, stwarza wysokie ryzyko wypadków.

Wrażenie bezruchu przy migającym świetle jest też często wykorzystywane w teatrze – tworzy efekt skokowego poruszania się np. postaci.

Światło migające tworzące efekt stroboskopowy może być też wytworzone przez specjalny ładunek pirotechniczny, np. warstwy mieszanin wytwarzających mało światła, sprasowane przemiennie z warstwami emitującymi intensywne błyski. Jest on często nazywany mieszaniną stroboskopową.

Stroboskopy są bardzo często spotykanymi elementami oświetlenia dyskotekowego. Najprostszy stroboskop dyskotekowy można wykonać w warunkach domowych, wykorzystując powszechnie dostępne tanie elementy elektroniczne.

Efekt stroboskopowy odkrył i opisał belgijski fizyk Joseph Plateau. On też w roku 1832 zbudował pierwszy stroboskop.