Effie Gray

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Effie Gray

Euphemia ('Effie') Chalmers Gray (ur. 1828, zm. 1897) – żona krytyka sztuki Johna Ruskina, którego później zostawiła, by poślubić jego protegowanego – Johna Everetta Millais.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodzona w Perth w Szkocji, mieszkała w Bowerswell, w domu, gdzie popełnił samobójstwo dziadek Ruskina. Małżeństwo z młodym krytykiem zaaranżował jego ojciec, znajomy rodziny Effie. Pobrali się w 1846 roku i wyruszyli w podróż poślubną do Wenecji, gdzie Ruskin zbierał materiały do swojej pracy Kamienie Wenecji. Ich małżeństwo nie zostało jednak skonsumowane ze względu na niejasne pobudki Ruskina, a różnice charakterów wywoływały coraz liczniejsze konflikty.

Pięć lat później Effie poznała Johna Everetta Millais, któremu pozowała m.in. do obrazu Rozkaz uwolnienia jako wierna żona szkockiego rebelianta [1]. Zbliżyli się do siebie jednak dopiero podczas wspólnego wyjazdu Ruskinów i Johna Everetta oraz jego brata Williama Millaisa do Szkocji. Młody malarz miał tam stworzyć zgodny z teoriami Ruskina portret swojego protektora. Uczucie łączące Effie i Millaisa skłoniło ją do opuszczenia męża. Przy wsparciu rodziny i wielu wpływowych przyjaciół wystąpiła o anulowanie swojego małżeństwa, co wywołało ogromny skandal wśród wiktoriańskiej opinii publicznej. Osiągnęła swój cel w 1854 r., a rok później – w 1855 – poślubiła Johna Everetta. Na kilka lat opuścili oni Londyn i przenieśli się do Szkocji, skąd wrócili w roku 1862. Z ich związku urodziło się ośmioro dzieci. Effie wielokrotnie pozowała artyście, np. ponownie jako wierna żona, tym razem brytyjskiego oficera, do dzieła Pokój zawarty. Skandal związany z unieważnieniem poprzedniego małżeństwa spowodował jednak wyłączenie jej z wielu aspektów życia publicznego – nie mogła przebywać w towarzystwie królowej, więc nie zapraszano jej na przyjęcia, na których królowa była obecna. Wcześniej bardzo aktywna towarzysko, cierpiała bardzo z tego powodu. Dopiero gdy Millais umierał, królowa złagodziła swoje stanowisko, co pozwoliło Effie wziąć udział w oficjalnej ceremonii.

Zmarła w kilkanaście miesięcy po swoim mężu i została pochowana w rodzinnym Perth.

Wpływ na twórczość Millaisa[edytuj | edytuj kod]

Po ślubie Millais zaczął tworzyć prace znacznie mniej związane z jego prerafaelickimi poglądami. Uważa się, iż to Effie namawiała go do malowania bardziej konwencjonalnych obrazów, zbliżonych do akademickich wzorców, co umożliwiłoby utrzymanie coraz liczniejszej rodziny. Często też artysta omawiał z nią dobór tematów swoich dzieł. Wciąż wykazywał znaczne związki z poglądami Prerafaelitów, jednak zarzucił ich zamiłowanie do wiernego oddawania szczegółów, co pozwalało mu malować więcej prac w krótszym czasie. Często portretował swoje dzieci i żonę, później również wnuki, wykorzystywał ich podobizny w pracach o tematyce historycznej i innych.

Effie w dramach i literaturze[edytuj | edytuj kod]

Małżeństwo Effie z Ruskinem i jej romans z Millaisem były wielokrotnie wykorzystywane:

Przypisy

  1. Konopacki A., Prerafaelici, Warszawa 1989, nr 29

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]