Ekscytotoksyczność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Ekscytotoksyczność – patologiczny proces, w którym neurony są uszkadzane i zabijane przez glutaminian i podobne związki chemiczne. Ekscytotoksyczność zachodzi, gdy dojdzie do nadmiernej aktywacji receptorów AMPA i NMDA przez ekscytotoksyczny neurotransmiter – kwas glutaminowy. Ekscytotoksyny takie jak NMDA i kwas kainowy, które wiążą się do tych receptorów, a także zbyt wysokie stężenia glutaminianu mogą wywołać ekscytotoksyczność poprzez zwiększenie liczby jonów wapnia wchodzących do komórki[1]. Napływ jonów Ca2+ do komórek aktywuje liczne enzymy, w tym fosfolipazy, endonukleazy i proteazy, takie jak kalpaina, które uszkadzają struktury komórkowe; składniki cytoszkieletu, błon komórkowych i DNA.

Ekscytotoksyczność jest mechanizmem występującym przy udarze mózgu, urazach mózgowia oraz chorobach neurodegeneracyjnych ośrodkowego układu nerwowego, takich jak stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera, stwardnienie zanikowe boczne, choroba Parkinsona i choroba Huntingtona[2]. Innymi stanami, w których może dochodzić do nadmiernej koncentracji glutaminianu wokół neuronów, są hipoglikemia[3] i stan padaczkowy[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Manev H, Favaron M, Guidotti A, Costa E. Delayed increase of Ca2+ influx elicited by glutamate: role in neuronal death. „Mol Pharmacol”. 36 (1), s. 106-112, lipiec 1989. PMID 2568579. 
  2. Kim AH, Kerchner GA, Choi DW: Blocking Excitotoxicity. W: CNS Neuroprotection. Marcoux FW, Choi DW (red.). Nowy Jork: Springer, 2002, s. 3-36, seria: Handbook of experimental pharmacology. ISBN 3540424121.
  3. Camacho A, Massieu L. Role of glutamate transporters in the clearance and release of glutamate during ischemia and its relation to neuronal death. „Arch Med Res”. 37 (1), s. 11-18, styczeń 2006. PMID 16314180. 
  4. Fujikawa DG. Prolonged seizures and cellular injury: understanding the connection. „Epilepsy Behav”. 7 Suppl 3, s. S3-11, grudzień 2005. PMID 16278099. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Principles of neural science. Kandel ER, Schwartz JH, Jessel TM (red.). Wyd. 4. McGraw Hill, 2000, s. 928. ISBN 0838577016.
  2. Blaylock RL: Excitotoxins: the taste that kills. Health Press, 1997. ISBN 0929173252.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.