Ekumena (fantastyka)

Ekumena, (z gr. οἰκουμένη oikumene – "świat zaludniony" – zob. Ekumena) dobrowolny związek światów, występujący w powieściach i opowiadaniach amerykańskiej pisarki Ursuli K. Le Guin.

W zapomnianej przeszłości rasa haińska skolonizowała dziesiątki zdatnych do zamieszkania planet. Potem nastąpił okres utraty kontaktu – światy stały się samodzielne i zapomniały o łączących je więzach, zazwyczaj utraciły osiągnięcia swych twórców. Teraz, po milionach lat, Haińczycy próbują powiązać ze sobą napotkane cywilizacje, jednocząc je w luźnym związku samodzielnych planet. Pierwsza próba, nazwana Ligą Wszystkich Światów upada pod potęgą kosmicznych najeźdźców zwanych Shinga. Ekumena to nowsze, pozbawione przemocy, niosące tylko wiedzę i pomoc rozwiązanie, aby ponownie zjednoczyć znane światy ludzkie.

Większość planet zamieszkanych jest przez standardową rasę ludzką pochodzenia haińskiego, z niewielkimi wyjątkami, które mogą być wynikiem eksperymentów biologicznych: Hilfy z S, hermafrodyci z Gethen, skrzydlate hominidy z Rokananu, futrzaste hominidy z Athshe. Niektóre z planet, jak Alterra mogły zostać skolonizowane dwukrotnie.

Przedstawicielami Ekumeny są Stabile, pozostający na macierzystych planetach oraz Mobile, ambasadorzy na poszczególnych planetach. Kontaktują się ze sobą za pomocą ansibli.

Utwory w cyklu Ekumena

powieści

• 1966 Świat Rocannona ("Rocannon's World")
• 1966 Planeta wygnania ("Planet of Exile")
• 1967 Miasto złudzeń ("City of illusions")
• 1969 Lewa ręka ciemności ("The Left Hand of Darkness")
• 1974 Wydziedziczeni ("The Dispossessed: An Ambiguous Utopia")
• 1976 Słowo "las" znaczy "świat" ("The Word for World is Forest")
• 2000 Opowiadanie świata ("The Telling")

zbiory opowiadań

• 1980 Wszystkie strony świata ("The Wind's Twelve Quarters") (zawiera m.in. opowiadania należące do uniwersum Ekumeny i świata Ziemiomorza)
• 1994 A Fisherman of the Inland Sea (zawiera m.in. opowiadania należące do uniwersum Ekumeny)
• 1995 Cztery drogi ku przebaczeniu ("Four Ways to Forgiveness") (cztery opowiadania osadzone w uniwersum Ekumeny)
• 2001 Urodziny świata ("The Birthday of the World") (większość opowiadań należy do uniwersum Ekumeny)

Chronologia zdarzeń

Kolejne utwory nie powstawały zgodnie z chronologią zdarzeń w świecie Ekumeny. Wydarzenia można podzielić z grubsza na dwa okresy: Liga Wszystkich Światów i właściwa Ekumena. Daty umieszczone przy niektórych powieściach zostały zaproponowane jako ramy czasowe przez Iana Watsona, brytyjskiego pisarza s-f. Kolejność chronologiczna (fragmentaryczna) prezentuje się następująco:

• Dzień przed rewolucją w tomie Wszystkie strony świata
• Wydziedziczeni 2300 n.e.
• Słowo "las" znaczy "świat" 2368 n.e.
• Naszyjnik Semley w tomie Wszystkie strony świata (włączony także w skład powieści poniżej)
• Świat Rocannona 2684 n.e.
• Szerzej niż imperia i wolniej w tomie Wszystkie strony świata
• Planeta wygnania 3755 n.e.
• Miasto złudzeń 4370 n.e.
• Lewa ręka ciemności 4670 n.e.
• Królowa Zimy w tomie Wszystkie strony świata
• Opowiadanie świata