Elżbieta Barszczewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Elżbieta Barszczewska
Imię i nazwisko Elżbieta Maria Barszczewska-Wyrzykowska
Data
i miejsce urodzenia
29 listopada 1913
Warszawa
Data
i miejsce śmierci
14 października 1987
Warszawa
Zawód aktorka
Współmałżonek Marian Wyrzykowski
Lata aktywności 1934–1981
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Wikicytaty Elżbieta Barszczewska w Wikicytatach
Grób Elżbiety Barszczewskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Elżbieta Barszczewska, właśc. Elżbieta Maria Barszczewska-Wyrzykowska (ur. 29 listopada 1913 w Warszawie, zm. 14 października 1987 tamże) – polska aktorka teatralna i filmowa. Była żoną aktora Mariana Wyrzykowskiego, z którym miała syna Juliusza.

Kariera teatralna[edytuj | edytuj kod]

Maturę zdała w 1932 w warszawskim Gimnazjum im. Marii Konopnickiej. Zamierzała wstąpić do Szkoły Nauk Politycznych, ale ostatecznie zdecydowała się na studia aktorskie. Warszawski PIST ukończyła w 1934. W tym samym roku zadebiutowała na scenie Teatru Polskiego rolą Heleny w Śnie nocy letniej Szekspira w reżyserii Leona Schillera.

Do 1939 występowała na scenach TKKT oraz gościnnie w Teatrze Narodowym. W czasie okupacji pracowała jako kelnerka w kawiarni U aktorek i brała udział w konspiracyjnym życiu teatralnym. Po wojnie pracowała w Teatrze Polskim (1945-62), w Teatrze Narodowym (1962-65) i od 1965 do 1987 ponownie w Teatrze Polskim.

Ostania premiera, która była udziałem aktorki, to Wspomnienie według Johna Murrela z rolą Sary Bernhardt. W Teatrze Telewizji wystąpiła w Pieśni Marie de France.

Została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Wybrane spektakle teatralne[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Na dużym ekranie zadebiutowała jeszcze jako studentka w filmie Co mój mąż robi w nocy w reżyserii Michała Waszyńskiego; dzięki delikatnej urodzie, głosowi o ciekawej barwie i talentowi szybko zdobyła popularność i uznanie publiczności i krytyki, stała się gwiazdą. W latach 1935-1939 zagrała 13 głównych ról w filmach:

Po wojnie zagrała tylko w jednym filmie – Rytmie serca (1977) Zbigniewa Kamińskiego[1].

Pracowała między innymi z takimi aktorami jak Mieczysława Ćwiklińska, Stefan Jaracz, Kazimierz Junosza-Stępowski, Stanisława Wysocka.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Order Sztandaru Pracy I Klasy (1959)
  • Order Sztandaru Pracy II klasy (1949)[2]
  • Złoty Krzyż Zasługi (1946)
  • Złoty Krzyż Zasługi (1953)
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
  • Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985)
  • Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)
  • Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (1968)
  • Złota Odznaka „Za zasługi dla Warszawy”
  • Nagroda ministra spraw zagranicznych za rolę Ofelii na Festiwalu Szekspirowskim (1947)
  • Nagroda Państwowa II stopnia za działalność aktorską (1955)
  • Nagroda m.st. Warszawy za całokształt pracy artystycznej w minionym 10-leciu (1955)
  • Nagroda m.st. Warszawy za całokształt pracy artystycznej (1960)
  • Nagroda im. Wł. Pietrzaka (1972)
  • Nagroda „Homo Varsoviensis’76” – nagroda tygodnika „Stolica” (1977)
  • Nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia za wybitne osiągnięcia w dziedzinie aktorstwa (1977)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Elżbieta Barszczewska. W: Witold Filler, Lech Piotrowski: Poczet aktorów polskich: Od Solskiego do Lindy. Warszawa: 1998, s. 14-16. ISBN 83-87571-54-7.

Przypisy

  1. Elżbieta Barszczewska (pol.). culture.pl. [dostęp 2013-02-11].
  2. 22 lipca 1949 M.P. z 1950 r. Nr 6, poz. 58

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]