Elżbieta Burbon (1602–1644)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Elżbieta Burbon (1602-1644))
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy królowej Hiszpanii i Portugalii. Zobacz też: Elżbieta Burbon – znana jako Madame Elisabeth, zgilotynowana w 1794 roku.
Elżbieta Burbon
królowa Hiszpanii i Portugalii
Portret Elżbiety jako królowej autorstwa Diego Velázqueza
Królowa Hiszpanii
Okres panowania od 1621
do 1644
Żona Filipa IV
Poprzedniczka Małgorzata Austriaczka
Następczyni Marianna Habsburg
Królowa Portugalii
Okres panowania od 1621
do 1644
Żona Filipa IV
Poprzedniczka Małgorzata Austriaczka
Następczyni Ludwika de Guzman
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodzona 22 listopada 1602
Fontainebleau
Zmarła 6 października 1644
Madryt
Ojciec Henryk IV Burbon
Matka Maria Medycejska
Mąż Filip IV Habsburg
Dzieci Maria Małgorzata
Małgorzata Maria Katarzyna
Maria Eugenia
Elżbieta Maria Teresa
Baltazar Karol
Franciszek Ferdynand
Maria Anna Antonia
Maria Teresa
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Elżbieta de Burbon, fr. Élisabeth de France, Élisabeth de Bourbon, hiszp. Isabel de Borbón (ur. 22 listopada 1602 w Fontainebleau, zm. 6 października 1644 w Madrycie) – królowa Hiszpanii i Portugalii w latach 1621-1644.

Urodziła się jako najstarsza córka króla FrancjiHenryka IV Burbona i jego drugiej żony – Marii Medycejskiej. Była młodszą siostrą króla Ludwika XIII, starszą siostrą: Krystyny Marii – księżnej-regentki Sabaudii, Gastona – księcia Orleanu i Henrietty Marii – królowej Anglii. Kiedy miała 8 lat jej ojciec został zamordowany.

Aby zacieśnić stosunki francusko-hiszpańskie jej matka, regentka Maria Medycejska zaaranżowała podwójne małżeństwo między dwoma rodami królewskimi: Elżbieta miała poślubić Filipa Habsburga, następcę tronu Hiszpanii, a siostra Filipa – Anna Maria Habsburżanka miała zostać żoną jej brata Ludwika XIII. Oba śluby per procura odbyły się tego samego dnia – 25 listopada 1615 – Elżbiety i Filipa w Bordeaux, Anny i Ludwika w Burgos. Po ceremoniach doszło do wymiany księżniczek na wyspie na granicznej rzece Bidasoa, gdzie Elżbieta spotkała po raz pierwszy i ostatni Annę Austriacką, z którą będzie później korespondować już jako królowa Hiszpanii. Stamtąd Elżbieta pojechała do Hiszpanii, a Anna – do Francji.

Portret Elżbiety jako księżniczki francuskiej

W Hiszpanii Elżbieta zmieniła imię na Isabel, 31 marca 1621, po śmierci jej teścia, została królową Hiszpanii i Portugalii. Jej małżeństwo nie należało do udanych – Filip ją zdradzał i miał kilkoro nieślubnych dzieci. Natomiast samą Elżbietę podejrzewano o romans z nadwornym poetą Don Juanem de Tassis zwanym Peralta, który w 1622 osobiście wyniósł królową w trakcie pożaru jaki wybuchł na dworze w czasie przedstawienia. Peralta został jednak wkrótce zamordowany, o co podejrzewano samego Filipa IV bądź jego faworyta - hrabiego-księcia Olivares.

Pomimo problemów małżeńskich Elżbieta urodziła królowi ośmioro ślubnych dzieci, z których jednak tylko dwoje ją przeżyło - następca tronu Baltazar Karol oraz najmłodsza z córek - Maria Teresa. Jej syn nie objął jednak tronu, gdyż zmarł młodo, zaledwie dwa lata po śmierci Elżbiety. Maria Teresa natomiast została wydana za siostrzeńca Elżbiety - króla Francji, Ludwika XIV. Małżeństwo to spowodowało później (po wymarciu hiszpańskiej linii Habsburgów w roku 1700) objęcie tronów hiszpańskich przez Burbonów.

Podczas Rewolty Katalońskiej Elżbieta (1640-1659), została regentką i wspierała księcia de Nochera w walce przeciwko hrabiemu-księciu Olivares.

Potomstwo:

  • Infantka Maria Margarita – Maria Małgorzata (1621),
  • Infantka Margarita Maria Catalina – Małgorzata Maria Katarzyna (1623),
  • Infantka Maria Eugenia – Maria Eugenia (1625-1627),
  • Infantka Isabel Maria Teresa – Elżbieta Maria Teresa (1627),
  • Baltasar Carlos – Baltazar Karol, książę Asturii (1629-1646), zaręczony z Marianną Habsburg, późniejszą drugą żoną Filipa IV,
  • Infant Francisco Fernando – Franciszek Ferdynand (1634),
  • Infantka Maria Ana Antonia – Maria Anna Antonia (1636),
  • Infantka Maria Theresa – Maria Teresa (1638-1683), królowa Francji jako pierwsza żona Ludwika XIV Burbona.


Poprzednik
Małgorzata Austriaczka
Escudo de armas de Carlos III de España Toisón y Gran Cruz 2.svg Królowa Hiszpanii
1621-1644
Escudo de armas de Carlos III de España Toisón y Gran Cruz 2.svg Następca
Marianna Habsburg
Poprzednik
Małgorzata Austriaczka
Armoiries Portugal 1247.svg Królowa Portugalii
16211644
Armoiries Portugal 1247.svg Następca
Ludwika de Guzman