Elektorat Hanoweru w XVIII wieku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Elektorat Hanoweru w XVIII wieku był połączony unią personalną z Wielką Brytanią (dokładniej od roku 1714, za panowania Jerzego I Hanowerskiego). Królowi w Londynie towarzyszyli Andreas Gottlieb Bernstorff (1640-1726), oraz kompozytor Georg Friedrich Händel (1685-1750). W czasie nieobecności elektora ważną rolę pełnili główni ministrowie tacy jak: Jobst Hermann von Ilten (1649-1730), a po nim Gerlach Adolph von Münchhausen (1688-1770).

1714-1727[edytuj | edytuj kod]

Ministrowie hanowerscy: Andreas Gottlieb Bernstorff, Johann Kasper von Bothmer i Jean de Robéthon pomagali królowi-elektorowi spleść hanowerską i brytyjską politykę w jedną całość. Jednak takie działania jak wykorzystywanie floty brytyjskiej do realizacji celów polityki hanowerskiej, jak np. manewry odstraszające Rosjan na Bałtyku w latach 1719, 1720 i 1721, budziły zdecydowany sprzeciw Brytyjskich parlamentarzystów.

Od 1714 roku w na dworze hanowerskim zatrudniony był znakomity kompozytor barokowy Georg Friedrich Händel.

1727-1760[edytuj | edytuj kod]

W latach 1727-1760 panował Jerzy II Hanowerski, który przez swą procesarską politykę naraził elektorat na niebezpieczeństwo ze strony Francuzów. W czasie wojny siedmioletniej (1756-1763) elektorat spustoszony został przez wojska francuskie, które w roku 1757 zajęły i splądrowały miasto Hanower i cały elektorat, mimo że państwo to było oficjalnie neutralne.

W latach czterdziestych brytyjski premier William Pitt starszy tropił wszelkie przejawy poświęcania interesów brytyjskich dla interesów "podławego elektoratu" hanowerskiego, dlatego Jerzy II Hanowerski go nie znosił.

Z powodu bardzo częstych i przedłużających się niekiedy nieobecności króla w elektoracie, a także absencji wielu ministrów elektoratu, którzy towarzyszyli władcy w Londynie, duże wpływy uzyskali nawet niżsi urzędnicy państwowi, tacy jak jeden z dwóch urzędujących wówczas burmistrzów miasta Hanoweru Christian Ulrich Grupen (1692 - 1767), piastujący ten urząd aż 30 lat, od 1725 do 1767 roku. Grupen był najsłynniejszym i prawdopodobnie najzdolniejszym burmistrzem w historii miasta. Był człowiekiem wykształconym. Budował kościoły, odnawiał budynki użyteczności publicznej. Patronował badaniom naukowym i historycznym.

1760-1800[edytuj | edytuj kod]

Związki z Wielką Brytanią - ojczyzną parlamentaryzmu zaowocowały pod koniec XVIII wieku pragnieniem wprowadzenia zmian w absolutystycznym systemie hanowerskim. Jednym ze zwolenników przemian i zarazem centralną postacią hanowerskiego Oświecenia był Adolph Franz Friedrich Ludwig Knigge W następnym stuleciu petycje w tej sprawie składało wielu intelektualistów, w tym bracia Grimm.

Kultura i nauka[edytuj | edytuj kod]

W roku 1734 elektor i jego minister Gerlach Adolph von Münchhausen założyli uniwersytet w Getyndze (tak zwana:Georgiana). Szybko przybyli do niej cenieni naukowcy, między innymi: Samuel Christian Hollmann, członek Royal Society, który 14 października 1734 roku wygłosił pierwszą mowę w historii uczelni. Uczniem Hollmanna był Georg Christoph Lichtenberg, który od roku 1770 był profesorem matematyki i nauk przyrodniczych na tym uniwersytecie. Teologii na Georgianie nauczał od roku 1747 Johann Lorenz von Mosheim, podobnie jak Hollmann, uczony najwyższej próby. Z elektoratem związanych było wiele wybitnych osobistości, jak filozof Leibniz, czy historyk August Ludwig von Schlözer. Z Hanowerem związany był też inny pisarz-demokrata i mason Adolph Franz Friedrich Ludwig Knigge, znany dziś głównie jako autor podręcznika dobrego wychowania: "O obchodzeniu się z ludźmi".

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]