Elektorat Hanoweru w XVIII wieku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Elektorat Hanoweru w XVIII wieku był połączony unią personalną (Jerzy I Hanowerski) (zm. 1727) z Wielką Brytanią (od roku 1714). Bardzo zdolnym ministrem Jerzego I był Andreas Gottlieb Bernstorff (1640-1726), który podobnie jak kompozytor Georg Friedrich Haendel (1685-1750) pojechał z królem do Londynu. W czasie nieobecności elektora ważną rolę pełnili główni ministrowie tacy jak: Jobst Hermann von Ilten (1649-1730), a po nim Gerlach Adolph von Münchhausen (1688-1770).

Spis treści

1714-1727 [edytuj]

Ministrowie hanowerscy: Andreas Gottlieb Bernstorff, Johann Kasper von Bothmer i Jean de Robéthon pomagali królowi-elektorowi spleść hanowerską i brytyjską politykę w jedną całość. Jednak takie działania jak wykorzystywanie floty brytyjskiej do realizacji celów polityki hanowerskiej, jak np. manewry odstraszające Rosjan na Bałtyku w latach 1719, 1720 i 1721, budziły zdecydowany sprzeciw Brytyjskich parlamentarzystów.

Od 1714 roku w na dworze hanowerskim zatrudniony był znakomity kompozytor barokowy Georg Friedrich Haendel.

1727-1760 [edytuj]

W latach 1727-1760 panował Jerzy II Hanowerski, który przez swą procesarską politykę naraził elektorat na niebezpieczeństwo ze strony Francuzów. W czasie wojny siedmioletniej (1756-1763) elektorat spustoszony został przez wojska francuskie, które w roku 1757 zajęły i splądrowały miasto Hanower i cały elektorat, mimo że państwo to było oficjalnie neutralne.

W latach czterdziestych brytyjski premier William Pitt starszy tropił wszelkie przejawy poświęcania interesów brytyjskich dla interesów "podławego elektoratu" hanowerskiego, dlatego Jerzy II Hanowerski go nie znosił.

Z powodu bardzo częstych i przedłużających się niekiedy nieobecności króla w elektoracie, a także absencji wielu ministrów elektoratu, którzy towarzyszyli władcy w Londynie, duże wpływy uzyskali nawet niżsi urzędnicy państwowi, tacy jak jeden z dwóch urzędujących wówczas burmistrzów miasta Hanoweru Christian Ulrich Grupen (1692 - 1767), piastujący ten urząd aż 30 lat, od 1725 do 1767 roku. Grupen był najsłynniejszym i prawdopodobnie najzdolniejszym burmistrzem w historii miasta. Był człowiekiem wykształconym. Budował kościoły, odnawiał budynki użyteczności publicznej. Patronował badaniom naukowym i historycznym.

1760-1800 [edytuj]

Związki z Wielką Brytanią - ojczyzną parlamentaryzmu zaowocowały pod koniec XVIII wieku pragnieniem wprowadzenia zmian w absolutystycznym systemie hanowerskim. Jednym ze zwolenników przemian i zarazem centralną postacią hanowerskiego Oświecenia był Adolph Franz Friedrich Ludwig Knigge W następnym stuleciu petycje w tej sprawie składało wielu intelektualistów, w tym bracia Grimm.

Kultura i nauka [edytuj]

W roku 1734 elektor i jego minister Gerlach Adolph von Münchhausen założyli uniwersytet w Getyndze (tak zwana:Georgiana). Szybko przybyli do niej cenieni naukowcy, między innymi: Samuel Christian Hollmann, członek Royal Society, który 14 października 1734 roku wygłosił pierwszą mowę w historii uczelni. Uczniem Hollmanna był Georg Christoph Lichtenberg, który od roku 1770 był profesorem matematyki i nauk przyrodniczych na tym uniwersytecie. Teologii na Georgianie nauczał od roku 1747 Johann Lorenz von Mosheim, podobnie jak Hollmann, uczony najwyższej próby. Z elektoratem związanych było wiele wybitnych osobistości, jak filozof Leibniz, czy historyk August Ludwig von Schlözer. Z Hanowerem związany był też inny pisarz-demokrata i mason Adolph Franz Friedrich Ludwig Knigge, znany dziś głównie jako autor podręcznika dobrego wychowania: "O obchodzeniu się z ludźmi".

Zobacz też [edytuj]

Państwa Europy w XVIII wieku
Państwo
Austria Cesarstwo Austrii
Bawaria Flag of Bavaria (striped).svg
Brunszwik-Lüneburg Wappen Deutsches Reich - Herzogtum Braunschweig (Kleines).png
Dania Dania
Francja Królestwo Francji (987-1791)
Republika Genui Flag of Genoa.svg
Elektorat Hanoweru
Hesja-Kassel Flag of Hesse.svg
Hesja-Darmstadt
Hiszpania Bandera de España 1701-1760.svg
Holandia Republika Zjednoczonych Prowincji
Meklemburgia Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg
Księstwo Parmy i Piacenzy Flag of the Duchy of Parma.svg
Polska-Litwa Polska
Królestwo Portugalii Królestwo Portugalii
Królestwo Prus Flag of Prussia (1701).gif
Rosja Rosja
Saksonia Flag of Electoral Saxony.svg
Szwecja Szwecja
Wielkie Księstwo Toskanii Flag of the Grand Duchy of Tuscany (1840).svg
Imperium osmańskie Imperium osmańskie
Republika Wenecka Flag of Most Serene Republic of Venice.svg
Wielka Brytania Królestwo Wielkiej Brytanii