Eli Wallach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Eli Wallach
Eli Wallach (1966)
Eli Wallach (1966)
EliWallach.png
Imię i nazwisko Eli Herschel Wallach
Data
i miejsce urodzenia
7 grudnia 1915
Nowy Jork
Data
i miejsce śmierci
24 czerwca 2014
Nowy Jork
Zawód aktor
Współmałżonek Anne Jackson (1948-2014; jego śmierć)
Lata aktywności 1945–2010
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Eli Herschel Wallach (ur. 7 grudnia 1915 w Nowym Jorku, zm. 24 czerwca 2014 w Nowym Jorku[1]) – amerykański aktor filmowy. Laureat Oscara za całokształt twórczości.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w nowojorskim Brooklynie w rodzinie żydowskich emigrantów z Polski. Jego rodzice Bertha i Abraham Wallachowie prowadzili cukiernię. W 1936 Eli ukończył Uniwersytet Texas w Austin. Później studiując w Nowym Jorku zdobył swoje pierwsze doświadczenia aktorskie. W czasie II wojny światowej przez 5 lat służył w Korpusie Armii Medycznej. Początkowo trafił do szpitala wojskowego na Hawajach, później służył w Casablance i we Francji.

Kariera aktorska[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny uczęszczał do słynnego Actors Studio; gdzie poznał Marlona Brando, Montgomery'ego Clifta, Sidneya Lumeta, a także przyszłą żonę Anne Jackson. Na teatralnej scenie zadebiutował na Broadwayu już w 1945. W 1951 otrzymał prestiżową Nagrodę Tony za główną rolę w sztuce Tennessee Williamsa pt. Tatuowana róża. Na ekranie debiutował stosunkowo późno, bo w wieku 40 lat. W 1956 Elia Kazan powierzył mu jedną z głównych ról w filmie Baby Doll. Szybko posypały się kolejne propozycję, a rola Calvery w legendarnym westernie Johna Sturgesa Siedmiu wspaniałych (1960) wyniosła go na szczyt popularności. Rok po tym sukcesie zagrał w nie mniej słynnym dramacie Skłóceni z życiem (1961; reż. Johna Hustona); gdzie partnerowali mu Clark Gable i Marilyn Monroe. Od tej chwili Wallach nie schodził z ekranów przez kolejne 5 dekad. Następnym słynnym westernem z jego udziałem był obraz Sergio Leone Dobry, zły i brzydki (1966), gdzie stworzył pamiętną kreację tytułowego "Brzydkiego" - bandyty Tuco Ramireza. Inne swoje najsłynniejsze role stworzył m.in. w takich filmach jak: Jak zdobywano Dziki Zachód (1962), Złoto MacKenny (1969), Ojciec chrzestny III (1990) czy Dwóch Jake'ów (1990).

Pomimo upływu lat wciąż pozostawał aktywny zawodowo. W 2010, mając 94 lata pojawił się w dwóch głośnych produkcjach; filmach Autor widmo Romana Polańskiego i Wall Street: Pieniądz nie śpi Olivera Stone'a.

Również w 2010 Amerykańska Akademia Filmowa ogłosiła przyznanie Wallachowi honorowego Oscara za całokształt twórczości aktorskiej.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żoną Eliego Wallacha była nieprzerwanie od 5 marca 1948 aktorka Anne Jackson (ur. 1926). Mieli 3 dzieci: Peter (ur. 1951), Roberta (ur. 1955) i Katherine (ur. 1958). Ich małżeństwo trwało 66 lat i było jednym z najdłuższych i najbardziej udanych w aktorskim środowisku.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Eli Wallach zmarł 24 czerwca 2014 w swoim mieszkaniu na Manhattanie w Nowym Jorku. Odszedł w wieku 98 lat.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Eli Wallach w 1956 (kadr z filmu Baby Doll)
Wallach z żoną Anne Jackson w 2010
Eli Wallach w 2010

Gościnnie wystąpił w serialach telewizyjnych; m.in.: Kojak, Autostrada do nieba, Prawnicy z Miasta Aniołów, Prawo i porządek, Ostry dyżur, Whoopi, Siostra Jackie.

Przypisy

  1. Robert Berkvist: Eli Wallach, Multifaceted Actor, Dies at 98 (ang.). nytimes.com, 2014-06-25. [dostęp 2014-06-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]