Eliot Ness

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eliot Ness
Eliot Ness
Data i miejsce urodzenia 19 kwietnia 1903
Chicago
Data i miejsce śmierci 16 maja 1957
Coudersport
Przyczyna śmierci zawał serca
Narodowość Amerykanin
Uczelnia University of Chicago
Rodzice Peter i Emma Ness
Partnerka Edna Stanley (1929–1938)
Evaline Ness (1939–1945)
Elisabeth Andersen Seaver (1946–1957)
Dzieci Robert, adoptowany w 1947

Eliot Ness (ur. 19 kwietnia 1903 w Chicago, zm. 16 maja 1957 w Coudersport) – amerykański agent federalny i polityk. Dowódca – walczącego z gangiem Ala Capone – legendarnego oddziału tzw. Nietykalnych[1].

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Eliot Ness był najmłodszym z pięciorga dzieci norweskich imigrantów, Petera i Emmy Ness. Uczęszczał do Christian Frenger High School w Chicago. Studiował na Uniwersytecie w Chicago, gdzie był członkiem bractwa Sigma Alpha Epsilon. Studia z z tytułem magistra ekonomii ukończył w 1925 roku. Karierę śledczego rozpoczął w Retail Credit Company w Atlancie. Przydzielony był do obszaru Chicago, gdzie prowadził dochodzenia skierowane na potrzeby informacji kredytowej. Powrócił na uniwersytet, aby podjąć kurs z kryminologii, ostatecznie uzyskując tytuł magistra w tej dziedzinie[2][3].

Skazanie Capone’a[edytuj | edytuj kod]

W 1926 roku pod wpływem szwagra, Alexandra Jamie, agenta Biura Śledczego (przemianowanego w 1935 roku na FBI) Ness wstąpił do działań na rzecz egzekwowania prawa. W 1927 roku wstąpił do Departamentu Skarbu, współpracując z liczącym 300 osób Biurem Prohibicji w Chicago[4].

Po wyborach na stanowisko prezydenta, Herberta Hoovera, oskarżono sekretarza stanu Andrew Mellona o celowe spowolnienia w ściganiu Ala Capone. Rząd Federalny podszedł do problemu z dwóch stron: zwrócono uwagę na uchylanie się przez Capone’a od płacenia podatku dochodowego, a także podkreślano rolę ustawy Volsteada. Ness został wybrany szefem działań, które w ramach ustawy Volsteada miały być wymierzone przeciw nielegalnym browarom i trasom zaopatrujących Capone’a.

Dokumenty Eliota Nessa.

Wśród skorumpowanych organów ścigania w Chicago, Ness przejrzał rejestry agentów Prohibicji, aby stworzyć wiarygodny zespół, składający się początkowo z 50, potem 15, a ostatecznie z 11 mężczyzn, zwanych Nietykalnymi. Naloty przeciw nielegalnym destylarniom i browarom rozpoczęły się natychmiast. W ciągu sześciu miesięcy zajęte browary, jak twierdził Ness, warte były ponad milion dolarów. Głównym źródłem sukcesów grupy Nessa był rozwinięty aparat podsłuchowy. Próba przekupienia przez Capone’a agentów Nessa, została uchwycona przez tego ostatniego i upowszechniona publicznie, co spowodowało utworzenie przez media słynnego przydomka nietykalnych. Doszło do kilku prób zamachu na Nessa, a w jednej z nich jego bliski przyjaciel został zabity.

Wysiłki Nessa i jego oddziału wpływały na osłabienie pozycji Capone’a, ale kluczową rolę w skazaniu tego przestępcy odegrało uchylanie się od podatku dochodowego. W kilku procesach sądowych w 1931 roku Capone został oskarżony o 22 oszustwa podatkowe, jak również o 5000 naruszeń ustawy Volsteada[5]. W dniu 17 października 1931 roku Capone został skazany na 11 lat więzienia, a następnie, po nieudanej apelacji rozpoczął wyrok w 1932 roku[6][7].

Dalsza kariera[edytuj | edytuj kod]

miejsce spoczynku Eliota Nessa w Cleveland

Ness został szefem Biura Prohibicji w Chicago, a w 1934 roku w stanie Ohio. Po zniesieniu Prohibicji w 1933 roku powierzono mu funkcję agenta zajmującego się podatkiem od alkoholu w południowym Ohio, Tennessee i Kentucky, a w 1934 przeniesiono go do Cleveland. W grudniu 1935 roku burmistrz Cleveland, Harold Burton zatrudnił Nessa jako dyrektora ds. bezpieczeństwa. Stawiało go to na na czele zarówno policji, jak i straży pożarnej. Ness stanął też na czele kampanii mającej oczyścić policję z korupcji, jak i zmodernizować departament straży pożarnej[8].

Do 1938 roku życie osobiste Nessa przekształciło się całkowicie, a jego kariera zaczęła mieć pewne wzloty i upadki. Ness silnie skoncentrował się na pracy co mogło przyczynić się do rozwodu z jego pierwszą żoną, Edną. Wypowiedział wojnę mafii, a jego głównymi celami do schwytania byli: „Big” Angelo Lonardo, „Little” Angelo Scirrca, Moe Dalitz, John Angerola, George Angersola i Charles Pollizi. Ness był także dyrektorem ds. bezpieczeństwa, w czasie, gdy w Ohio dochodziło do kolejnych morderstw przez niezidentyfikowanych sprawców od 1935 do 1938 roku. Kariera Eliota Nessa stopniowo się załamywała. Krytycy Nessa wskazywali w tamtym okresie na jego kolejne rozwody, publicznie znaną skłonność do picia, jak i jego zachowanie w wypadku samochodowym w 1942 roku[9].

Ness przeniósł się do Waszyngtonu w 1942 roku, gdzie pracował dla rządu federalnego, kierując walką przeciw prostytucji w społecznościach żyjących wokół baz wojskowych, gdzie choroby weneryczne były poważnym problemem. Stolicę opuścił w 1944 roku, kiedy to został przewodniczącym ds. bezpieczeństwa w firmie Diebold w Ohio. Startował bezskutecznie na burmistrza Cleveland w 1947 roku. Pracował później dla North Ridge Industrial Corporation w Coudersport. Współpraca z Oscarem Fraleyem zaowocowała powstaniem książki The Untouchables w 1957 roku, która została opublikowana miesiąc po jego śmierci w wieku 54 lat na zawał serca[10].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Eliot Ness był trzykrotnie żonaty. W latach 1929-1938 z Emmą Staley (1900-1938), co zakończyło się rozwodem. Następnie w latach 1939-1945 z amerykańską rysownik Evaline Michelow (ponownie rozwód). Jego trzecią żoną była Elizabeth Anderson Seaver (1906-1977), którą poślubił w 1946 roku. W 1947 roku oboje adoptowali syna, Roberta Warnera (1946-1976)[11][9]. Prochy Nessa zostały rozrzucone do jednego z małych stawów na terenie cmentarza Lake View Cemetery w Cleveland[12].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Eliot Ness, Oscar Fraley: The Untouchables. 1957.
  • William T. Rasmussen: Corroborating Evidence. 2006. ISBN 0865345368.
  • James Jessen Badal: In the Wake of the Butcher: Cleveland’s Torso Murders. 2001. ISBN 0873386892.