Elizabeth Taylor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy aktorki. Zobacz też: Elizabeth Taylor – kanadyjska lekkoatletka.
Elizabeth Taylor
Elizabeth Taylor
Imię i nazwisko Elizabeth Rosemond Taylor
Data
i miejsce urodzenia
27 lutego 1932
Hampstead, Wielka Brytania
Data
i miejsce śmierci
23 marca 2011
Los Angeles, USA
Zawód aktorka, producent filmowy
Współmałżonek 1) Conrad Hilton
(1950-1951; rozwód)
2) Michael Wilding
(1952-1957; rozwód)
3) Michael Todd
(1957-1958; owdowienie)
4) Eddie Fisher
(1959-1964; rozwód)
5) Richard Burton
(1964-1974; rozwód)
(1975-1976; rozwód)
6) John Warner
(1976-1982; rozwód)
7) Larry Fortensky
(1991-1996; rozwód)
Lata aktywności 1942-2003
Odznaczenia
Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego Kawaler Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Elizabeth Taylor w Wikicytatach
Taylor w filmie Olbrzym (1956)
Taylor w filmie Kotka na gorącym blaszanym dachu (1958)
Taylor w filmie Kleopatra (1963)
Elizabeth Taylor (1985)

Elizabeth Rosemond Taylor (ur. 27 lutego 1932 w Hampstead, zm. 23 marca 2011 w Los Angeles[1]) – hollywoodzka aktorka urodzona w Wielkiej Brytanii, wyróżniona wieloma nagrodami, w tym dwoma Oscarami: w 1961 za rolę Glorii Wondrous (BUtterfield 8) i w 1967 za rolę Marthy (Kto się boi Virginii Woolf?).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo[edytuj | edytuj kod]

Elizabeth Taylor urodziła się w Hampstead. Jej rodzice byli Amerykanami zamieszkałymi w Anglii. Jej starszy brat Howard urodził się w 1929. Ojciec aktorki, Francis Lenn Taylor (1897–1968) był handlarzem sztuki, a matka, Sara Sothern z domu Warmbrodt (1895–1994), aktorką. W wieku 3 lat zaczęła brać lekcje baletowe. Rok przed wybuchem II wojny światowej rodzice wrócili do Stanów Zjednoczonych.

Genealogia
4. Francis Marion Taylor
(1860-1946)
     
    2. Francis Lenn Taylor
(1897-1968)
5. Elisabeth Mary Rosemond
(1869-1937)
       
      1. Elisabeth Rosemond Taylor
(1932-2011)
6. Samuel Sylvester Warmbrodt
(1861-1948)
   
    3. Sara Viola Warmbrodt
(1895-1994)
   
7. Elisabeth Ann Wilson
(1864-1932)
     
 

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Zadebiutowała w 1942 mając 10 lat w There's One Born Every Minute, a nakręcony rok później kultowy Lassie wróć (Lassie Come Home) przyniósł jej prawdziwą popularność. Pierwszą wielką rolę otrzymała w melodramacie Miejsce pod słońcem (A Place in the Sun). Szczytowy okres jej kariery przypadł na lata 50 i 60 XX wieku, kiedy to w za udział w trzech kolejnych filmach otrzymała nominacje do Oscara, a w 1960 za BUtterfield 8 statuetkę. Jej najwybitniejsze kreacje to bohaterki filmów Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) i Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) (obydwa z 1966)[2]. Jej najsłynniejszą rolą była tytułowa Kleopatra z filmu Josepha L. Mankiewicza z 1963 roku.

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2004 Taylor przyznała, że miała niewydolność serca[potrzebne źródło]. Przeżyła operacje guza mózgu[3] i raka skóry[potrzebne źródło], a także zmagała się z zapaleniem płuc[potrzebne źródło]. Pod koniec życia była samotniczką[potrzebne źródło]. W 2005 opowiedziała się po stronie Michaela Jacksona w jego procesie w Kalifornii pod zarzutem seksualnego wykorzystania dziecka. Piosenkarz został uniewinniony.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Aktorka była mężatką ośmiokrotnie z czego siedem małżeństw zakończyło się rozwodem a raz owdowiała, ponieważ jej mąż Michael Todd zginął w katastrofie lotniczej.

  • 1950-51 – Conrad Hilton Jr.
  • 1952-57 – Michael Wilding (dwoje dzieci: Michael i Christopher)
  • 1957-58 – Michael Todd (córka Liza)
  • 1959-64 – Eddie Fisher
  • 1964-74 oraz 1975-76 – Richard Burton (adoptowana córka)
  • 1976-82 – John Warner
  • 1991-96 – Larry Fortensky

W kwietniu 1959 przeszła konwersję na judaizm i przyjęła imiona Elisheba Rachel[4].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Taylor miała problemy zdrowotne przez wiele lat. W 2004 oficjalnie ogłosiła, że cierpi na przewlekłą niewydolność serca, a w 2009 przeszła operację zastawki serca. W lutym 2011 trafiła na leczenie do szpitala w Los Angeles z objawami niewydolności serca. Aktorka zmarła w otoczeniu rodziny w szpitalu w Los Angeles w wieku 79 lat[5]. Została pochowana 25 marca 2011 w obrządku żydowskim na cmentarzu Forest Lawn w Glendale. Uroczystości pogrzebowe prowadził rabin Jerry Cutler.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

Seriale telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 2003: God, the Devil and Bob jako Sarah (głos)
  • 1996: Pomoc domowa (The Nanny) jako ona sama
  • 1992
    • Simpsonowie The Simpsons jako Maggie Simpson (głos)
    • Kapitan Planeta (Captain Planet and the Planeteers) jako Matka Todda (głos)
  • 1985: Północ-Południe (North and South) jako Madam Conti
  • 1984: Hotel jako Katherine Cole
  • 1983: Wszystkie moje dzieci (All My Children) jako członkini załogi w pałacu
  • 1981: Szpital miejski (General Hospital) jako Helena Cassadine

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

  • 1967

Przypisy

  1. Barbara Hollender: Życie jak barwny film. www.rp.pl, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].
  2. Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 200. ISBN 83-85195-83-1.
  3. A&E Television Networks: Elizabeth Taylor Biography (ang.). [dostęp 2011-03-25].
  4. Jessica Ravitz: Exploring Elizabeth Taylor's Jewish conversion (ang.). religion.blogs.cnn.com, 2011-03-24. [dostęp 2011-03-25].
  5. Sheila Marikar: Hollywood Icon Elizabeth Taylor Dies at 79 (ang.). abcnews.go.com, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Julie Christie
za Darling
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1967
za Kto się boi Virginii Woolf?
Następca
Katharine Hepburn
za Zgadnij, kto przyjdzie na obiad
Poprzednik
Simone Signoret
za Miejsce na górze
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1961
za BUtterfield 8
Następca
Sophia Loren
za Matka i córka
Poprzednik
Susan Hayward
za Chcę żyć!
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w
filmie dramatycznym

1960
za Nagle, zeszłego lata
Następca
Greer Garson
za Sunrise at Campobello