Elizabeth Taylor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy aktorki. Zobacz też: Elizabeth Taylor – kanadyjska lekkoatletka.
Elizabeth Taylor
Elizabeth Taylor
Imię i nazwisko Elizabeth Rosemond Taylor
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1932
Hampstead
Data i miejsce śmierci 23 marca 2011
Los Angeles
Zawód aktorka, producent filmowy
Współmałżonek Conrad Hilton (1950-1951)
Michael Wilding (1952-1957)
Michael Todd (1957-1958)
Eddie Fisher (1959-1964)
Richard Burton (1964-1974), (1975-1976)
John Warner (1976-1982)
Larry Fortensky (1991-1996)
Lata aktywności 1942 – 2003
Odznaczenia
Prezydencki Medal Obywatelski (Stany Zjednoczone) Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego Kawaler Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Elizabeth Taylor w Wikicytatach
Taylor w filmie Olbrzym (1956)
Taylor w filmie Kotka na gorącym blaszanym dachu (1958)
Taylor w filmie Kleopatra (1963)
Elizabeth Taylor (1985)

Elizabeth Rosemond Taylor (ur. 27 lutego 1932 w Hampstead, zm. 23 marca 2011 w Los Angeles[1]) – hollywoodzka aktorka urodzona w Wielkiej Brytanii, wyróżniona wieloma nagrodami, w tym dwoma Oscarami: w 1961 za rolę Glorii Wondrous (BUtterfield 8) i w 1967 za rolę Marthy (Kto się boi Virginii Woolf?).

Spis treści

Biografia[edytuj]

Dzieciństwo[edytuj]

Elizabeth Taylor urodziła się w Hampstead. Jej rodzice byli Amerykanami zamieszkałymi w Anglii. Jej starszy brat Howard urodził się w 1929. Ojciec aktorki był handlarzem sztuki, a matka aktorką. W wieku 3 lat zaczęła brać lekcje baletowe. Rok przed wybuchem II wojny światowej rodzice wrócili do Stanów Zjednoczonych.

Kariera[edytuj]

Zadebiutowała w 1942 mając 10 lat w There's One Born Every Minute, a nakręcony rok później kultowy Lassie wróć (Lassie Come Home) przyniósł jej prawdziwą popularność. Pierwszą wielką rolę otrzymała w melodramacie Miejsce pod słońcem (A Place in the Sun). Szczytowy okres jej kariery przypadł na lata 50 i 60 XX wieku, kiedy to w za udział w trzech kolejnych filmach otrzymała nominacje do Oscara, a w 1960 za BUtterfield 8 statuetkę. Jej najwybitniejsze kreacje to bohaterki filmów Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) i Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) (obydwa z 1966)[2]. Jej najsłynniejszą rolą była tytułowa Kleopatra z filmu Josepha L. Mankiewicza z 1963 roku.

Ostatnie lata[edytuj]

W listopadzie 2004 Taylor przyznała, że miała niewydolność serca[potrzebne źródło]. Przeżyła operacje guza mózgu[3] i raka skóry[potrzebne źródło], a także zmagała się z zapaleniem płuc[potrzebne źródło]. Pod koniec życia była samotniczką[potrzebne źródło]. W 2005 opowiedziała się po stronie Michaela Jacksona w jego procesie w Kalifornii pod zarzutem seksualnego wykorzystania dziecka. Piosenkarz został uniewinniony.

Życie prywatne[edytuj]

Aktorka była mężatką ośmiokrotnie z czego siedem małżeństw zakończyło się rozwodem a raz owdowiała, ponieważ jej mąż Michael Todd zginął w katastrofie lotniczej.

  • 1950-51 – Conrad Hilton Jr.
  • 1952-57 – Michael Wilding (dwoje dzieci: Michael i Christopher)
  • 1957-58 – Michael Todd (córka Liza)
  • 1959-64 – Eddie Fisher
  • 1964-74 oraz 1975-76 – Richard Burton (adoptowana córka)
  • 1976-82 – John Warner
  • 1991-96 – Larry Fortensky

W kwietniu 1959 przeszła konwersję na judaizm i przyjęła imiona Elisheba Rachel[4].

Śmierć[edytuj]

Taylor miała problemy zdrowotne przez wiele lat. W 2004 oficjalnie ogłosiła, że cierpi na przewlekłą niewydolność serca, a w 2009 przeszła operację zastawki serca. W lutym 2011 trafiła na leczenie do szpitala w Los Angeles z objawami niewydolności serca. Aktorka zmarła w otoczeniu rodziny w szpitalu w Los Angeles w wieku 79 lat[5]. Została pochowana 25 marca 2011 w obrządku żydowskim na cmentarzu Forest Lawn w Glendale. Uroczystości pogrzebowe prowadził rabin Jerry Cutler.

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne[edytuj]

  • 2001: Wieczny blask gwiazd (These Old Broads) jako Beryl Mason
  • 1994: Flintstonowie (The Flintstones) jako Pearl Slaghoople
  • 1989: Słodki ptak młodości (Sweet Bird of Youth) jako Alexandra Del Lago
  • 1988: Młody Toscanini (Il Giovane Toscanini) jako Nadina Bulichoff
  • 1987: Poker Alice jako Alice Moffit
  • 1986: There Must Be a Pony jako Marguerite Sydney
  • 1985: Malice in Wonderland jako Louella Parsons
  • 1983: Między przyjaciółmi (Between Friends) jako Deborah Shapiro
  • 1980: Pęknięte lustro (The Mirror Crack'd) jako Marina Rudd
  • 1979: Zimowe zabójstwa (The Winter Kills) jako Lola Comante (niewymieniona w czołówce)
  • 1978: Return Engagement jako Dr Emily Loomis
  • 1977: A Little Night Music jako Desiree Armfeldt
  • 1976
    • Błękitny ptak (The Blue Bird) jako Królowa Światła/Matka/Wiedźma
    • Zwycięstwo nad Entebbe (Victory at Entebbe) jako Edra Vilnofsky
  • 1974: Identikit jako Lise
  • 1973
    • Środa popielcowa (Ash Wednesday) jako Barbara Sawyer
    • Nocne widma (Night Watch) jako Ellen Wheeler
    • Jego rozwód, jej rozwód (Divorce His – Divorce Hers) jako Jane Reynolds
  • 1972
    • Pod mlecznym lasem (Under Milk Wood) jako Rosie Probert
    • Hammersmith Is Out jako Jimmie Jean Jackson
    • X, y i zet (Zee and Co.) jako Zee Blakeley
  • 1970: Jedyna gra w mieście (The Only Game in Town) jako Fran Walker
  • 1969: Anna tysiąca dni (Anne of the Thousand Days) jako Kurtyzana (niewymieniony w czołówce)
  • 1968
    • Tajna ceremonia (Secret Ceremony) jako Leonora
    • Boom jako Flora 'Sissy' Goforth
  • 1967
  • 1966
  • 1965: Brodziec (The Sandpiper) jako Laura Reynolds
  • 1963
  • 1960
    • BUtterfield 8 jako Gloria Wondrous
    • Scent of Mystery jako Prawdziwa Sally Kennedy (niewymieniona w czołówce)
  • 1959: Nagle, zeszłego lata (Suddenly, Last Summer) jako Catherine Holly
  • 1958: Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat on a Hot Tin Roof) jako Maggie Pollitt
  • 1957: W poszukiwaniu deszczowego drzewa (Raintree County) jako Susanna Drake
  • 1956: Olbrzym (Giant) jako Leslie Lynnton Benedict
  • 1954
    • Ścieżka słoni (Elephant Walk) jako Ruth Wiley
    • Rapsodia (Rhapsody) jako Louise Durant
    • Kiedy ostatni raz widziałem Paryż (The Last Time I Saw Paris) jako Helen Ellswirth / Wills
    • Piękny Brummel (Beau Brummell) jako Lady Patricia
  • 1953: The Girl Who Had Everything jako Jean Latimer
  • 1952
    • Ivanhoe jako Rebecca
    • Love is Better Than Ever jako Anastacia Macaboy
  • 1951
  • 1950
    • Ojciec panny młodej (Father of the Bride) jako Kay Banks
    • The Big Hangover jako Mary Belney
  • 1949
    • Małe kobietki (Little Women) jako Amy March
    • Konspirator (Conspirator) jako Melinda Greyton
  • 1948
    • Randka z Judy (A Date with Judy) jako Carol Pringle
    • Julia Misbehaves jako Susan Packett
  • 1947
    • Cynthia jako Cynthia Bishop
    • Życie z ojcem (Life with Father) jako Mary
  • 1946: Odwaga Lassie (Courage of Lassie) jako Kathie Merrick
  • 1944
    • Wielka nagroda (National Velvet) jako Velvet Brown
    • The White Cliffs of Dover jako Betsy Kenney (lat 10)
    • Dziwne losy Jane Eyre (Jane Eyre) jako Helen Burns (niewymieniona w czołówce)
  • 1943: Lassie wróć (Lassie Come Home) jako Priscilla
  • 1942: There's One Born Every Minute jako Gloria Twine

Seriale telewizyjne[edytuj]

  • 2003: God, the Devil and Bob jako Sarah (głos)
  • 1996: Pomoc domowa (The Nanny) jako ona sama
  • 1992
    • Simpsonowie The Simpsons jako Maggie Simpson (głos)
    • Kapitan Planeta (Captain Planet and the Planeteers) jako Matka Todda (głos)
  • 1985: Północ-Południe (North and South) jako Madam Conti
  • 1984: Hotel jako Katherine Cole
  • 1983: All My Children jako Członkini załogi w pałacu
  • 1981: General Hospital jako Helena Cassadine

Produkcja[edytuj]

  • 1967

Przypisy

  1. ↑ Barbara Hollender: Życie jak barwny film. www.rp.pl, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].
  2. ↑ Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 200. ISBN 83-85195-83-1.
  3. ↑ A&E Television Networks: Elizabeth Taylor Biography (ang.). [dostęp 2011-03-25].
  4. ↑ Jessica Ravitz: Exploring Elizabeth Taylor's Jewish conversion (ang.). religion.blogs.cnn.com, 2011-03-24. [dostęp 2011-03-25].
  5. ↑ Sheila Marikar: Hollywood Icon Elizabeth Taylor Dies at 79 (ang.). abcnews.go.com, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].

Linki zewnętrzne[edytuj]

Nagrody
Poprzednik
Julie Christie
za Darling		 Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1967
za Kto się boi Virginii Woolf?		 Następca
Katharine Hepburn
za Zgadnij, kto przyjdzie na obiad
Poprzednik
Simone Signoret
za Miejsce na górze		 Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1961
za BUtterfield 8		 Następca
Sophia Loren
za Matka i córka
Poprzednik
Susan Hayward
za Chcę żyć!		 Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w
filmie dramatycznym
1960
za Nagle, zeszłego lata		 Następca
Greer Garson
za Sunrise at Campobello
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_Taylor&oldid=36462740”