Ella z Nortumbrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ella z Nortumbrii
Król Nortumbrii
Król Nortumbrii
Okres panowania od ok. 862
do 867
Poprzednik Osbert
Następca Egbert I
Dane biograficzne
Śmierć 21 marca 867

Ella z Nortumbrii, Alle, Alli, Ælla, Ælle, Aelle (zm. 21 marca 867) – władca anglosaskiego królestwa Nortumbrii w II połowie IX wieku.

Nieznane jest pochodzenie Elli. Symeon z Durham stwierdza w swej kronice, że nie miał królewskiego pochodzenia[1]. Jest jednak niewykluczone, że był powiązany z dawnym królem Nortumbrii, Redwulfem. Z kolei Roger z Wendover nazywa go bratem Osberta[1].

Trudne jest również datowanie jego panowania: według relacji kronikarzy miał objąć władzę w 862 lub 863 roku, z kolei analiza numizmatów wskazuje, że jeszcze w 866 roku władcą był Osbert.

Według zapisów kronik Ella usunął Osberta z tronu. Kronikarze nazywają go tyranem i uzurpatorem. Według relacji Symeona z Durham, Osbert zdecydował się na próbę odzyskania władzy. Aby sfinansować zbrojnych, zajął ziemie kościelne w Wercewurde (ob. Warkworth) i Tillemuthe (ob. Tillmouth), leżące w północnej części dawnej Bernicji[2]. Z kolei Ella sięgnął po nieruchomości położone w dawnej Deirze: Ileclif (ob. Cliffe) oraz Wigeclif (ob. Wycliffe)[3]. Nortumbria znalazła się na progu wojny domowej.

W tym samym jednak czasie na kraj po raz kolejny najechali Wikingowie pod dowództwem Halfdana Ragnarssona i Ivara Ragnarssona, którzy właśnie podbili Królestwo Anglii Wschodniej[4]. Aby stawić im opór, obaj pretendenci do tronu Nortumbrii zdecydowali się zjednoczyć swe siły i stawić opór najeźdźcom w Yorku[1]. 1 listopada 866 Normanowie zaatakowali York. Oblężenie trwało do 21 marca 867 roku, kiedy to Wikingom udało się zrobić wyłom w fortyfikacjach. Zaatakowali miasto, zabijając Osberta, Ellę i ośmiu innych ealdormanów[1][4]. Skandynawska Saga o synach Ragnara wspomina, że Ella został pojmany a następnie rytualnie zamordowany przez Ivara Ragnarssona, który wykonał na nim rytuał krwawego orła[5]. Miała to być zemsta za to, że Ella zabił ojca braci Ragnarssonów, Ragnara Lodbroka[6].

Po tej bitwie Nortumbria utraciła swą suwerenność i została podzielona: dawna Deira przeszła w ręce zwycięskich Normanów, zaś w Bernicji pozostawili oni marionetkowych lokalnych władców, którzy do 895 roku posiadali tytuł króla Nortumbrii, a później króla Yorku i eldormana Yorku (od 927)[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Yorke, s.138
  2. Aird, s.28
  3. Aird, s.29
  4. 4,0 4,1 Magnusson, s.
  5. Roberta Frank. Viking atrocity and Skaldic verse: The Rite of the Blood-Eagle. „English Historical Review”. 99, kwiecień 1984. doi:10.1093 (ang.). [dostęp 2014-01-28]. 
  6. Holman, s.117

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Osbert z Nortumbrii
Flag of Northumbria.svg Król Nortumbrii
ok. 862–867
Flag of Northumbria.svg Następca
Egbert I z Nortumbrii