Elton John
| Elton John | |
Elton John, 2011 |
|
| Imię i nazwisko | Elton Hercules John, wcześniej Reginald Kenneth Dwight |
| Data i miejsce urodzenia | 25 marca 1947 Pinner, Wielka Brytania |
| Pochodzenie | |
| Instrument | fortepian, śpiew |
| Gatunek | rock, pop, glam rock |
| Zawód | piosenkarz, kompozytor, pianista |
| Aktywność | od 1964 |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |
Sir Elton Hercules John, CBE (ur. 25 marca 1947 w Pinner jako Reginald Kenneth Dwight[1]) – brytyjski piosenkarz, kompozytor i pianista początkowo związany z gatunkami rock and roll i rock psychodeliczny, później ewoluujący w kierunku muzyki środka, soft rocka, stał się w końcu wykonawcą współczesnej muzyki pop.
W 1994 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame[2].
Spis treści |
[edytuj] Dzieciństwo
Reginald rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku 2 lat. Później grą na fortepianie zaczął urozmaicać rodzinne uroczystości, a w wieku 7 lat zaczął pobierać profesjonalne lekcje. Na zajęciach wyróżniał się swymi zdolnościami i umiejętnością komponowania melodii. W wieku 11 lat wygrał stypendium dla juniorów do Royal Academy of Music. W ciągu następnych pięciu lat, uczęszczał tam na sobotnie lekcje, gdzie grywał m.in. utwory Chopina i Bacha oraz śpiewał w akademickim chórze. W wieku 17 lat postanowił opuścić szkołę County Grammar School w Pinner i rozpocząć karierę muzyczną[3].
[edytuj] Kariera muzyczna
[edytuj] Początki
W wieku 15 lat Dwight został weekendowym pianistą pobliskiego pubu Northwood Hills, gdzie grał utwory country z repertuaru Jim Reevesa (He'll Have to Go), irlandzkie piosenki takie jak When Irish Eyes Are Smiling, stare pubowe szlagiery jak Roll Out the Barrel oraz własne utwory.
W 1964 roku poznał wokalistę Longa Johna Baldry'ego i saksofonistę Eltona Deana (później związanego m.in. z Soft Machine) i z nimi uformował swój pierwszy zespół Bluesology. Wkrótce znudziło mu się granie muzyki soulowej w Bluesology i przez ogłoszenie prasowe wytwórni Liberty, szukającej nowych talentów, poznał Berniego Taupina, który został jego tekściarzem i jest nim do dziś jako autor tekstów niemal wszystkich piosenek Eltona Johna.
7 maja 1968 roku Reginald Kenneth Dwight oficjalnie zmienił nazwisko na Elton John (Elton po saksofoniście Eltonie Deanie, a John po Long Johnie Baldrym)[4], a już rok później wydał pierwszy solowy album zatytułowany Empty Sky. Płyta została ciepło przyjęta przez krytyków, ale nie odniosła sukcesu komercyjnego. Natomiast kolejny album Elton John (1970) stał się wielkim hitem, tak jak i utwór Your Song, który skutecznie wypromował macierzystą płytę, która to jako pierwsza zdobyła za Oceanem tytuł złotej. Następne albumy biły rekordy popularności, zwłaszcza w USA. W połowie lat 70. artysta zaczął szokować na koncertach – zarówno strojem, jak i zachowaniem.
[edytuj] Lata 80. i 90.
Muzyka Eltona Johna cały czas się zmieniała. W latach 70. dominował w niej fortepian i gitara. Z okresu lekkiego popowego glamour rocka pochodzi kiczowaty wizerunek artysty, z którym jest najczęściej kojarzony. Zahaczając o styl disco w końcu lat 70. i nową falę w początku osiemdziesiątych, stał się piosenkarzem zrównoważonego popu dla dorosłych. W latach 80. uległ modzie na dźwięki syntetyczne, zaczął też komponować bardziej dynamiczne piosenki jak I'm Still Standing. W latach 90. uwydatnił swój głos w balladach, z których wiele stało się przebojami. Niezmienny w jego twórczości pozostaje fortepian.
Ważniejsze wydarzenia z tego okresu:
- 28 czerwca 1986 r. na pożegnalnym koncercie zespołu Wham! na londyńskim stadionie Wembley w Londynie Elton John wystąpił gościnnie, śpiewając z George'em Michaelem piosenkę Candle in the Wind.
- 20 kwietnia 1992 r. wziął udział w koncercie The Freddie Mercury Tribute Concert, poświęconym pamięci Freddiego Mercury'ego. Z Axlem Rose wykonał Bohemian Rhapsody i The Show Must Go On.
- W 1994 r. został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.
- W marcu 1995 roku Elton John i Tim Rice otrzymali Oscara za piosenkę Can You Feel the Love Tonight z filmu Król Lew.
- W 1995 roku otrzymał nagrodę Polar Music Prize Szwedzkiej Akademii Muzycznej.
- 27 lutego 1996 r. w Pałacu Buckingham w Londynie odebrał Order Imperium Brytyjskiego, przyznany mu przez królową[5].
- W 1996 roku otrzymał nagrodę Royal Academy of Music jako jedyny w historii kompozytor muzyki rozrywkowej.
- Rok 1997 był dla artysty trudny ze względu na śmierć jego bliskich przyjaciół: Gianniego Versace, włoskiego projektanta mody i Księżnej Diany. Piosenka Candle in the Wind z nowym tekstem zaśpiewana przez Eltona na pogrzebie Diany sprzedała się w 32 mln egzemplarzy, pobijając dotychczasowy rekord sprzedaży singla ustanowionego przez Binga Crosby utworem White Christmas.
- 1 stycznia 1998 r. Królowa Elżbieta II nadała Eltonowi szlachectwo za promocję kultury brytyjskiej w świecie. Uroczystość odbyła się 24 lutego.
- 25 lutego 1998 r. zdobył swoją piątą nagrodę Grammy w kategorii najlepszy męski wykonawca popowy za piosenkę Candle in the Wind – w jednym roku zdobył 3 najważniejsze nagrody amerykańskiego przemysłu muzycznego, pozostałe to nagroda magazynu Billboard (ang. Billboard Magazine Award) i American Music Award w kategorii najlepszy dojrzały wykonawca męski.
- W 1998 r. odeszli kolejni znajomi Eltona: Tammy Wynette, Linda McCartney i Frank Sinatra. Sam Elton pokłócił się ze swoim wieloletnim menedżerem Johnem Reidem, kończąc z nim współpracę.
- Również w 1998 r. Elton skomponował muzykę do dwóch musicali wytwórni Disneya, która po sukcesie ścieżki dźwiękowej filmu Król Lew zaproponowała jemu i Timowi Rice'owi stałą współpracę: do musicalowej wersji Króla Lwa (przedstawienie zdobyło 6 nagród Tony) i do musicalu Aida.
[edytuj] Życie osobiste
W 1976 roku ogłosił publicznie, że jest osobą biseksualną, jednak później to odwołał i określił się, jako gej. 14 lutego 1984 r. na prośbę swojej matki poślubił Niemkę Renatę Blauel, z którą po czterech latach się rozwiódł.
W 1993 roku poznał 30-letniego Davida Furnisha, który wkrótce został jego partnerem. 21 grudnia 2005, po 12 latach współżycia, zawarli cywilny związek partnerski na zamku w Windsorze. 25 grudnia (Boże Narodzenie) 2010 anonimowa kobieta-surogatka urodziła syna[6], którego John wraz z partnerem adoptowali. Chłopca nazwali Zachary Jackson Levon Furnish-John[7]. Jego matką chrzestną została Lady Gaga[6].
[edytuj] Uzależnienia i zdrowie
Przez dość długi okres swojej kariery walczył z uzależnieniem od alkoholu, kokainy, jedzenia czy szaleństwa zakupowego, a w latach 80. również z bulimią. Bywały okresy kiedy nie brał narkotyków i zaczynał wracać do zdrowia, ale zawsze kończyło się to jednak kolejnym powrotem do nałogu i jeszcze silniejszym uzależnieniem. Po 16 latach choroby rozpoczął terapię odwykową, na tę decyzję wpłynęła śmierć Ryana White, amerykańskiego nastolatka, który zmarł na AIDS w 1990 roku (na jego pogrzebie Elton zagrał utwór Skyline Pigeon); a także jego ówczesny partner Hue, który podobnie jak Elton był alkoholikiem, narkomanem i bulimikiem[8].
5 stycznia 1987 r. artysta przeszedł poważną operację strun głosowych w szpitalu w Australii. Tym samym stracił swój głęboki głos i zyskał charakterystyczną do dzisiaj chrypkę. Piosenkarz był posądzany o znaczące problemy finansowe spowodowane rozrzutnością. W latach 90. Elton nawiązał przyjaźń z Michaelem Jacksonem, który w 1997 roku zadedykował mu album Blood on the Dance Floor (HIStory in the Mix), wyrażając tym samym wdzięczność za wsparcie, jakim Brytyjczyk obdarzał Jacksona podczas jego walki z uzależnieniem od środków przeciwbólowych. W lipcu 1999 roku Eltonowi wszczepiono sztuczny rozrusznik serca.
[edytuj] Rezydencje
Domy gwiazdora rozsiane są po całym świecie. W Old Windsor ma 15-hektarową wiejską posiadłość Woodside z trzema jeziorami, basenem, windą i prywatnym kinem, w Londynie jego apartamenty sąsiadują z siedzibą królowej Elżbiety, jest również właścicielem luksusowych apartamentów w Atlancie, Nicei, Wenecji, posiadłości Castel Mont Alban na Lazurowym Wybrzeżu i apartamentu w hotelu Caesars Palace w Las Vegas. Mieszkanie to zostało zaprojektowane na specjalne zamówienie Eltona, który co roku gra w tym mieście kilkadziesiąt koncertów. Wystrojem wnętrz zajęła się Jane Carroll, pracująca dla największych gwiazd dekoratorka wnętrz.
[edytuj] Inne
Jest ojcem chrzestnym syna Johna Lennona, Seana. Artysta jest kolekcjonerem sztuki i posiada jedną z największych prywatnych kolekcji fotografii na świecie[9].
[edytuj] Twórczość
[edytuj] Twórczość
Główny artykuł: Dyskografia Eltona Johna
- Albumy studyjne
- Empty Sky (1969)
- Elton John (1970)
- Tumbleweed Connection (1970)
- Madman Across the Water (1971)
- Honky Chateau (1972)
- Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player (1973)
- Goodbye Yellow Brick Road (1973)
- Caribou (1974)
- Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy (1975)
- Rock of the Westies (1975)
- Blue Moves (1976)
- A Single Man (1978)
- Victim of Love (1979)
- 21 at 33 (1980)
- The Fox (1981)
- Jump Up! (1982)
- Too Low for Zero (1983)
- Breaking Hearts (1984)
- Ice on Fire (1985)
- Leather Jackets (1986)
- Reg Strikes Back (1988)
- Sleeping With the Past (1989)
- The One (1992)
- Duets (1993)
- Made in England (1995)
- The Big Picture (1997)
- Songs from the West Coast (2001)
- Peachtree Road (2004)
- The Captain & the Kid (2006)
- The Union z Leonem Russellem (2010)
- Ścieżki dźwiękowe, albumy teatralne
- Friends (ścieżka dźwiękowa) (soundtrack)
- The Lion King Soundtrack (1994)
- Aida (1998)
- The Muse (1999)
- The Road to El Dorado (soundtrack) (2000)
- Billy Elliot (2005)
- Lestat (2005)
- Filmy
- Elton John: Me, Myself & I (2007) jako on sam
- Country Miśki, US (2002) jako on sam
- Spice World, UK (1997) jako on sam
- Tommy, UK (1975) jako Pinball Wizard
- Born to Boogie, US jako on sam z Marco Bolanem i Ringo Starrem
[edytuj] Single
- 1968 I've Been Loving You
- 1969 Lady Samantha, It's Me That You Need
- 1970 Border Song, Rock n'Roll Madonna, From Denver To L.A., Your Song
- 1971 Friends, Leavon
- 1972 Mona Lisas and Mad Hatters, Rocket Man
- 1973 Daniel, Bennie and the Jets, Goodbye Yellow Brick Road
- 1974 Step Into Christmas, The Bitch Is Back
- 1975 Ego, Philadelphia Freedom
- 1976 Pinball Wizard, Sorry Seems to Be the Hardest Word, Don't Go Breaking My Heart (With Kiki Dee)
- 1978 Song For Guy
- 1979 Are You Ready for Love
- 1980 Little Jeannie
- 1981 Chloe, Nobody Wins, Heels of the Wind, Facist Faces, Carla Etude, Just Like Belgium, Breaking Down the Barriers
- 1982 Blue Eyes, Empty Garden
- 1983 I'm Still Standing, Kiss the Bride, I Guess That's Why They Call It the Blues
- 1984 Passengers, Who Wears These Shoes, In Neon, Sads Songs (Say So Much)
- 1985 Nikita, Cry to Heaven, Wrap Her Up
- 1986 Leather Jackets
- 1988 I Don't Wanna Go on with You Like That, Town of Plenty, A Word in Spanish
- 1989 Sacrifice, Healing Hands, Whispers, Club at the End of the Street
- 1990 You Gotta Love Someone, Easier To Walk Away
- 1992 The One, Runaway Train, Simple Life, The Last Song
- 1993 True Love (z Kiki Dee)
- 1994 Circle of Life, Can You Feel the Love Tonight
- 1995 Made in England, Believe, Blessed, Please
- 1996 You Can Make History (Young Again), Live Like Horses (z Luciano Pavarottim)
- 1997 Recover Your Soul, Something About the Way You Look Tonight
- 1999 Written in the Stars (z LeAnn Rimes)
- 2000 Someday Out of the Blue
- 2001 I Want Love, This Train Don't Stop There Anymore, Original Sin
- 2002 Sorry Seems to Be the Hardest Word (z Blue), Your Song (z Alessandro Safina)
- 2004 Turn the Light Out When You Leave, All That I'm Allowed
- 2005 Ghetto Gospel, Electricity
- 2006 Tinderbox, The Bridge
- 2010 If It Wasn't For Bad
[edytuj] DVD
- The Very Best of Elton John (1990, 2000)
- Elton John Live in Barcelona (1992, 2000)
- Love Songs (1995, 2001)
- Classic Albums – Elton John: Goodbye Yellow Brick Road (2001)
- Elton John One Night Only: The Greatest Hits Live at Madison Square Garden (2001)
- Live In Australia (nagrane w 1987, 2003?)
- To Russia with Elton (nagrane w 1980, 2004)
- Dream Ticket (DVD) 4-Disc Box Set (2004)
- Two Rooms: Celebrating the Songs of Elton John & Bernie Taupin (nagrane w 1991, 2005)
- Elton 60 – Live at Madison Square Garden (2 DVD set) (2007)
[edytuj] Twórczość filmowa i musicalowa
- 1971 – napisał ścieżkę dźwiękową do filmu Friends (1971).
- 1972 – wystąpił w musicalu Marca Bolana Born to Boogie (1972).
- 1975 – wystąpił jako Czarodziej w filmowej wersji rockowej opery Tommy (1975) Kena Russella.
- 1994 – z Timem Ricem stworzył ścieżkę dźwiękową do filmu animowanego Król Lew (1994).
- 1998 – również z Timem Ricem skomponował muzykę do musicalu Aida (1998), za którą zdobyli później nagrodę Tony, a także Grammy za najlepszy musical.
- 1999 – napisał muzykę do filmu Muza (1999).
- 2000 – skomponował piosenki do animowanego filmu Droga do El Dorado (2000).
- 2001 – piosenki Tiny Dancer i Mona Lisas and Mad Hatters zostały użyte w soundtracku do filmu U progu sławy (2000).
- 2001 – wystąpił gościnnie w jednym z odcinków serialu Will & Grace, w którym zagrał samego siebie.
- 2001 – pojawił się jako John w animowanym filmie Bob Budowniczy w odcinku A Christmas to Remember.
- 2003 – piosenka The Heart of Every Girl ukazała się jako utwór tytułowy w filmie Uśmiech Mony Lizy (2003).
- 2005 – piosenka My Father's Gun ukazała się w filmie Elizabethtown (2005).
- 2005 – napisał muzykę do brytyjskiego musicalu Billy Elliot.
- 2006 – napisał melodię do krótkometrażowego Broadwayowskiego musicalu Lestat.
[edytuj] Działalność charytatywna
13 lipca 1985 roku Elton John wystąpił na koncercie charytatywnym Live Aid zorganizowanym przez Boba Geldofa. Wraz z ponad 50 innymi gwiazdami muzyki zebrał ponad 100 milionów dolarów na rzecz ofiar głodu w Afryce. Zaangażował się w zbieranie funduszy na walkę z AIDS, na co wpływ miała wywołana tą chorobą śmierć jego przyjaciół (Ryan White i Freddie Mercury). W roku 1986 dołączył do takich artystów jak Dionne Warwick, Gladys Knight i Stevie Wonder by nagrać singiel That's What Friends Are For, ze sprzedaży którego całkowity dochód przeznaczony został fundacji American Foundation for AIDS Research.
W 1992 roku artysta powołał do życia Elton John AIDS Foundation, która finansuje programy ds. profilaktyki HIV/AIDS, przeciwdziała uprzedzeniom i dyskryminacji wobec ludzi dotkniętych AIDS oraz wspiera ludzi żyjących z ryzykiem zarażenia się wirusem HIV. W 2006 roku John przeznaczył jeden ze swoich dwóch czerwonych fortepianów Yamaha, na którym grał na koncertach w Las Vegas, na aukcję internetową eBay i zysk ze sprzedaży przeznaczył na fundację. 29 lipca 1993 r. sprzedał swoją kolekcję 48 000 płyt za 271 500 dolarów, które zasiliły charytatywny fundusz Terrence Higgins, pomagający chorym na AIDS.
5 lipca 2001 r. podczas charytatywnego przyjęcia w swojej posiadłości w Windsorze zebrał 1,3 miliona dolarów na walkę z AIDS. 30 września 2003 r. w domu aukcyjnym Sotheby's wystawiono na sprzedaż wyposażenie rezydencji Eltona Johna w zachodniej dzielnicy Londynu Holland Park. Sprzedano ponad 400 przedmiotów, m.in. poduszki Versacego, łóżko w stylu art déco, meble w stylu biedermeier, obrazy, za łączną sumę 2,24 miliona dolarów. Od 2004 roku muzyk corocznie otwiera sklep ze swoimi używanymi ubraniami[10]. W styczniu 2008 r. zakupił 120 terenowych motocykli dla służb medycznym w Lesotho. Podczas wizyty piosenkarza w Maseru, stolicy Lesotho, doszło do symbolicznego przekazania motocykli. Corocznie organizuje bal charytatywny White Tie & Tiara dla sławnych osobistości. W 2007 roku na balowej aukcji wystawiony był na sprzedaż Rolls Royce Phantom drophead coupe i prace artystyczne Tracey Emin, przedmioty te sprzedano za kwotę 800 000 funtów, a całkowita suma zebrana podczas imprezy wyniosła 4 600 000 funtów[11]. 27 czerwca 2008 r. odbył się on po raz dziesiąty. W grudniu 2008 r. muzyk przekazał dwóm szpitalom 1000 biletów na swój koncert, władze placówek sprzedały wejściówki za symboliczne sumy, zaś zyski przekazały na cele charytatywne.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ allmusic ((( Elton John > Biography )))
- ↑ Rock 'n' Roll Hall of Fame Inductees 1986 – 2010 (ang.). digitaldreamdoor.nutsie.com. [dostęp 2010-05-01].
- ↑ Philip Norman: Elton John. Simon & Schuster, 1993. ISBN 0671797298. (ang.)
- ↑ Change of name. „The London Gazette”. 45571, s. 403, styczeń 1972. [dostęp 2009-09-13].
- ↑ Life Peers to Order of the Companion of Honour (ang.). 1997-12-31. [dostęp 2009-09-13].
- ↑ 6,0 6,1 Rebecca Cope: Elton John reveals Lady Gaga Godmother (ang.). Marie Claire, 2011-04-06. [dostęp 2011-05-02].
- ↑ J. Rodriguez: Elton John, husband welcome new son (ang.). 2010-12-28. [dostęp 2011-03-09].
- ↑ CNN Larry King Live, Interview with Elton John (ang.). [dostęp 2009-09-13].
- ↑ Laura Coverson: Art or Porn? Elton John's Photos Seized (ang.). 2007-09-27. [dostęp 2009-09-13].
- ↑ Elton John turns rags to riches for charity (ang.). 2006-04-12. [dostęp 2009-09-13].
- ↑ Hilary Alexander: White tie and tiara ball (ang.). 2007-06-29. [dostęp 2009-09-13].