Emeryk Hutten-Czapski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Emeryk Zachariasz Mikołaj Seweryn Hutten-Czapski
Emeryk Zachariasz Mikołaj Seweryn Hutten-Czapski
Akwaforta, W.A. Bobrow, 1876
Odmiana hrabiowska herbu Leliwa nadana Emerykowi w Rosji w 1874
Odmiana hrabiowska herbu Leliwa nadana Emerykowi w Rosji w 1874
Data urodzenia 17 października 1828
Miejsce urodzenia Stańków
Data śmierci 23 lipca 1896
Miejsce śmierci Kraków
Rodzice Karol Czapski
Fabianna Obuchowiczówna
Małżeństwo Elżbieta Karolina von Meyendorff
Dzieci 1. Karol 2. Jerzy 3. Elżbieta

Emeryk Zachariasz Mikołaj Seweryn Hutten-Czapski herbu Leliwa, hrabia (ur. 17 października 1828, Stańków k. Mińska Litewskiego - zm. 23 lipca 1896 w Krakowie)[1] kolekcjoner, numizmatyk, uczony.

Zarys biografii[edytuj | edytuj kod]

Syn Karola Józefa Czapskiego, szambelana Króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego i Fabianny Obuchowiczówny. Pochodził od Franciszka Stanisława Kostki Czapskiego, w czasach I Rzeczypospolitej ostatniego wojewody chełmińskiego, był potomkiem najzamożniejszej linii Czapskich, która odziedziczyła część dóbr radziwiłłowskich na Białorusi i Wołyniu i przeniosła się tam z b. Prus Królewskich. Po studiach w Petersburgu Czapski wstąpił do rosyjskiej służby państwowej, w której osiągnął wysokie stanowiska: szambelan dworu, tajny radca, (1863-1864) gubernator Nowogrodu Wielkiego, generalny dyrektor departamentu leśnego w ministerstwie dóbr państwa rosyjskiego, 1865 wicegubernator Petersburga. W roku 1874 władze rosyjskie zezwoliły na dołączenie przydomka "Hutten" (zob. Bogdan Hutten-Czapski, rodzina) do nazwiska i uznały hrabiowski tytuł nadany rodzinie 100 lat przedtem w Prusach. Czapski opuścił służbę państwową w r. 1879 i przeniósł się do swego majątku Stańkowa, gdzie przez lata gromadził swą kolekcję monet ruskich i polskich, medali i orderów, banknotów, grafik rosyjskich i polskich, militariów, szkła, tkanin, obrazów i starodruków. W roku 1894 przeniósł się wraz z kolekcjami do Krakowa. Po jego śmierci rodzina stworzyła dla kolekcji Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w Krakowie, w r. 1903 przekazała zbiory miastu (obecnie: część Muzeum Narodowego w Krakowie). Jego pięciotomowa praca o polskich monetach ma do dziś podstawową wartość źródłową.

Z żoną Elżbietą Karoliną von Meyendorff (1833-1916) hrabia Emeryk miał czwórkę dzieci: Zofię, Karola (1860 - 1904), prezydenta Mińska, Jerzego (1861- 1930) i Elżbietę. Wnukami Emeryka Czapskiego byli Józef Czapski i Maria Czapska oraz poseł Emeryk August Hutten-Czapski[2], prawnukiem - Janusz Przewłocki.

Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Rakowickim, w kwaterze 45[3].

Prace Emeryka Hutten-Czapskiego[edytuj | edytuj kod]

  • Udielnyja, wielikokniażeskija i carskija diengi driewniej Rossiji, St. Petersburg 1871
  • Catalogue de la collection des médailles et monnaies polonaises, tom 1 - 5, Kraków 1871-1916
  • Spis rycin przedstawiających portrety przeważnie polskich osobistości, Kraków 1901
  • Przewodnik po Muzeum hrabiego Emeryka Hutten-Czapskiego, Kraków 1902

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny, tom IV, Kraków 1938
  • Maria Kocójowa, Pamiątkom ojczystym ocalonym z burzy dziejowej, Kraków 1978
  • Tadeusz Kałkowski, Tysiąc lat monety polskiej, Kraków 1981

Przypisy

  1. Emeryk hrabia Hutten-Czapski (1828-1896) (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego. [dostęp 2009-11-30].
  2. Emeryk Hutten-Czapski Jr (pol.). Towarzystwo Przyjaciół Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego. [dostęp 18 lutego 2009].
  3. Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 103. ISBN 83-08-01428-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]