Emetyk
| Emetyk | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 winian antymonylowo-potasowy |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | C8H4K2O12Sb2·3H2O | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 667,87 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | bezbarwne kryształki lub biały proszek o słodkawym smaku[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 28300-74-5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 16682940[3] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Emetyk (gr. εμετικός emetikós – wymiotny) – organiczny związek chemiczny, sól potasowo-antymonowa kwasu winowego, stosowana w leczeniu chorób tropikalnych oraz jako lek powodujący wymioty[4][5].
Spis treści |
Budowa[edytuj]
Emetykowi przypisuje się trójwodną strukturę dimeryczną z tetraskoordynowanym atomem antymonu[3] lub półwodną strukturę monomeryczną z kationem antymonylowym, O=Sb+[4][6].
Zastosowanie[edytuj]
Emetyk, stosowany doustnie lub podskórnie[7], działa przez pobudzenie ośrodka wymiotnego w mózgu lub podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Stosowany był celem usuwania związków toksycznych z żołądka. Emetyki używane były również w terapii chorób tropikalnych takich jak schistosomatozy[8].
Słowo „emetyk” oznaczać też może każdy lek wymiotny[9].
Antyemetyk[edytuj]
Lek zapobiegający lub zmniejszający nudności i wymioty. Używany przede wszystkim w leczeniu efektów ubocznych chemioterapii i radioterapii oraz choroby lokomocyjnej.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 115. ISBN 8371832400.
- ↑ 2,0 2,1 Klasyfikacja i oznakowanie substancji wynika ze wspólnego określenia zagrożeń dla „związki antymonu” (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-02-17].
- ↑ 3,0 3,1 Emetyk – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ 4,0 4,1 Encyklopedia Techniki. Chemia. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965.
- ↑ Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- ↑ Bharati Gupta, Krishna Swaroop Gupta, Yugul Kishore Gupta. Kinetics and mechanism of the silver(I)-catalyzed oxidations of arsenic(III) and antimony(III) with peroxodiphosphate in acetate buffers. „J. Chem. Soc., Dalton Trans.”, s. 1873-1876, 1984. doi:10.1039/DT9840001873.
- ↑ "Medycyna : Czasopismo tygodniowe dla lekarzy – praktyków", 1882. T.10, nr 30, s. 503.
- ↑ Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.
- ↑ Wymiotne leki. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-04-15].
