Emetyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Emetyk
winian antymonowo-potasowy
winian antymonowo-potasowy
winian antymonylowo-potasowy
winian antymonylowo-potasowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H4K2O12Sb2·3H2O
Masa molowa 667,87 g/mol
Wygląd bezbarwne kryształki lub biały proszek o słodkawym smaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 28300-74-5
PubChem 16682940[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Emetyk (gr. εμετικός emetikós – wymiotny) – organiczny związek chemiczny, sól potasowo-antymonowa kwasu winowego, stosowana w leczeniu chorób tropikalnych oraz jako lek powodujący wymioty[4][5].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Emetykowi przypisuje się trójwodną strukturę dimeryczną z tetraskoordynowanym atomem antymonu[3] lub półwodną strukturę monomeryczną z kationem antymonylowym, O=Sb+[4][6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Emetyk, stosowany doustnie lub podskórnie[7], działa przez pobudzenie ośrodka wymiotnego w mózgu lub podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Stosowany był celem usuwania związków toksycznych z żołądka. Emetyki używane były również w terapii chorób tropikalnych takich jak schistosomatozy[8].

Słowo „emetyk” oznaczać też może każdy lek wymiotny[9].

Antyemetyk[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Leki przeciwwymiotne.

Lek zapobiegający lub zmniejszający nudności i wymioty. Używany przede wszystkim w leczeniu efektów ubocznych chemioterapii i radioterapii oraz choroby lokomocyjnej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 115. ISBN 8371832400.
  2. 2,0 2,1 Klasyfikacja i oznakowanie substancji wynika ze wspólnego określenia zagrożeń dla „związki antymonu(pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2012-02-17].
  3. 3,0 3,1 Emetyk – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. 4,0 4,1 Encyklopedia Techniki. Chemia. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965.
  5. Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  6. Bharati Gupta, Krishna Swaroop Gupta, Yugul Kishore Gupta. Kinetics and mechanism of the silver(I)-catalyzed oxidations of arsenic(III) and antimony(III) with peroxodiphosphate in acetate buffers. „J. Chem. Soc., Dalton Trans.”, s. 1873-1876, 1984. doi:10.1039/DT9840001873. 
  7. "Medycyna : Czasopismo tygodniowe dla lekarzy – praktyków", 1882. T.10, nr 30, s. 503.
  8. Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.
  9. Wymiotne leki. Encyklopedia PWN. [dostęp 2010-04-15].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.