Emil Kumor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Emil Kumor
Krzyś
Podpułkownik Podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1899
Schodnica
Data śmierci 28 grudnia 1957
Przebieg służby
Lata służby od 1916
Stanowiska kierownik Wydziału Legalizacji Armii Krajowej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej

Emil Kumor, ps. Krzyś (ur. 14 stycznia 1899[1] w Schodnicy[1], zm. 28 grudnia 1957[2]) – podpułkownik, żołnierz kampanii wrześniowej i powstania warszawskiego, kierownik Wydziału Legalizacji polskiej armii podziemnej. Inicjator i organizator Akcji Góral[3] podczas której przejęto niemiecki transport pieniędzy o wartości 105 mln złotych.

Życiorys[4][edytuj | edytuj kod]

W 1916 roku wstępuje jako ochotnik do 2. pp Legionów, gdzie awansuje do stopnia podporucznika. W okresie międzywojennego dwudziestolecia pełni nadal (w stopniu porucznika a następnie kapitana) służbę w wojsku. W latach 1922-1929 jest dowódcą kompanii w 9. pułku piechoty a następnie, w latach trzydziestych, w 40. pułku piechoty. Przez 5 lat pełni funkcję adiutanta dowódcy Korpusu Kadetów we Lwowie; z kolei - do chwili wybuchu wojny - jest adiutantem dowódcy Okręgu Korpusu Lwów, a następnie Okręgu Korpusu Toruń - gen. bryg. Michała Karaszewicz-Tokarzewskiego.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku Emil Kumor brał udział w bitwie pod Kutnem, a następnie wraz z gen. Tokarzewskim i grupą kilkunastu oficerów przedostał się do oblężonej Warszawy. Należał do ścisłego sztabu gen. Tokarzewskiego i brał czynny udział w formowaniu pierwszej na terenie kraju organizacji podziemnej - Służby Zwycięstwu Polski. Później, z chwilą utworzenia Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, pełnił odpowiedzialne funkcje w Oddziale I, a następnie w Oddziale VII Sztabu Komendy Głównej Armii Krajowej. W tym okresie swej działalności położył duże zasługi kierując Wydziałem Legalizacji oraz organizując na terenie Warszawy sieć skrytek i lokali konspiracyjnych. Urządził, między innymi, lokal dla gen. Roweckiego - "Grota" - dowódcy Armii Krajowej.

W 1942r. awansował do stopnia majora. W tym samym roku inicjuje, a rok później organizuje słynną akcje "Góral", której przygotowaniem kierował bezpośrednio gen. "Grot" i w której oddziały Armii Krajowej zdobyły na ulicy Senatorskiej 105 milionów złotych, transportowanych przez Niemców z Banku Emisyjnego.

W czasie powstania warszawskiego (1 sierpnia - 3 października 1944) pełnił funkcję inspektora odcinka bojowego w Śródmieściu. Zorganizował w tym czasie powstańczą wytwórnię granatów, oraz przyczynił się do wykrycia i zabezpieczenia w magazynach Haberbuscha wielkich zapasów zboża, wykorzystanych później do wyżywienia walczącej Warszawy.

Po upadku powstania trafił do niewoli niemieckiej i został umieszczony w Oflagu II c w Woldenbergu (Dobiegniew). Po uwolnieniu jeńców polskich przez wojska radzieckie w styczniu 1945 roku powrócił do kraju u zgłosił się do szeregów Wojska Polskiego. Początkowo pełnił funkcję zastępcy dowódcy 41. pułku piechoty w Goleniowie, później był dowódcą 62. pułku piechoty stacjonującego w Skierniewicach, a następnie w Ełku, gdzie brał czynny udział w pracach przy odbudowie zniszczonych terenów, zyskując uznanie miejscowego społeczeństwa.

W 1946 roku, z powodu złego stanu zdrowia, przeszedł na własną prośbę w stan spoczynku. W 1949 roku został z przyczyn politycznych aresztowany i osadzony w więzieniu, skąd po umorzeniu toczącego się w tym czasie śledztwa został zwolniony w 1953 roku.

Od tego czasu, w chwilach wolnych od pracy zarobkowej, poświęcał się pracy publicystycznej, zamieszczając w czasopismach szereg artykułów na temat działalności polskiego ruchu oporu w okresie okupacji.

Dnia 28 grudnia 1957 roku umiera nagle na serce.

Posiadał odznaczenia: order Virtuti Militari V klasy i Odrodzenia Polski IV klasy, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Krzyż Partyzancki i inne. Czterokrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 7
  2. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 9
  3. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 10
  4. Emil Kumor: Wycinek z historii jednego życia, str. 7-9

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]