Emily Dickinson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Emily Dickinson
Black-white photograph of Emily Dickinson2.png
Portret Emily Dickinson z późniejszego okresu jej życia, stworzony na podstawie dagerotypu z 1846 lub 1847 roku
Imiona i nazwisko Emily Elizabeth Dickinson
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1830,

Amherst

Data i miejsce śmierci 15 maja 1886,

Amherst

Narodowość amerykańska
Dziedzina sztuki poezja
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Emily Dickinson w Wikicytatach

Emily Elizabeth Dickinson (ur. 10 grudnia 1830 w Amherst w stanie Massachusetts, zm. 15 maja 1886 tamże) – poetka amerykańska.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako drugie z trójki dzieci Edwarda Dickinsona − zamożnego prawnika, skarbnika Amhert College[1], kongresmena − i Emily Norcross. Dziadkiem Emily był Samuel Fowler Dickinson, założyciel Amhert College. W domu obowiązywały surowe protestanckie reguły. Do końca życia pozostała niezamężna − opiekowała się domem i rodzicami. Rodzinne miasto Amherst opuszczała tylko kilkakrotnie, by odwiedzić Filadelfię, Waszyngton i dwa razy Boston. Pisać wiersze zaczęła około 30 roku życia. W 1862 wysłała kilka z nich do wydawnictwa "Atlantic Monthly", lecz redaktor Thomas Wentworth Higginson odmówił druku ze względu na ich nowatorską formę. Jednakże przez wiele lat korespondował z autorką i doradzał jej w sprawach poezji.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W czasie życia Emily Dickinson w czasopismach ukazało się – anonimowo i bez jej wiedzy – siedem wierszy. Po śmierci poetki jej młodsza siostra Lavinia odkryła w zamkniętym na klucz kuferku rękopisy 1775 wierszy Emily. Lavinia poprosiła o pomoc w ich wydaniu Mabel Loomis Todd, żonę miejscowego profesora astronomii, zdolną malarkę i przyjaciółkę poetki.

Po wielu staraniach i przy pomocy Thomasa Higginsona udało się wydać twórczość Dickinson. Jednak wiersze zostały przeredagowane, aby zachować zgodność z ówcześnie panującymi konwenansami i regułami estetycznymi. Z publikacji niektórych z nich w ogóle zrezygnowano w obawie przed opinią publiczną. Wydane wiersze zdobyły sporą popularność, a ich autorkę zaczęto nazywać pustelnicą z Amherst[2][3]. Dopiero w 1955 roku ukazała się kompletna edycja poezji Emily Dickinson zredagowana przez Thomasa H. Johnsona. Po wydaniu tych wierszy medytacyjna liryka Emily została w pełni doceniona, a autorkę uznano za najwybitniejszą i najbardziej oryginalną poetkę amerykańską.

Wiersze Emily Dickinson zawierają motywy łączące drobne spostrzeżenia z życia domowego z egzystencjalnymi refleksjami; metafizyczne rozważania nad ostatecznym przeznaczeniem; powtarzające się wątki zawiedzionych uczuć i cierpienia. Większość wierszy kończy się dowcipną i pełną gorzkiego sarkazmu puentą.

Na język polski wiersze Emily Dickinson przekładali m.in.: Kazimiera Iłłakowiczówna, Ludmiła Marjańska, Stanisław Barańczak i Maciej Maleńczuk (ten ostatni na potrzeby własnych adaptacji muzycznych).

Przypisy

  1. Stanisław Barańczak: Wstęp. W: Emily Dickinson: 100 wierszy: Emily Dickinson. Kraków: Arka, 1990, s. 10, seria: Biblioteczka Poetów Języka Angielskiego (t. 1). ISBN 8385123008.
  2. Mirosław Bańko: Słownik peryfraz, czyli wyrażeń omownych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 9788301157555.
  3. Emily Dickinson (ang.). poetryoutloud.org. [dostęp 2013-01-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]