Encyklopedia Britannica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Encyclopædia Britannica
Encyklopedia Britannica
Częstotliwość nieregularne
Kraj Stany Zjednoczone
Wydawca Encyclopædia Britannica, Chicago
Rodzaj czasopisma publikacja informacyjna
Pierwsze wydanie XVIII w.
Redaktor naczelny Dale Hoiberg
Strona internetowa czasopisma
Reklama encyklopedii z 1913 roku

Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.

Historia encyklopedii[edytuj | edytuj kod]

Wydawana od XVIII w. Edynburgu w Szkocji. W przeciwieństwie do Wielkiej Encyklopedii Francuskiej była bardzo zachowawcza, późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchii panującej. W 1870 wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydana w 1911 wspólnie z Uniwersytetem Cambridge, uważana jest za klasyczne wydanie Encyklopedii Britanniki, reprezentujące sumę wiedzy dostępnej u progu XX, znajduje się w domenie publicznej i jest rozwijana w ramach Projektu Gutenberg jako Project Gutenberg Encyclopedia.

Po wydaniu 11. edycji znak handlowy i prawa do publikacji encyklopedii zostały sprzedane wydawnictwu Sears Roebuck z Chicago, które następnie w 1941 odstąpiło je Uniwersytetowi Chicagowskiemu. W styczniu 1996 wydawnictwo Encyclopædia Britannica Inc. zostało kupione przez szwajcarskiego milionera Jacqui Safra. 11. edycja liczy sobie 29 tomów i 44 miliony wyrazów.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Wersja Encyklopedii Britannica wydana w 2004 zawiera około 120 tysięcy artykułów, liczących razem około 44 milionów słów. Wydana została w formie książkowej, dostępna on-line, na płytach CD-ROM oraz DVD-ROM. Artykuły do tego wydania powstały staraniem ponad czterech tysięcy współpracowników, a 35% jej zawartości zostało przepisanych lub napisanych od nowa od 2002 do 2004.

Obecnie korzystanie z encyklopedii on-line jest płatne (chociaż niewielką część każdego artykułu można przeczytać bezpłatnie). Opłata roczna wynosi $ 69,95 (2009).

Od 2008 redakcja EB współpracuje przy edycji TIME Almanac.

Historia wydań[edytuj | edytuj kod]

Wydanie Data publikacji Objętość Redaktorzy
1. 1768–1771 3 tomy William Smellie
2. 1777–1784 10 tomów James Tytler
3. 1788–1797, sup. 1801 18 tomów i 2 sup.[1] Colin Macfarquhar i George Gleig
4. 1801–1809 20 tomów James Millar
5. 1815 20 tomów James Millar i Thomas Bonar
6. 1820–1823, sup. 1815–1824 20 tomów i 6 sup.[2] Charles Maclaren i Macvey Napier
7. 1830–1842 21 tomów Macvey Napier
8. 1853–1860 22 tomy[3] Thomas Stewart Traill
9. 1875–1889 25 tomów[4] Thomas Spencer Baynes (do 1880, później W. Robertson Smith)
10. 1902–1903 wydanie 9. + 11 sup.[5] Sir Donald Mackenzie Wallace, Hugh Chisholm i Arthur T. Hadley z pomocą Franklina H. Hoopera
11. 1910–1911 29 tomów Hugh Chisholm
12. 1921–1922 wydanie 11. + 3 sup.[6] Hugh Chisholm
13. 1926 wydanie 11. + 3 sup.[7] James Louis Garvin
14. 1929–1973 24 tomy[8] James Louis Garvin z pomocą Franklina H. Hoopera
15. 1974–1984 30 tomów[9] Mortimer J. Adler, William Benton i Charles E. Swanson
1985–2010 32 tomy[10]

Pierwsze wydanie CD-ROM zostało przygotowane w 1994. W tym czasie została także udostępniona płatna możliwość korzystania z encyklopedii on-line. W 1999 dostęp ten był bezpłatny. Nie wydawano także uaktualnianych wersji drukowanych. Eksperyment ten zakończył się w 2001, a nowa wersja drukowana została wydana w 2002.

W 2012 redakcja ogłosiła, że wersja z 2010 będzie ostatnią wersją drukowaną. Encyklopedia dostępna będzie jedynie w wersji elektronicznej[11].

Edycja polska[edytuj | edytuj kod]

Encyklopedia Britannica w wersji polskiej była wydawana przez Wydawnictwo Kurpisz w latach 1997–2005 pod tytułem "Britannica - edycja polska" i – wraz z suplementami – obejmowała 49 tomów[12].

Przypisy

  1. sup. = suplement
  2. Suplementy do wydań czwartego, piątego i szóstego Encyclopaedia Britannica. Zawierają wstępne rozważania na temat historii nauki.
  3. Wydania ósme i czternaste zawierały osobne indeksy.
  4. Wydanie 9. zawierało artykuły autorstwa wybitnych osobistości tamtych czasów, jak na przykład artykuł Jamesa Maxwella na temat elektryczności i magnetyzmu oraz Williama Thomsona (który później przyjął imię Lord Kelvin) na temat ciepła.
  5. Wydanie 10. zawierało tom map i zbiorczy indeks tomów wydań 9. i 10.
  6. Tomy 30–32 Nowe tomy stanowią, w połączeniu z dwudziestoma dziewięcioma tomami wydania jedenastego, wydanie dwunaste.
  7. Suplement ten zastąpił poprzedni suplement: Trzy nowe tomy suplementu stanowią, wraz z tomami najnowszego wydania, wydanie trzynaste.
  8. Wydanie to było pierwszym, które było uaktualniane (zazwyczaj corocznie).
  9. Wydanie 15. (nazwane "Britannica 3") zostało wydane jako wiele zbiorów: 10-tomowa Micropædia (zawierająca krótkie artykuły i służąca za indeks), 19-tomowa Macropædia oraz Propædia.
  10. W roku 1985 system wydań został zmodyfikowany – Micropædia przestała służyć za indeks. Zamiast tego zostały dodane dwa osobne tomy indeksu. Artykułu zbioru Macropædia zostały skonsolidowane w mniej bardziej rozbudowanych (na przykład osobne artykuły o 50 stanach Stanów Zjednoczonych zostały włączone do artykułu "Stany Zjednoczone Ameryki"), przy czym niektóre artykuły średniej wielkości zostały przeniesione do Micropædii.
  11. Po 244 latach koniec z drukowaniem Encyklopedii Britannica.
  12. Britannica – edycja polska, t. 1–49 (wraz z suplementem), Kurpisz Poznań 1997–2005

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
  • Free Online Encyclopedia, hasła z Encyklopedii Britannica na podstawie wydania 11 z roku 1911. [Strony zarchiwizowane przez WayBack Machine]