Energia (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Energia

Energia była największą radziecką rakietą nośną, o wysokości 58 m i średnicy 20 m, zdolną wynieść na orbitę ładunek o masie około 100 ton, czy też wysłać ładunek o masie 32 ton w drogę na Księżyc, czyli mniejszej niż amerykański Saturn V. Była przewidziana dla wahadłowca Buran, jak również ciężkich satelitów wojskowych, szczególnie tych z radzieckiej wersji programu Gwiezdne Wojny. Była podobna do amerykańskiego zestawu startowego wahadłowca kosmicznego. Jednak w przeciwieństwie do niego posiadała własne silniki startowe – 4 silniki RD-0120 i 4 silniki RD-170 (w Buranie znajdowały się tylko pomocnicze), więc mogła startować bez promu. W kosmodromie Bajkonur na potrzeby rakiety Energia przebudowano Kompleks 110, wykorzystywany wcześniej przez rakiety N1, oraz zbudowano nowy Kompleks 250.

Walentin Głuszko doskonale zdawał sobie sprawę, że jedynym paliwem, które można zastosować w przypadku tak masywnego ładunku, jest ciekły tlen i wodór - darzone przez niego tak wielką niechęcią. Ponieważ nie było alternatywy, konstruktor dał zielone światło Kosbergowi, który rozpoczął intensywne prace ad silnikiem RD-0120. Konstrukcja rakiety miała zasadnicza cechę R-7: składała się z jednostki centralnej i połączonych z nią czterech silników pomocniczych, i zaskakująco przypominała wyglądem zbiornik paliwa z rakietami pomocniczymi, wykorzystywane w przypadku amerykańskich wahadłowców. Silniki pomocnicze RD-170 konstrukcji Głuszki były napędzane ciekłym tlenem i kerozyną (rozwój RD-170 doprowadził do powstania nowej rodziny radzieckich rakiet nośnych o nazwie Zenit)[1].

  • 15 maja 1987 – pierwszy lot, dostarczenie na orbitę rosyjskiej bojowej stacji kosmicznej Polus, (co wyszło na jaw dopiero w 1996 r). Polus nie osiągnął orbity i spłonął w atmosferze, jednak winne temu były błędy w oprogramowaniu stacji, nie rakieta nośna.[1]
  • 15 listopada 1988 – drugi i zarazem ostatni lot, wyniesienie na orbitę wahadłowca Buran (lot bezzałogowy, brak ogniw paliwowych, systemy podtrzymywania życia i system odprowadzania ciepła nie były jeszcze gotowe).

Planowane dalsze modyfikacje rakiety w celu zwiększenia jej ładunku użytecznego (dodatkowe silniki na paliwo stałe) nie doszły do skutku. Po rozpadzie Związku Radzieckiego produkcję rakiety przerwano w ramach cięć budżetowych.

Modyfikacje rakiety[edytuj | edytuj kod]

  • Energia-M: pomniejszona Energia, miała zastąpić rakiety Proton K, jednak została wycofana przed pierwszym lotem na rzecz rakiet Angara
  • Uragan: modyfikacja Energii zdolna do całkowitego ponownego użycia, wycofana po rozpadzie ZSRR.
  • Energia-Wulkan: najcięższa odmiana Energii, zdolna wynieść na orbitę ładunek o masie 175 ton. Miała być wyposażona w 8 silników pomocniczych i górny człon. Tak potężną rakietę można byłoby z powodzeniem wykorzystać w misjach marsjańskich[1]. Anulowana w 1993.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Robert Godwin: Rosyjskie statki kosmiczne. Warszawa: Prószyński MEDIA Sp. z o.o., s. 65. ISBN 978-83-7839-096-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]