Energia (rakieta)
Energia była największą radziecką rakietą nośną, zdolną wynieść na orbitę ładunek o masie około 100 ton, czyli mniejszej niż amerykański Saturn V. Była przewidziana dla wahadłowca Buran, jak również ciężkich satelitów wojskowych, szczególnie tych z radzieckiej wersji programu Gwiezdne Wojny. Była podobna do amerykańskiego zestawu startowego wahadłowca kosmicznego. Jednak w przeciwieństwie do niego posiadała własne silniki startowe – 4 silniki RD-0120 i 4 silniki RD-170 (w Buranie znajdowały się tylko pomocnicze), więc mogła startować bez promu. W kosmodromie Bajkonur na potrzeby rakiety Energia przebudowano Kompleks 110, wykorzystywany wcześniej przez rakiety N1, oraz zbudowano nowy Kompleks 250.
- 15 maja 1987 – pierwszy lot, dostarczenie na orbitę rosyjskiej bojowej stacji kosmicznej Polus, co wyszło na jaw dopiero w 1996 r; stacja zaraz po starcie spadła do atmosfery, prawdopodobnie z powodu błędu w oprogramowaniu.
- 15 listopada 1988 – drugi i zarazem ostatni lot, wyniesienie na orbitę wahadłowca Buran (lot bezzałogowy, systemy podtrzymywania życia nie były jeszcze gotowe).
Planowane dalsze modyfikacje rakiety w celu zwiększenia jej ładunku użytecznego (dodatkowe silniki na paliwo stałe) nie doszły do skutku. Po upadku Związku Radzieckiego produkcję rakiety przerwano w ramach cięć budżetowych.
Modyfikacje rakiety [edytuj]
- Energia-M: pomniejszona Energia, miała zastąpić rakiety Proton K, jednak została wycofana przed pierwszym lotem na rzecz rakiet Angara
- Uragan: modyfikacja Energii zdolna do całkowitego ponownego użycia, wycofana po rozpadzie ZSRR.
- Energia-Wulkan: najcięższa odmiana Energii, zdolna wynieść na orbitę ładunek o masie 175 ton. Anulowana w 1993.
Bibliografia [edytuj]
- T.A. Happenheimer: Podbój Kosmosu. Amber, 1997. ISBN 83-7169-852-6.
