Engelbert Dollfuß

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Engelbert Dollfuß
Engelbert Dollfuss.png
Data i miejsce urodzenia 4 października 1892
Texingtal
Data i miejsce śmierci 25 lipca 1934
Wiedeń
Kanclerz Austrii
Przynależność polityczna Austriacka Partia Chrześcijańsko-Społeczna
Okres urzędowania od 20 maja 1932
do 25 lipca 1934
Poprzednik Karl Buresch
Następca Kurt Schuschnigg
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Dr Engelbert Dollfuß, Dollfuss (ur. 4 października 1892, zm. 25 lipca 1934) – austriacki polityk, jeden z przywódców Partii Chrześcijańsko-Społecznej; 1932–1934 kanclerz i minister spraw zagranicznych.

Urodził się w mieście Texing. Studiował prawo w Wiedniu i ekonomię w Berlinie. W czasie I wojny światowej walczył na froncie alpejskim, gdzie w 1918 wzięto go do niewoli.

W nowo powstałej Republice Austrii był m.in. ministrem ds. rolnictwa i lasów. 20 maja 1932 został kanclerzem, stając na czele prawicowej koalicji. Wprowadził rządy autorytarne, oparte na zasadach korporacjonizmu i solidaryzmu narodowego. Wyraźne były za jego rządów wpływy papieskich encyklik dotyczących chrześcijańskiej nauki społecznej oraz włoskiego faszyzmu. Był jednak przeciwnikiem niemieckiego nazizmu. System panujący w Austrii w latach 1933–1938 często nazywa się austrofaszyzmem.

W marcu 1933 doszło do samorozpędzenia się parlamentu austriackiego (w wyniku konfliktu wewnątrz jego prezydium)[potrzebne źródło]. Kanclerz Dollfuß nie dopuścił do ponownego zebrania się legislatywy i odtąd rządził za pomocą dekretów, mających umocowanie w aktach prawnych wydanych podczas I wojny światowej, dających uprawnienia ustawodawcze rządowi.

Kanclerz Dollfuß zdecydował o delegalizacji tak austriackiego odłamu partii nazistowskiej (w czerwcu 1933), jak i socjaldemokratycznej SDAPÖ (w lutym 1934). We wrześniu 1933 sformował wspierające reżim ugrupowanie Vaterländische Front (Front Ojczyźniany). Krwawo stłumił wywołany przez komunistów, bunt robotniczy. Dollfuß, pragnąc ochronić niezależność swego kraju, stopniowo popadał w coraz większą zależność od Włoch Mussoliniego.

Pierwszy zamach na Dollfußa miał miejsce 3 października 1933 roku, gdy w kierunku opuszczającego gmach parlamentu kanclerza narodowy socjalista Rudolf Drtil oddał dwa niecelne strzały.

25 lipca 1934 naziści austriaccy dokonali nieudanej próby puczu i anschlussu. Wdarli się m.in. do siedziby rządu i śmiertelnie ranili kanclerza, który po pewnym czasie wykrwawił się na śmierć. Urząd kanclerski Dollfußa przejął Anton Rintelen[1]. Pucz został stłumiony, siedmiu nazistów, włącznie z zabójcą Dollfußa, esesmanem Otto Planettą, zostało skazanych na karę śmierci przez powieszenie. Nowym dyktatorem został bliski współpracownik zamordowanego, dr Kurt Schuschnigg.

Z uwagi na niewysoki wzrost (155 cm) zdobył sobie żartobliwy przydomek „Millimetternich”[2].

Przypisy

  1. ANSCHLUSS AUSTRII – 12.03.1938
  2. Andrzej Solak "Śmierć Kanclerza" [1] [dostęp 01.08.2013]