Enstatyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Enstatyt
Enstatite-USGS-BYU492.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny krzemian magnezu
Mg2[Si2O6]
Twardość w skali Mohsa 5,5
Przełam nierówny
Łupliwość niewyraźna, dwukierunkowa
Układ krystalograficzny rombowy
Gęstość minerału 3,1 –3,3 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa brunatna i zielona w odcieniach, czasami żółta lub bezbarwna
Rysa biała
Połysk szklisty, perłowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Enstatyt – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Minerał bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. enstates = przeciwnik (antagonista); nawiązuje do dużej odporności tego minerału na wysoką temperaturę.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Bardzo rzadko tworzy prawidłowo wykształcone kryształy tabliczkowe płytkowe czy słupkowe. Przeważnie występuje w skupienach ziarnistych, zbitych, blaszkowych lub w formie pojedynczych ziarn w skale. Czasami tworzy agregaty. Jest kruchy, przezroczysty, czasami wykazuje efekt kociego oka, rzadziej asteryzm sześciopromiennej gwiazdy (enstatyt gwiaździsty). Często zawiera żelazo (ok. 10% Fe2Si2O6) i chrom (enstatyt chromowy). Tworzy roztwór stały piroksenów rombowych: enstatyt – ferrosilit: członami pośrednimi są bronzyt i hipersten.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Częsty składnik skał magmowych, głównie norytów, piroksenitów, perydotytów, harzburgitów, gabr i bazaltów. Rzadziej bywa spotykany w sjenitach, melafirach, andezytach, dacytach, pegmatytach. Występuje także w skałach metamorficznych i w aluwiach rzecznych.

Miejsca występowania: Niemcy – Eifel, Bellerberg, Szwajcaria, Irlandia, USA, Birma, Indie, Japonia, Rosja, Brazylia, Meksyk, Wielka Brytania, Madagaskar.

W Polsce spotykany jest w trzeciorzędowych bazaltach Dolnego Śląska (okolice Zgorzelca, Lubania, Jeleniej Góry). Występuje w skałach północno-wschodniej Polski (okolice Suwałk).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • ma znaczenie naukowe,
  • atrakcyjny i poszukiwany kamień kolekcjonerski,
  • kamień ozdobny i jubilerski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

hipersten, bronzyt, ferrosilit.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” – 2004
  • O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996
  • R. Hochleitner: Minerały i kryształy, „Muza S.A.” – 1994
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd.”Alma- Press” 2003

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]