Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obraz bioptatu jelita krętego u 17-letniej kobiety z rozpoznantm eozynofilowym zapaleniem żołądka i jelit. Widoczny naciek eozynofilów. Barwienie H-E, powiększenie 100×[1]

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit (ang. eosinophilic gastroenteritis) – heterogenna grupa rzadkich chorób, charakteryzujących się nacieczeniem tkanek przewodu pokarmowego przez eozynofile. Opisane po raz pierwszy przez Kaijsera w 1937 roku[2][3]. Objawy i przebieg mogą być różne w zależności od lokalizacji, a także głębokości i zaawansowania zmian w ścianie przewodu pokarmowego. Można wyróżnić typy: śluzówkowy, mięśniowy i surowicówkowy, w zależności od głębokości nacieku[4][5]. Każdy odcinek przewodu pokarmowego może być zajęty, opisywano też izolowane zajęcie dróg żółciowych[6][7]. Najczęściej jest to żołądek, następnie jelito cienkie i okrężnica[8][9].

Patogeneza[edytuj | edytuj kod]

Uszkodzenie ściany przewodu pokarmowego w eozynofilowym zapaleniu żołądka i jelit spowodowane jest jej nacieczeniem przez eozynofile i degranulację[10].

Eozynofile odpowiedzialne są za zwalczanie pasożytów, mają też udział w reakcjach alergicznych. W warunkach fizjologii są obecne w śluzówce przewodu pokarmowego, natomiast ich obecność w głębiej położonych tkankach niemal zawsze świadczy o patologii[11]. Czynniki odpowiedzialne za inicjację nacieczenia ściany jelita przez eozynofile w eozynofilowym zapaleniu żołądka i jelit nie są dobrze poznane. Możliwe, że różne mechanizmy patogenetyczne występują w różnych grupach chorych. U niektórych pacjentów opisywane były alergia pokarmowa i zmienna odpowiedź IgE na alergeny pokarmowe, co sugeruje rolę nadwrażliwości w patogenezie choroby. U części pacjentów stwierdza się dodatni wywiad w kierunku schorzeń z kręgu atopii, wyprysku atopowego, astmy itp.

Rekrutacja eozynofilów do tkanki zapalnej jest złożonym procesem, regulowanym przez szereg cytokin prozapalnych. W przebiegu eozynofilowego zapalenia żołądka i jelit odpowiedzialnymi za rekrutację i degranulację eozynofilów cytokinami mogą być IL-3, IL-5 i GM-CSF. Stwierdzono ich obecność w zmienionej chorobowo ścianie jelita metodami immunohistochemicznymi[12]. Ponadto, wykazano że eotaksyna odgrywa kluczową rolę w taksji eozynofilów do lamina propria śluzówki żołądka i jelita cienkiego[13]. Uważa się, że w podtypie choroby przebiegającym z alergią alergeny pokarmowe przechodzą przez śluzówkę i inicjują odpowiedź zapalną, na którą składa się degranulacja komórek tucznych i rekrutacja eozynofilów[13][14].

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit zazwyczaj daje kombinację niespecyficznych objawów przewlekłego zapalenia przewodu pokarmowego, do których należą ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, utrata wagi i wzdęcia. Około 80% pacjentów przejawia objawy przez wiele lat[7]; choroba jest bardzo rzadka, dlatego postawienie rozpoznania EG wymaga wysokiej czujności klinicznej. Niekiedy objawem EG może być ostry brzuch lub niedrożność[15][16].

  • Typ śluzówkowy EG (25-100%) jest najczęstszy[17][18]; daje objawy zespołu złego wchłaniania i enteropatii z utratą białka. Stwierdza się też utratę apetytu i niedokrwistość. Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego może być wyrazem zajęcia okrężnicy.
  • Typ mięśniowy EG (13-70%) objawia się niedrożnością odźwiernika lub jelita cienkiego; niekiedy jako niedrożność kątnicy lub wgłobienie
  • Podśluzówkowy typ EG (4,5% – 9% w Japonii, 13% w USA[19]) objawia się wodobrzuszem o charakterze zazwyczaj wysiękowym i nasiloną eozynofilią obwodową, dobrze odpowiada na leczenie kortykosteroidami.

Innymi opisywanymi objawami EG są zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki[20], eozynofilowe zapalenie śledziony, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego i oporne na leczenie owrzodzenie dwunastnicy.

Przypisy

  1. Quack I, Sellin L, Buchner NJ, Theegarten D, Rump LC, Henning BF. Eosinophilic gastroenteritis in a young girl--long term remission under Montelukast. „BMC gastroenterology”, s. 24, 2005. doi:10.1186/1471-230X-5-24. PMID 16026609. 
  2. Kaijser R. Zur Kenntnis der allergischen Affektionen des Verdauugskanals vom Standpunkt des Chirurgen aus. Arch Klin Chir 188, 36–64 (1937)
  3. Whitaker IS, Gulati A, McDaid JO, Bugajska-Carr U, Arends MJ. Eosinophilic gastroenteritis presenting as obstructive jaundice. „European journal of gastroenterology & hepatology”. 4 (16), s. 407–9, kwiecień 2004. PMID 15028974. 
  4. Klein NC, Hargrove RL, Sleisenger MH, Jeffries GH. Eosinophilic gastroenteritis. „Medicine”. 4 (49), s. 299–319, lipiec 1970. PMID 5426746. 
  5. Treiber GG, Weidner S. Eosinophilic gastroenteritis. „Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association”. 5 (5), s. e16, maj 2007. doi:10.1016/j.cgh.2007.01.011. PMID 17428742. 
  6. Polyak S, Smith TA, Mertz H. Eosinophilic gastroenteritis causing pancreatitis and pancreaticobiliary ductal dilation. „Digestive diseases and sciences”. 5 (47), s. 1091–5, maj 2002. PMID 12018905. 
  7. 7,0 7,1 Christopher V, Thompson MH, Hughes S. Eosinophilic gastroenteritis mimicking pancreatic cancer. „Postgraduate medical journal”. 922 (78), s. 498–9, sierpień 2002. PMID 12185230. 
  8. Naylor AR. Eosinophilic gastroenteritis. „Scottish medical journal”. 6 (35), s. 163–5, grudzień 1990. PMID 2077646. 
  9. Jimenez-Saenz M., Villar-Rodriguez JL, Torres Y, Carmona I, Salas-Herrero E, Gonzalez-Vilches J, Herrerias-Gutierrez JM. Biliary tract disease: a rare manifestation of eosinophilic gastroenteritis. „Digestive diseases and sciences”. 3 (48), s. 624–7, marzec 2003. PMID 12757181. 
  10. Tan AC, Kruimel JW, Naber TH. Eosinophilic gastroenteritis treated with non-enteric-coated budesonide tablets. „European journal of gastroenterology & hepatology”. 4 (13), s. 425–7, kwiecień 2001. PMID 11338074. 
  11. Blackshaw AJ, Levison DA. Eosinophilic infiltrates of the gastrointestinal tract. „Journal of clinical pathology”. 1 (39), s. 1–7, styczeń 1986. PMID 2869055. 
  12. Desreumaux P, Bloget F, Seguy D, Capron M, Cortot A., Colombel JF, Janin A. Interleukin 3, granulocyte-macrophage colony-stimulating factor, and interleukin 5 in eosinophilic gastroenteritis. „Gastroenterology”. 3 (110), s. 768–74, marzec 1996. PMID 8608886. 
  13. 13,0 13,1 Mishra A, Hogan SP, Brandt EB, Rothenberg ME. An etiological role for aeroallergens and eosinophils in experimental esophagitis. „The Journal of clinical investigation”. 1 (107), s. 83–90, styczeń 2001. doi:10.1172/JCI10224. PMID 11134183. 
  14. Pérez-Millán A, Martín-Lorente JL, López-Morante A, Yuguero L, Sáez-Royuela F. Subserosal eosinophilic gastroenteritis treated efficaciously with sodium cromoglycate. „Digestive diseases and sciences”. 2 (42), s. 342–4, luty 1997. PMID 9052516. 
  15. Shweiki E, West JC, Klena JW, Kelley SE, Colley AT, Bross RJ, Tyler WB. Eosinophilic gastroenteritis presenting as an obstructing cecal mass--a case report and review of the literature.. „The American journal of gastroenterology”. 12 (94), s. 3644–5, grudzień 1999. doi:10.1111/j.1572-0241.1999.01625.x. PMID 10606337. 
  16. Tran D, Salloum L, Tshibaka C, Moser R. Eosinophilic gastroenteritis mimicking acute appendicitis. „The American surgeon”. 10 (66), s. 990–2, październik 2000. PMID 11261632. 
  17. Baig MA, Qadir A, Rasheed J. A review of eosinophilic gastroenteritis. „Journal of the National Medical Association”. 10 (98), s. 1616–9, październik 2006. PMID 17052051. 
  18. Lee CM, Changchien CS, Chen PC, Lin DY, Sheen IS, Wang CS, Tai DI, Sheen-Chen SM, Chen WJ, Wu CS. Eosinophilic gastroenteritis: 10 years experience. „The American journal of gastroenterology”. 1 (88), s. 70–4, styczeń 1993. PMID 8420276. 
  19. Miyamoto T, Shibata T, Matsuura S, Kagesawa M, Ishizawa Y, Tamiya K. Eosinophilic gastroenteritis with ileus and ascites. „Internal medicine (Tokyo, Japan)”. 10 (35), s. 779–82, październik 1996. PMID 8933185. 
  20. Lyngbaek S, Adamsen S, Aru A, Bergenfeldt M. Recurrent acute pancreatitis due to eosinophilic gastroenteritis. Case report and literature review. „JOP : Journal of the pancreas”. 2 (7), s. 211–7, styczeń 2006. PMID 16525206. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.