Erich Zugmayer

Erich Johann Georg Zugmayer (ur. 16 maja 1879 w Wiedniu, zm. 13 lutego 1938) – austriacki zoolog, ichtiolog i podróżnik.

Życiorys

Urodził się w Wiedniu jako syn geologa Heinricha Zugmayera. Miał dwoje rodzeństwa: młodszą siostrę Hilde i starszego brata Paula. Paul od 1910 roku kierował razem z kuzynem Ottonem Zugmayerem (i po jego śmierci w 1921 razem z Erwinem) fabryką Zugmayerów. Hilde, po ślubie Preleitner-Zugmayer, miała córkę, też Hilde, a jej wnuczką jest Gabriele Zugmayer-Preleitner. Starszym bratem Heinricha był Karl Zugmayer, ojciec Erwina Zugmayera, którego córką była Helga Zugmayer-Dienbauer. Młodszą siostrą Erwina Zugmayera była Pauline von Pelz-Felinau (1843–1869), babka zoologa Hansa Hassa (ur. 1919).

W latach 1900–03 studiował w Heidelbergu zoologię, geologię i geografię. Mieszkał w Wiedniu przy 95 Lainzerstrasse. Zmarł w 1938 roku.

Wyprawy naukowe

W 1902 roku odbył trwającą sześć tygodni wyprawę do Islandii, razem z bratem Paulem i dwoma kolegami z uniwersytetu. W 1904 roku podróżował do Azji Południowo-Wschodniej. Wyprawę sfinansowało Wiener Naturhistorische Hofmuseum. Podróż trwała pól roku (od maja do listopada). Jej celem było przede wszystkim zbadanie ichtiofauny jezior Sewan ("Götschai"), Urmia, Wan i Aralskiego. 12 maja Zugmayer opuścił Wiedeń w towarzystwie służącego Matthiasa Weichbolda i 14 maja przybył pociągiem do Konstantynopola. Stamtąd statkiem do Batum (19 maja) i pociągiem do Tyflisu, gdzie był 22 maja. Dzięki listowi żelaznemu wystawionemu przez rosyjskie władze dalsza część wyprawy miała przebiegać bez komplikacji. 31 maja podróżnicy przyjechali pociągiem do Erywania, i 6 czerwca dotarli do południowego brzegu jeziora Sewan. Epidemie cholery i powstanie Kurdów zmuszały Zugmayera do częstych zmian przebiegu trasy. Pod koniec podróży, od Baku do Tyflisu, towarzyszył mu w podróży brat, inżynier Paul Zugmayer. W drugiej połowie października skrzynie z zebranymi okazami wysłano do Wiednia. Trzydniowa podróż pociągiem z Biesłanu do Wiednia była ostatnim etapem tej wyprawy.

Podczas wyprawy do Chińskiego Turkiestanu, Tybetu i Kaszmiru mającej miejsce w 1906 roku, zebrał kolekcję ryb zachodniego i środkowego Tybetu, Ladakh (wschodni Kaszmir) i jeziora Panggong. Zebrano 400 okazów 23 gatunków ryb, z czego cztery były nowe dla nauki: Schizothorax montanus, Schizothorax ladacensis, Schizothorax tibetanus i Aspiorhynchus sartus (Zugmayer, 1910). Ekspedycję ponownie sfinansowało Wiener Naturhistorische Hofmuseum. Pełna kolekcja i syntypy zostały zdeponowane w Zoologische Staatssammlung München.

W drugiej ekspedycji z 1911 roku Zugmayer wyruszył do Beludżystanu, gdzie miał zebrać kolekcję ryb morskich do Muzeum Narodowego Sir Henry'ego McMahona w Kwecie. Od lutego do maja 1911 eksplorowano przymorze w pobliżu granicy z Iranem, a od czerwca do połowy września środkową część prowincji. W październiku uzupełniono kolekcję w Kaszmirze. Finansowanie wyprawy przez Królewską Bawarską Akademię Nauk (Königlich Bayerische Akademie der Wissenschaften) opiewało na bardzo znaczną kwotę 5000 marek.

Na początku ekspedycji Zugmayer zwiedził porty w Pasni, Gwadarze, Sonmiani i Ormarze, gdzie nabywał okazy do kolekcji od miejscowych rybaków. Później zajął się ichtiofauną słodkowodną i zebrał okazy z rzek Purali w Lasbela, Dasht w Suntsarze i Turbacie, Vidar w Sonmiani, w okolicach Kwety, w Pishin, w Mastung i Nushki na południe od Kwety, oraz w okolicy Panjgur w dolinie Rakhshan.

Zebrano ponad 300 okazów, należących do 40 gatunków i 18 rodzin. Spośród nich jako nowe dla nauki opisano gatunki Torpedo zugmayeri, Platycephalus platysoma, Petroscirtes cristatus, Labeo gedrosicus, Labeo macmahoni, Scaphiodon watsoni var. belense, Scaphiodon daukesi, Nemacheilus baluchiorum i Nemacheilus brahui. Prawie cała kolekcja zdeponowana w Monachium uległa zniszczeniu podczas II wojny.

Gatunki opisane przez Zugmayera

Plansza z pracy Zugmayera z 1912 roku

• Anotopterus pharao Zugmayer, 1911
• Aristostomias grimaldii Zugmayer, 1913
• Asquamiceps velaris Zugmayer, 1911
• Benthalbella infans Zugmayer, 1911
• Cetostoma regani Zugmayer, 1914
• Flagellostomias boureei (Zugmayer, 1913)
• Labeo gedrosicus Zugmayer, 1912
• Leptostomias gladiator (Zugmayer, 1911)
• Leuciscus merzbacheri (Zugmayer, 1912)
• Lobianchia dofleini (Zugmayer, 1911 )
• Myctophum rissoi Zugmayer, 1911
• Nemacheilus baluchiorum Zugmayer, 1912
• Opisthoproctus grimaldii Zugmayer, 1911
• Pachycara obesa Zugmayer, 1911
• Photonectes braueri (Zugmayer, 1913)
• Platyberyx opalescens Zugmayer, 1911
• Rhadinesthes decimus (Zugmayer, 1911)
• Sciadonus cryptophthalmus (Zugmayer, 1911)

Prace

• Eine Reise durch Island im Jahre 1902. Wien: Verlag von Adolph v. A.W. Künast, 1903
• Über Sinnesorgane an den Tentakeln des Genus Cardium. Inaug. Dissertation. Leipzig: W. Engelmann, 1904
• Über Sinnesorgane an den Tentakeln des Genus Cardium. Zeitschrift f. wiss. Zool. 76 (3), ss. 478—508, 1904
• Eine Reise durch Vorderasien im Jahre 1904. Wien: Verlag Dietrich Reimer, 1905
• Eine Reise durch Zentralasien im Jahre 1906. Berlin: Verlag Dietrich Reimer, 1908
• Bericht über eine Reise in Westtibet. Geographische Mitteilungen (7), s. 145–151, 2 maps. (1909)
• Beiträge zur Ichthyologie von Zentral-Asien. Zoologische Jahrbücher 29(3/4), s. 275–298, Tab. 12, Figs. 1–4. (1910)
• Beiträge zur Herpetologie von Vorder-Asien. Zoologische Jahrbücher 26 (1887)
• On a new genus of cyprinoid fishes from high Asia. Annals and Magazine of Natural History (London) (Ser. 8) 9(54), 682. (1912)
• Eight new fishes from Baluchistan. Annals and Magazine of Natural History (London) (Ser. 8) 10(60), s. 595–599. (1912)
• Poissons de la "Princesse Alice" 1901–1910. Résultats des campagnes scientifiques accomplies sur son yacht par Albert Ier, prince souverain de Monaco. Imprimerie Monaco, 1911
• Diagnoses de poissons nouveaux provenant des campagnes du yacht "Princesse-Alice" (1901 à 1910). Bulletin de l'Institut Oceanographique (Monaco) 193, s. 1–14.
• Diagnoses des Stomiatides noüveaux provenant des campagnes du yacht „Hirondelle II" (1911 et 1912)
• Die Fische von Balutschistan. Wiss. Ergebnisse d. Reise von Dr. Erich Zugmayer in Balutschistan 1911. Abhandlungen der königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften (mathematisch-physikalische Klasse) 26(6), s. 1–35. Muenchen 1913.

Bibliografia

• Mliner J. Wer war Erich Zugmayer? Waldegger Chronik 99, 1, 9–10 2006

Linki zewnętrzne

• http://www.zsm.mwn.de/ich/e/coll_zugmayer.htm