Erik Jan Hanussen
| Erik Jan Hanussen | |
| Data i miejsce urodzenia | 2 czerwca 1889 Wiedeń |
| Data i miejsce śmierci | 24/25 marca 1933 Berlin |
| Zawód | iluzjonista |
Erik Jan Hanussen, właśc. Hermann Steinschneider[1] (ur. 2 czerwca 1889 w Wiedniu, zm. w nocy z 24 na 25 marca 1933 w Berlinie) – austriacki iluzjonista i mentalista pochodzenia żydowskiego, uznawany za jasnowidza, utrzymujący kontakty z nazistami. Trafnie przepowiedział dojście Adolfa Hitlera do władzy w styczniu 1933 i pożar Reichstagu w lutym 1933; przez prasę lewicową nazwany "prorokiem Hitlera". Zamordowany w niewyjaśnionych okolicznościach.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Hanussen miał opowiadać o dzieciństwie spędzonym w wędrownej trupie aktorskiej, do której należeli jego rodzice[2]. Jednocześnie miał utrzymywać, że był duńskim arystokratą[3]. W rzeczywistości był Austriakiem pochodzenia żydowskiego[2].
W 1914 po wybuchu I wojny światowej wstąpił do wojska i walczył na froncie wschodnim. Przebywając ranny w szpitalu zabawiał innych pacjentów pokazami hipnozy czy stawianiem horoskopów. Po zakończeniu wojny stworzył objazdowy spektakl[2].
Od 1929 przybywał w Berlinie, gdzie występował w seansach hipnozy i czytania myśli, pracował również dla klientów indywidualnych[3]. W swojej pracy miał używać podsłuchów[3]. Założył własne pismo okultystyczne Hanussens B. W. Hellseher Zeitung, w którym publikował analizy astrologiczne politycznego życia Niemiec a także porady indywidualne[2]. Niektóre prognozy polityczne Hanussena okazywały się trafne – np. we wrześniu 1932 Hanussen prawidłowo przepowiedział tryumf nazistów a 1 stycznia 1933 obwieścił, że Hitler dojdzie do władzy 30 stycznia[3] – co zyskało mu przydomek "proroka Hitlera" nadany przez dziennikarzy prasy lewicowej[4]. Hanussen utrzymywał kontakty z przywódcami SA[4] i miał im często udzielać pożyczek (m.in. szefowi berlińskiej policji von Helldorfowi[5][6]).
Hanussen czasami współpracował z medium Marią Paudler, która podczas seansu spirytystycznego miała wizję pożaru zidentyfikowanego jako płonący Reichstag. 26 lutego 1933 prasa donosiła, że Hanussen przepowiedział pożar wywołany przez komunistów[7][8].
Prawie miesiąc po pożarze gmachu Reichstagu, 24 marca 1933, Karl Ernst wydał rozkaz aresztowania Hanussena. Hanussen został zabity w niewyjaśnionych okolicznościach, a jego ciało odnaleziono później w lesie pod Berlinem[9]. Według jednej z teorii, Hitler miał zlecić zabójstwo Hanussena, według innej Ernst działał na własną rękę lub na zlecenie von Helldorfa a zabójstwo Hanussena miało tak wzburzyć Hitlera, że ten wydał rozkaz zabicia Ernsta[10].
Publikacje [edytuj]
- 1930: Meine Lebenslinie, Berlin
Filmy o Hanussenie [edytuj]
- 1955: Hanussen – w reżyserii Georga Marischki i Otto Wilhelma Fischera, który również odtwarzał rolę Hanussena[11]
- 1988: Hanussen – w reżyserii Istvána Szabó, w roli Hanussena wystąpił Klaus Maria Brandauer[12]
- 2001: Niezwyciężony – w reżyserii Wernera Herzoga, w roli Hanussena Tim Roth[13]
Przypisy
- ↑ Adrian Room: Dictionary of Pseudonyms: 13,000 Assumed Names and Their Origins. McFarland, 2010, s. 219. ISBN 0786443731. [dostęp 7-10-2010]. (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Corinna Treitel: A science for the soul: occultism and the genesis of the German modern. JHU Press, 2004, s. 232. ISBN 0801878128. [dostęp 09-10-2010]. (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Geoffrey Ashe: Encyclopedia of prophecy. ABC-CLIO, 2001, s. 99. ISBN 1576070794. [dostęp 7-10-2010]. (ang.)
- ↑ 4,0 4,1 Corinna Treitel: A science for the soul: occultism and the genesis of the German modern. JHU Press, 2004, s. 233. ISBN 0801878128. [dostęp 09-10-2010]. (ang.)
- ↑ John S. Craig: Peculiar liaisons: in war, espionage, and terrorism in the twentieth century. Algora Publishing, 2005, s. 155. ISBN 0875863310. [dostęp 12 czerwca 2009]. (niem.)
- ↑ Andreas Conrad. Hitlers Hellseher. „Der Tagesspiegel”, 1 stycznia 2006 (niem.). [dostęp 12 czerwca 2009].
- ↑ Geoffrey Ashe: Encyclopedia of prophecy. ABC-CLIO, 2001, s. 100. ISBN 1576070794. [dostęp 7-10-2010]. (ang.)
- ↑ Niektórzy uważają, że informację o pożarze miał otrzymać uprzednio od von Helldorfa, zobacz Jürgen Schmädeke, Alexander Bahar. Der Reichstagsbrand in neuem Licht. „Historische Zeitschrift”. s. 603-651 (niem.). [dostęp 26 czerwca 2009].
- ↑ Hanussen Mord. Viel drin. „Der Spiegel”. 43/1966, 17.10.1966 (niem.).
- ↑ Peter Levenda: Unholy alliance: a history of Nazi involvement with the occult. Continuum International Publishing Group, 2002, s. 105. ISBN 0826414095. [dostęp 26 czerwca 2009]. (ang.)
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Hanussen (1955) (ang.). [dostęp 2010-11-08].
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Hanussen (1988) (ang.). [dostęp 2010-11-08].
- ↑ The Internet Movie Database (IMDb): Invincible (2001) (ang.). [dostęp 2010-11-08].
Literatura dodatkowa [edytuj]
- Bruno Frei: Der Hellseher. Leben und Sterben des E.J.H.. Strasbourg: Sebastian Brant, 1934. (Wznowienie: Bruno Bruno: Der Hellseher. Leben und Sterben des E.J.H.. Köln: Prometh, 1980. ISBN 3-922009-33-6. (niem.))
- Wilfried Kugel: Hanussen – Die wahre Geschichte des Hermann Steinschneider. 1998. ISBN 3-928234-75-7. (niem.)
- Mel Gordon: Hanussen: Hitler's Jewish Clairvoyant. 2001. ISBN 0-922915-68-7. (ang.)
