Erik von Kuehnelt-Leddihn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Erik Maria Ritter von Kuehnelt-Leddihn (ur. 31 lipca 1909, zm. 26 maja 1999) – austriacki konserwatywny i katolicki myśliciel, pisarz i dziennikarz. Był zdecydowanym krytykiem demokracji oraz totalitaryzmu. Sam nazywał siebie "skrajnie konserwatywnym arcyliberałem". Opowiadał się za monarchią absolutną.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Wiedniu, w arystokratycznej rodzinie. Już w wieku 16 lat został korespondentem "The Spectator". Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Wiedeńskim oraz ekonomiczne na Uniwersytecie Budapeszteńskim. Tam też uzyskał stopień doktora nauk politologicznych. Po powrocie do Wiednia rozpoczął studia teologiczne.

Wszechstronne wykształcenie oraz znajomość wielu języków (w tym również polskiego) pozwoliły mu pracować w latach 30. jako korespondent w Moskwie oraz w Hiszpanii (w czasie hiszpańskiej wojny domowej). Później pracował jako wykładowca na uczelniach w Wielkiej Brytanii oraz w Stanach Zjednoczonych (m.in. na Uniwersytecie Georgetown, Saint Peter's College w New Jersey, Fordham University, Chestnut Hill College).

Ze względu na swoją radykalnie antynazistowską postawę, do rodzinnej Austrii mógł wrócić dopiero po II wojnie światowej.

Współpracował m.in. z Acton Institute, The Mount Pelerin Society oraz Amerykańskim Instytutem Ludwiga von Misesa był współzałożycielem amerykańskiego konserwatywnego pisma "National Review".

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

W swoim największym i najsłynniejszym dziele – Wolność czy równość (Liberty or Equality) – zawarł ostrą krytykę demokracji. Uważał, że lud nie ma wystarczających kompetencji do wyboru odpowiedniej władzy, ze względu na rozpiętość między Scita - wiedzą jaką posiadają masy, jak również wybierana przez nie klasa polityczna (której członkowie nie są "politykami z zawodu"), a Scienda - wiedzą jaką należy posiadać, by należycie sprawować władzę, względnie oceniać decyzje rządzących. Przepaść ta pogłębia się stale i nieuchronnie, z racji niemożności zatrzymania postępu technologicznego, a co za tym idzie, ilości informacji jaką należy posiadać (Scienda). Jego zdaniem, demokracja, w zestawieniu z monarchią, jest ustrojem złym i niesprawiedliwym. Albowiem monarchia nie tylko opiera się na wzorze chrześcijańskiego ustroju społecznego, jakim jest rodzina i Kościół, ale również zapewnia więcej wolności. W tej samej książce von Kuehnelt-Leddihn analizował również źródła nazizmu w Niemczech. Jego zdaniem tych źródeł należy szukać m.in. w protestantyzmie i racjonalizmie czasów rewolucji francuskiej.

Początkowo był bardzo krytyczny wobec Lutra, ale po przeczytaniu jego ponad 100 dzieł uznał go za konserwatystę, który popełnił błąd. Albowiem von Kuehnelt-Leddihn uważał luteranizm za bunt przeciwko renesansowi i właściwemu mu humanizmowi.

Sentencje[edytuj | edytuj kod]

  • "Prawica jest prawa [ma rację], a lewica jest zła [w błędzie]". (ang. the right as always right, and the left is always wrong)
  • "Człowiek jest raczej głupi niż nikczemny".
  • "Trzy całkowicie lewicowe rewolucje – francuska, bolszewicka i nazistowska – ukształtowały historię ostatnich 200 lat i sprawiły, że były one 'Stuleciami G': gilotyn, więzień, szubienic, komór gazowych i łagrów (ang. guillotines, gaols, gallows, gas chambers, gulags)".

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Powieści

  • Jesuiten, Spiesser, Bolschewiken (wyd. angielskie Gates of Hell) (wyd. polskie Jezuici, burżuje, bolszewicy)
  • Night Over the East
  • Moscow 1979
  • Black Banners

Prace socjologiczno-polityczne

  • The Menace of the Herd (wydane pod pseudonimem "Francis S. Campell")
  • Liberty or Equality
  • The Timeless Christian
  • The Intelligent American's Guide to Europe
  • Leftism, From de Sade and Marx to Hitler and Marcuse
  • Leftism Revisited, From de Sade and Marx to Hitler and Pol Pot
  • Demokratie. Eine Analyse (wyd. polskie Demokracja - opium dla ludu?)
  • Die falsh gestellten Weichen: Der rote faden 1789-1984 (wyd. polskie Ślepy tor. Ideologia i polityka lewicy 1789-1984)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Erika von Kuehnelta-Leddihna