Ernst Öpik
Ernst Julius Öpik (ur. 23 października 1893 w Kundzie, Estonia, zm. 10 września 1985 w Bangor, Irlandia Północna) – estoński astronom. W 1932 zaproponował istnienie odległego okołosłonecznego obłoku materii, z którego miałyby pochodzić komety (tzw. Obłok Öpika-Oorta).
Spis treści |
Skrócona biografia [edytuj]
Öpik ukończył gimnazjum w Tallinnie a później wyższe studia na Carskim Uniwersytecie w Moskwie. W 1916, po 4 latach spędzonych w Obserwatorium Moskiewskim, mianowano go dyrektorem Wydziału Astronomicznego w Taszkencie (Uzbekistan). W roku 1921 podjął pracę w obserwatorium astronomicznym w Tartu (Estonia), którą kontynuował aż do roku 1944, i którą przerwał jedynie dla badań w Harvard College Observatory w latach 1930-1934.
Jako były ochotnik Armii Białej i zdecydowany przeciwnik komunizmu musiał uciekać w bydlęcym wagonie przed nadciągającymi do Estonii wojskami ZSRR do Hamburga, skąd w 1948 udał się do Irlandii. Tam rozpoczął trwającą aż do roku 1981 pracę w Armagh Observatory (Armagh), w którym przez pewien czas pełnił także funkcję dyrektora. W latach 1950-1981 redagował Irish Astronomical Journal. Öpik piastował pozycję wizytującego profesora na University of Maryland, College Park, od 1956, nie przerywając jednak innych obowiązków.
Wnuk Ernsta Öpika, Lambit Öpik, jest brytyjskim politykiem.
Praca naukowa [edytuj]
Öpik był bez wątpienia jednym z najwybitniejszych astronomów swojego pokolenia, znanym ze swoich szerokich zainteresowań, obejmujących, prócz astronomii, także inne nauki fizyczne. Kilka z jego najważniejszych dokonań to
- pierwsze obliczenia gęstości białego karła (40 Eri B) w roku 1915.
- pierwsze dokładne wyznaczenie odległości do pozagalaktycznego obiektu (Messier 31) w 1922.
- skonstruowanie hipotezy istnienia odległego okołosłonecznego obłoku materii jako miejsca pochodzenia komet Układu Słonecznego (Obłok Öpika-Oorta) w 1932.
- prace teoretyczne nad ewolucją karłów i ich ewolucją w olbrzymy w 1938
- nowa teoria ziemskich epok lodowcowych z 1952.
Ogromny jest wkład Öpika w badania drobnych obiektów Układu Słonecznego. Jego statystyczna analiza przecinających orbitę Ziemi asteroid i komet była fundamentalna dla zrozumienia ruchu tych ciał niebieskich i ich wpływu na Ziemię. Obliczona przez niego gęstość kraterów uderzeniowych Marsa została widowiskowo potwierdzona przez marsjańskie misje planetarne.
Nagrody i wyróżnienia [edytuj]
Ernst Öpik otrzymał za swoje osiągnięcia w 1975 Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz w 1976 Bruce Medal. Także asteroida 2099 Öpik została nazwana jego imieniem.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- The Hierarchical Universe (ang.) – ostatni wykład
- biografia na stronie Armagh Observatory (ang.)
