Ernst Udet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ernst Udet
62 zwycięstw
Leutnant Ernst Udet, 1918.
Leutnant Ernst Udet, 1918.
Generaloberst der Luftwaffe Generaloberst der Luftwaffe
Data i miejsce urodzenia 26 kwietnia 1896
Frankfurt nad Menem, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 17 listopada 1941
Berlin, III Rzesza
Przebieg służby
Lata służby 1914-1918, 1935-1941
Siły zbrojne Cross-Pattee-Heraldry.svgLuftstreitkräfte
Balkenkreuz.svgLuftwaffe
Jednostki FA 68, FAA206, KEK Habsheim, Jagdstaffel 4, Jagdstaffel 11, Jagdstaffel 15, Jagdstaffel 37
Stanowiska dowódca Jagdstaffel 4
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa
Późniejsza praca lotnictwo
Odznaczenia
Pour le Mérite Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego
Królewski Order Rodu Hohenzollernów z Mieczami na Wojennej Wstędze Krzyż Żelazny (1914) I Klasy z okuciem ponownego nadania 1939 Krzyż Żelazny (1914) II Klasy z okuciem ponownego nadania 1939 Wirtemberski Krzyż Zasługi

Ernst Udet (ur. 26 kwietnia 1896, Frankfurt nad Menem - zm. 17 listopada 1941, Berlin) – niemiecki lotnik, jeden z czołowych asów myśliwskich z czasów I wojny światowej. Odniósł 62 zwycięstwa powietrzne.

Ernst Udet urodził się we Frankfurcie, lecz wkrótce jego rodzina przeniosła się do Monachium. Od dzieciństwa był entuzjastą rozwijającego się wówczas lotnictwa. Z kolegami zajmował się modelarstwem lotniczym i w 1909 zakładał "Munich Aero-Club". Po wybuchu I wojny światowej chciał wstąpić do wojska, lecz odrzucano go z powodu zbyt niskiego wzrostu – 160 cm. W końcu, ponieważ posiadał motocykl, w 1914 przyjęto go na ochotnika do wojska jako gońca motocyklowego. Po ukończeniu prywatnie kursu pilotażu w kwietniu 1915, Udet wstąpił do lotnictwa, gdzie ukończył następnie szkolenie pilota wojskowego.

Okres I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Do końca roku 1915 Udet latał jako pilot dwumiejscowych samolotów obserwacyjnych nad zachodnim frontem. Już wówczas dał się poznać jako dobry pilot. We wrześniu 1915 zdołał doprowadzić wraz z obserwatorem uszkodzony samolot na lotnisko, za co został odznaczony Żelaznym Krzyżem II klasy. Pod koniec 1915 został przeniesiony do jednostki myśliwskiej Kampf Einsitzer Kommando stacjonującej w Habsheim. Początkowo wydawało się, że Udet nie nadawał się na pilota myśliwskiego, gdy w pierwszym starciu unikał walki i nie mógł strzelać do nieprzyjacielskiego samolotu. Wkrótce jednak przełamał się psychicznie i zaczął aktywnie uczestniczyć w starciach powietrznych. 18 marca 1916 odniósł pierwsze zwycięstwo powietrzne, atakując formację 22 francuskich bombowców. Po trzecim zwycięstwie 24 grudnia 1916 został odznaczony Żelaznym Krzyżem I klasy. W marcu 1917 jego jednostka została przemianowana na eskadrę myśliwską Jagdstaffel 15 i przeniesiona do La Selve. Po drugiej stronie frontu stacjonowała tam elitarna francuska eskadra nr 3 "Bocianów".

Udet przed swoim samolotem Albatros D.III

25 maja 1917 doszło do słynnego samotnego pojedynku Udeta, który wówczas miał na koncie 6 zestrzeleń, z francuskim asem George'em Guynemer, aczkolwiek jego przebieg znany jest jedynie z relacji Udeta. Przez kilka minut obaj lotnicy toczyli walkę kołową, próbując się zestrzelić. Podczas walki Udetowi zacięły się karabiny maszynowe. Według Udeta, gdy po dalszych kilku minutach ostrych manewrów Guynemer przelatując w locie odwróconym ponad samolotem Udeta spostrzegł, że ten szarpie się z karabinami, pomachał Udetowi ręką i odleciał. Udet latał wówczas myśliwcem Albatros D.III.

Po śmierci wielu przyjaciół z Jasta 15, Udet w połowie 1917 roku przeniósł się do eskadry Jagdstaffel 37, stacjonującej we Flandrii. W listopadzie został dowódcą tej jednostki, w której służył do marca 1918. Wówczas to, mając 20 zwycięstw powietrznych, został wybrany przez asa Manfreda von Richthofen do jego elitarnego 1 Pułku Myśliwskiego. Na krótko dowodził w nim eskadrą Jagdstaffel 11, w której uzyskał dalsze zwycięstwa. W kwietniu 1918 Udet uhonorowany został najwyższym niemieckim odznaczeniem Pour le Mérite. Po śmierci von Richthofena, Udet objął w maju dowództwo eskadry Jagdstaffel 4, stacjonującej w Marville w okolicy Verdun, latającej na nowoczesnych myśliwcach Fokker D.VII (pomalowanym w biało-czerwone pasy; na czerwonym sterze wysokości widniał biały napis Du doch nicht !! – Nie waż się !!; zaś na czerwonych bokach kadłuba biały napis Lo! – imię wybranki Udeta). W czerwcu zestrzelił 12 samolotów, lecz 29 czerwca sam został zestrzelony, po czym udało mu się wylądować na spadochronie na "ziemi niczyjej" pomiędzy okopami i powrócić do swoich linii. W sierpniu 1918 zestrzelił aż 20 samolotów. W kolejnym miesiącu uzyskał ostatnie dwa zwycięstwa, zestrzeliwując bombowce DH.9, przy czym został ranny. Ernst Udet odniósł łącznie podczas wojny 62 zwycięstwa powietrzne, co dało mu pozycję drugiego asa niemieckiego po Manfredzie von Richthofen. Był jednym z najmłodszych asów.

Okres międzywojenny i II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Samolot Curtiss Export Hawk II (D-IRIK) zakupiony przez Hermanna Göringa dla Udeta. W 1936 r. Udet wykonywał nim pokazy z okazji otwarcia Igrzysk Olimpijskich. Obecnie samolot stanowi eksponat w Muzeum Lotnictwa Polskiego
Generaloberst Ernst Udet, 1940.

Po I wojnie światowej Udet zarabiał będąc pilotem sportowym, akrobacyjnym i wyczynowym w popularnych wówczas "cyrkach lotniczych" (między innymi, wraz z Bolesławem Orlińskim uczestniczył w rozgrywanych w dniach 29 sierpnia – 7 września 1931 zawodach lotniczych National Air Races w Cleveland, w których został przez niego pokonany). Był w tym okresie jednym z najbardziej popularnych pilotów świata, zagrał również w kilku filmach lotniczych. Prywatnie zaś prowadził życie światowego playboya, wydając pieniądze na kobiety, alkohol i rozrywki towarzyskie. W 1922 otworzył krótko działającą wytwórnię lotniczą Udet Flugzeugbau. W 1935 napisał autobiografię Mein Fliegerleben.

W 1933 Udet wstąpił do partii nazistowskiej NSDAP, za namową Hermanna Göringa – również pilota z I wojny. W 1935 został pułkownikiem w nowo utworzonych wojskach lotniczych Luftwaffe, w następnym roku objął kierownictwo Urzędu Technicznego (Technisches Amt) w Ministerstwie Lotnictwa Rzeszy (RLM). Odegrał zwłaszcza istotny udział w rozwoju lotnictwa bombowego i powstaniu bombowca nurkującego Junkers Ju 87 Stuka, stanowiącego jeden z kluczowych elementów niemieckiego Blitzkriegu. Po niepowodzeniu lotnictwa w Bitwie o Anglię, o które był obwiniany, na skutek rosnącej wrogości Göringa i innych zwierzchników partyjnych, Udet popełnił samobójstwo, strzelając z pistoletu 17 listopada 1941. Adolf Hitler urządził Udetowi pogrzeb państwowy; oficjalnie jako przyczynę śmierci propaganda niemiecka podawała wypadek podczas testowania nowego samolotu. W drodze na jego pogrzeb w wypadku lotniczym na wrocławskim Gądowie zginął inny as lotniczy Luftwaffe, Werner Mölders; został pochowany obok Udeta.

Odznaczenia (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]